Mike Oldfield - Crises (1983)

Enige tijd geleden (zou zo alweer meer dan een jaar kunnen zijn), kreeg ik van dazzler in het Mike Oldfield toplijstjes topic het verzoek om Crises nog eens een kans te geven. En dat heb ik bij deze gedaan, maar het is niet meegevallen.

Het titelstuk is niet bepaald een wonder van flow of samenhang. Op dit punt zijn vergelijkingen met zijn eerste werken gerechtvaardigd en dan komt het wat mij betreft toch wel érg veel tekort bij een Tubular Bells of een Hergest Ridge.

De tweede kant is Mike Oldfields popkant, welke tegen 1983 ook gewoon een feit was. De bekende singles Shadow on the Wall en vooral Moonlight Shadow gaan er goed in, maar de andere deuntjes blijven niet hangen. Op opvolger Discovery komt deze popkant wat mij betreft duidelijk beter uit de verf.

CRISES 1983

Er zit een lijn van QE2 (1980) over Five Miles Out (1982) tot aan Crises (1983).
Mike Oldfield vaardigt zich in het schrijven van vocale popsongs. Met Maggie Reilly
vindt hij op QE2 de ideale engelenstem om zijn nummers te vertolken. Vanaf Five Miles Out
heeft Oldfield een groep stevige sessiemuzikanten rondom hem verzameld waarmee
hij zijn repertoire live in een rockband setting kan uitvoeren.

Op Crises vindt Mike de laatste belangrijke schakel voor zijn succesvolle comeback
in de hitparades. Die schakel is een drummer en heet Simon Phillips. Phillips co-producete
Crises en zorgt met zijn fantastische drumwerk voor een stereofonisch heerlijke plaat.

De lijn die door de drie vermelde albums loopt wordt ook mooi gesymboliseerd
door de Taurus trilogie. Mike vaart bewust een eigen, koppige koers tegen new wave
en new romantic trends in. In 1983 zal hem dat eindelijk ook commercieel succes opleveren.

Deel drie van de aan zijn eigen sterrenbeeld gewijde trilogie
is op Crises niet veel meer dan een kort instrumentaaltje (ook als b-kant
gebruikt van de single Shadow on the Wall trouwens). Taurus 3 is hardrock,
maar dan volledig akoestisch (zelfs de bas) ingespeeld. Heerlijke raggend.

Oldfield haalt naast Maggie Reilly nog twee bepalende vocalisten in huis
(die ook later in de jaren 80 nog eens zullen terugkeren). Er is vooreerst de zingende
rasp Roger Chapman die er op Shadow on the Wall voor zorgde dat het album Crises
ook bij hardrockers in de platenkast terecht kwam. Top 10 in de Benelux omdat winkels
in de jaren 80 meteen massaal de follow up van een nummer 1 hit inkochten.

Die nummer 1 hit was uiteraard de klassieker Moonlight Shadow.
Als je daar vandaag naar luistert hoor je duidelijk hoe het nummer ietwat
ambachtelijk is opgebouwd uit in elkaar gemixte takes. De manier waarop
strofe en refrein en ook de solo-gedeeltes in elkaar overgaan mist soepelheid.

Maar de melodie, het akkoordenschema, de kleur van Reilly's stem
en vooral dat uitgekiende gitaargeluid waarmee Oldfield zijn solo's inkleurt
maken dat dit nummer over een doodgeschoten geliefde je emotioneel pakt.

Het succes van Moonlight Shadow heeft het nummer in de eerste plaats
aan zichzelf te danken. Maar het feit dat Oldfield met Crises zijn 10de verjaardag
als artiest vierde was ook Virgin niet ontgaan. Dit product werd eindelijk nog eens
met de nodige aandacht gepromoot. En dat scheelt altijd in verkoopscijfers.

De derde gastzanger op Crises was de bekendste.
Jon Anderson (van Yes en vooral zijn eigen vegetarische new age zelf)
zong eerder al het synthesizer werk van Vangelis tot in de top 10.

Op In High Places gebruikt Oldfield enkel synthesizers.
Het vliegtuig van Five Miles Out is nu een luchtballon geworden.
Volgens exegeten een knipoog naar Richard Bransons exploten buiten de platenbusiness.
Maar evengoed een metafoor voor de eenzame hoogten waar Olfdield zich na het succes
van zijn jaren 70 meesterwerken bevond. Tijdig weer met beide voeten op de grond.

In High Places verscheen in de UK limited als 12" single in 1985.

Foreign Affair (in 2009 nog verkracht door het Belgische Milk Inc)
laat de vibrafoon van Pierre Moerlen (Gong) nog eens aanrukken.
Hypnotiserende muziek. De lokroep van de palmboom (Ibiza?).
Blijf maar net overeind tussen minimalistisch en saai.
De zanglijn en de woorden zijn van Maggie Reilly.

Tot zover kant 2 die ik graag 4 sterren zou geven.
De eerste plaatkant is echter 6 sterren waard.

Het titelstuk Crises spreekt voor zich.
Oldfield refereert naar de Crisis in zijn eigen artistieke loopbaan,
maar evengoed naar de koude oorlog. De eenzame soldaat op de hoes
en de in paddestoel wolk gestileerde albumcredits achteraan zijn de hints.

Shadow on the Wall is trouwens gebaseerd op de communistische staatsgreep
in Polen. Herinner u generaal Jaruzelski en vakbondsleider Lech Walesa.

The Watcher and the tower
Waiting hour by hour

Zo klinkt de mantra in Crises. De woorden staan ook achteraan op de hoes.
Schitterend hoesontwerp trouwens. De soldaat wacht aan de toren. Bovenin
rechts brandt één lichtje. Hoop op betere tijden. De toren is onbereikbaar.
De moonlight werpt haar shadow op de kustlijn.

Oldfield zingt (of fluistert) zelf enkele flarden tekst.
Zijn getormenteerd keelgeluid (caveman) accentueren.

Het eerste deel van Crises blinkt uit in sterke thema's en fraai gitaarwerk.
Klagend sirenegeluid, knagende frustratie, gebroken glas en stevig rockend vuurwerk.

Het tussenstuk gaat na het vocaal gefluister over
in een wandeling aan het strand met jankende zeemeeuwen.
De gitaargeluid van Oldfield is zo divers dat hij in Crises duizendenéén emoties oproept.

Klap op de vuurpijl is de werkelijk hallucinante finale.
Simon Phillips drumsolo met aanzwellende synths ... een crescendo
dat eindigt in een eindnoot die meer dan één minuut nazindert.

Het verhaal gaat dat de oerdemo van Moonlight Shadow
ontstond met de moord op John Lennon in het achterhoofd.
Crime of Passion (non-album single 1984) en Man in the Rain
(zie Tubular Bells III) blijken varianten van dezelfde song te zijn.

Crime of Passion werd begin 1984 als volgende single gereleaset
om enigszins te gemakkelijk in te cashen op het succes van Moonlight Shadow.
Het lied is opgedragen aan Mike's jong gestorven moeder (foto op de hoes trouwens).
Zanger van dienst is Barry Palmer die voluit zal meewerken op Discovery (1984).

Op de b-kant stond het erg sfeervolle Jungle Gardenia, een typische Oldfield 80s instrumental.
Een ander vermeldenswaardig b-kantje is Rite of Man (van Moonlight Shadow). Een nogal hilarische
en zelfrelativerende folkdans waarop Mike en zijn kornuiten hun lach moeten onderdrukken.
Het korte nummer eindigt zonder fade out ... iedereen legt plots zijn instrumenten neer.

Crises en zijn opvolger Discovery zijn prachtige staaltjes van Oldfield mid-80s vakmanschap.
Het is wachten op Universal die van plan zijn alle Virgin albums van Mike in deluxe edities
uit te brengen. Voorlopig zijn enkel de drie eerste meesterwerken verkijgbaar.

Crisis heeft geweldige singles, Moonlight Shadow (welke goed als inspiratiebron voor Fleetwood Mac - Tango in the Night zou kunnen gelden; dezelfde sfeer en zelfs hetzelfde soort gitaarspel) en Shadow on the Wall.
Helaas staat To France hier niet op, had er prima tussen gepast, al is die wel de minste van de drie, vreemd genoeg moet ik dan altijd aan BZN denken.
Maar Crisis opent met het titelnummer, welke muzikaal uiteraard geweldig is door het prachtige gitaarspel van Mike Oldfield, maar dit past voor mijn gevoel minder bij de rest van het album.
Commercieel gezien was het in ieder geval slimmer geweest om dit op de b-kant te zetten, men koopt de plaat voornamelijk vanwege de singles, want daarmee richt hij wel degelijk op het grote publiek, en je begint over het algemeen met het draaien van de a-kant.
Degene die bekend zijn met zijn oudere werk zullen er een stuk minder moeite mee hebben, maar de nieuwe doelgroep, waar hij zich hier op richt, waarschijnlijk wel.
Van mij hadden de mooiste korte songs van Discovery hierbij mogen aansluiten (want inspiratie was er genoeg, vooral als dat album al een jaar later verschijnt), en van het titelnummer verwerkt mogen worden tot een conceptalbum.
Ik wist niet dat Mike Oldfield voor dit album al vaker had samen gewerkt met Maggie Reilly, blijkbaar heeft hun samenwerking zelfs op vijf albums plaats gevonden.
Genoeg materiaal om een album mee samen te stellen, sterker nog, ik denk dat als je hun samenwerkingen bundelt, dat je dan een prima verzamelaar zou hebben.

Een voor mij bijna magisch album. Het zou zo maar kunnen zijn dat dit album mijn introductie in de muziek van Mike Oldfield is geweest. Ik zal rond de 10 jaar geweest dat mijn ouders dit album regelmatig opzette.

Crisis is een niet gedateerd album, het is zelfs een bijna tijdloos album. Uit de achtergrondinformatie maak ik op dat het een soort jubileum ter-ere-van 10 jaar Tubular Bells is geweest. De muziek zelf, ik vind het heerlijk. Daar waar sommigen openingsnummer Crises bombastisch en/of gedateerd vinden, geniet ik met volle teugen van de variaties binnen dit nummer. In de eerste sectie spelen de gitaren de hoofdrol, elkaar sterk opstuwend, de middensecties is voor de keyboards, in de eindsectie is het de drumritmepatroon van Simon Phillips die de hoofdrol opeist. Fans van de albums van Motorpsycho vanaf het jaar 2008 zullen herkennen waar die band onder andere de inspiratie vandaan hebben gehaald.

De zogenoemde B-kant is meer de singelsectie. Met Moonlight Shadow schrijft Mike Oldfield zijn wereldhit, altijd mooi meegenomen. Zelfs nu nog is te horen het sterk dit poprocknummer is. Taurus 3 is een kort, zeer vlot en sterk intstrumentaal nummer, waarbij Mike Oldfield zijn gitaarbeheersing goed laat horen. Met Shadow on the Wall schrijft Mike een krachtige ode aan de Poolse arbeiders van de Solidarnosc-beweging, geïnspireerd door o.a. de gebeurtenissen in Gdansk.

Met dit album laat Mike Oldfield zien dat hij het componeren van zowel de uitgesponnen nummers als van compacte singels goed beheerst. Een van mijn persoonlijke favorieten van Mike Oldfield.