Jethro Tull - The Broadsword and the Beast (1982)

Na lange tijd weer eens gedraaid, ik vind dit nog steeds een geweldig album. De sound is inderdaad nogal anders dan de vroegere lp's, maar mij bevalt deze wel. Beastie, Broadsword en Watching me, watching you zijn mijn favorieten, maar ik ben met name verrast door de bonusnummers op dit album. Deze kende ik nog niet, maar daar zit een paar zeer goede songs tussen.

Qua stijlbreuk kan het wel tellen, eerst This Was luisteren en dan overgaan naar The Broadsword and the Beast. De bluesband is ingewisseld voor de synthesizers variant en eerlijk gezegd? Het werkt best goed. Het is een stijl die in latere albums (zeker met Under Wraps) nog uitgewerkt ging worden, maar gevoelsmatig - al is het erg lang geleden dat ik Under Wraps nog heb geluisterd - prefereer ik Broadsword. Het album wordt effectief onderverdeeld in twee segmenten (Beastie en Broadsword, genoemd naar de eerste track op elke kant en een trucje dat ze ook al uithaalden bij Aqualung) en dat zijn meteen ook twee van de beste songs op het album. Verder nog wel een aantal uitschieters zoals Fallen on Hard Times en Pussy Willow, maar jammer genoeg ook een aantal missers zoals Seal Driver en Clasp. Niet dat dat echt slechte nummers zijn, maar het zijn zo van die songs waar bitter weinig van blijft hangen. Cheerio is ook een niemendalletje van twee keer niets, maar ken ik vooral als encore bij een aantal live concerten van de groep en heb ik wel een zwak voor. Het originele album kende slechts 10 tracks, maar de remastered CD voegt er daar zowaar 8 (!) aan toe. Allemaal nummers die uit de Broadsword sessies komen en hoewel je inderdaad bij sommige nummers wel snapt waarom ze zijn weggelaten, zo'n Jack Frost and the Hooded Crow past niet echt in de algehele stijl, zitten hier ook nog een paar pareltjes tussen. Geweldige hoes trouwens, is samen met die van Aqualung toch één van mijn favoriete albumcovers van de band.

Eind jaren ’70. Als jonge tiener raakte ik gefascineerd door hardrock, metal en new wave. Iets later verbreedde mijn horizon zich. Vooral Kansas maar ook Jethro Tull kwam op de radar, mede omdat gitarist Tony Iommi (Black Sabbath) in de jaren ’60 enkele maanden deel uitmaakte van deze groep.

Waarschijnlijk was The Broadsword and the Beast het tweede album dat ik van de groep uit de fonotheek leende, nadat Aqualung enige maanden eerder was voorgegaan.
Wat de twee elpees bij voorbaat gemeenschappelijk hebben, is dat ik de hoezen zo mooi vond. In dit geval frontman Ian Anderson als boze elf met vlindervleugels, in middeleeuws tenue een groot zwaard tonend. Op de achterzijde een drakar, terwijl de vier mede-Tullers als houtsnijreliëf toekijken. Binnenhoezen werden vaak door eerdere leners gesnaaid (waarom – wat moet je met slechts de binnenhoes?), maar nu ik de elpee heb gekocht (een oud maar gaaf exemplaar) ontdek ik dat deze de liedteksten bevat met net als op de buitenhoes runentekst in het kader.

In juli 1982 zag ik de groep op West-Duitse tv, beelden van Rock Pop in Concert van 28 mei in Dortmund, waar ze als vreemde eend invielen bij een verder hardrockend gezelschap bestaande uit Heart, Joan Jett, Status Quo, ZZ Top en mijn überfavoriet Saxon. En jeuuu, dit concert staat op Youtube!

Over de plaat was ik ook tevreden. Mijn oren raakten inmiddels gewend aan dit bijzondere amalgaam van folk- met progrock. Het kostte enige draaibeurten, waarna van de kant 1 ('Beastie' genaamd) Beastie op cassette belandde en van kant 2 ('Broadsword') Broadsword, Pussy Willow en Seal Driver op datzelfde bandje belandden, net als de mij te rustige afsluiter Cheerio, maar dat was omdat op het bandje slechts beperkte ruimte over was.
41 jaar later constateer ik dat alle nummers er mogen zijn. Sterker nog, Clasp is nu met Pussy Willow mijn favoriete nummer, waarbij Broadsword al 41 jaar als aangename oorwurm regelmatig in de jukebox van hoofd opduikt.

In de bandbiografie ‘Jethro Tull: A history of the band, 1968-2001’ (2002) van de Amerikaan Scott Allen Nollen vertelt hij dat groepsleider Ian Anderson behoefte had aan een externe producer. Dit omdat Anderson een fris, kritisch oor erbij wilde, mede omdat digitale opnametechnologie een snelle opmars maakte.
Na zijn soloproject A, op last van platenmaatschappij Chrysalis uitgebracht als een groepsalbum, was er veel keuze in nieuwgeschreven materiaal. Vertraging kwam toen samenwerking met (hard)rockproducer Keith Olsen op niets uitliep, waarna Paul Samwell-Smith het overnam, aldus gitarist Martin Barre.
Nieuw waren drummer Gerry Conway (ex-Fotheringray) en de 25-jarige Schots-Italiaanse toetsenist Peter-John Vettese. De laatste waaide pas later binnen, zodat Anderson zelf de nodige toetsenpartijen had voorbereid. Voordeel volgens de zanger: de muziek werd niet te ingewikkeld. Desalniettemin vallen het pianospel en de rijke geluiden van Vettese op, net als dien samenspel met Barre, alsof de twee al jaren samenwerkten. Op Watching Me Watching You klinkt voor het eerst bij de groep een sequencer, meldt de auteur.

In 1988 verschenen de eerste afvallers van het album op verzamelaar 20 Years of Jethro Tull, in 1993 volgde meer op Nightcap. Op streaming hoor ik ze ook en ze zijn allemaal van niveau. Rhythm in Gold had met zijn tegendraadse drumwerk wel op de oorspronkelijke plaat gemogen, wat een juweeltje!

Mijn voor de synthetische 80's-produktie overgevoelige oren moeten hier af en toe even op de bijbehorende tanden bijten, want de ergernis om zowel de synths als het drumgeluid (met die dominante snare en bass-drum) op bijvoorbeeld Flying colours en Seal driver dreigt soms de overhand te krijgen. Gelukkig blijft het bij dat dreigen, want met vijf nummers die van mij de maximale score krijgen en twee andere die daar vlák achter zitten vind ik dit eigenlijk een geweldig album met een overdaad aan memorabele melodieën (en uiteindelijk staat of valt mijn waardering van een plaat daar toch vaak mee). Kant A is nagenoeg vlekkeloos, kant B heeft twee stoorzenders in de vorm van Pussy willow (waarvan de melodie gewoon niet blijft hangen) en Watching you watching me (met dat vreselijk irritante ritme dat klinkt alsof Gerry Conway een dag ziek was en ze toen maar gewoon een drumcomputer aan het werk hebben gezet), maar dan komt daarna het majestueuze Seal driver nog, dus de nasmaak blijft geweldig. De stem van Ian Anderson is wat afgevlakt (het gevolg van zijn emfyseem?), maar dat is voor mij geen enkel probleem omdat hij net zo expressief en soms zelfs nog intiemer dan vroeger zingt, en bovendien had ik voorheen nog wel eens wat moeite met zijn "scherpe" zang en zijn eigenzinnige en daardoor soms ergerlijke frasering, dus ik vind zijn stemgeluid hier prima op z'n plaats. Ik had het eigenlijk niet meer verwacht na de aflopende lijn van de voorgaande albums, maar ik vind dit echt een prachtige en bij tijd en wijlen zelfs imposante plaat.