Kraftwerk - Radio-Aktivität (1975)

Live in Amsterdam
Kraftwerk - Geiger Counter / Radio-Activity @ Paradiso

Vandaag na lange tijd weer laten draaien, wat blijft het toch een heerlijk album.
Soms zo minimaal, kneuterig en daardoor spannend en heerlijk.

In mijn herinnering was dit een sterk album maar daarnet nog eens opgezet en ik kon er echt niet van genieten... misschien niet in de juiste stemming .

Wow! Wat is dit onweerstaanbaar goed. Die deken van sounds die op je neerdaalt is hemels mooi. Het luisteren naar dit grandioze album brengt je echt in hogere sferen.

RADIO-ACTIVITY 1975

Een muzikale mijlpaal. Een synthipop concept album: synthiprog eigenlijk. Het begint al met de iconische hoes: het klankgat van de radio langs waar uit de ether geplukte klanken tot ons spreken. Kraftwerk is niet meteen geïnteresseerd in de klanken die wij doorgaans liedjes of interviews noemen. Kraftwerk gaat op zoek naar de klanken van de ether zelf en hoe die in dit door de mens ontworpen toestel resoneren. Vandaar de titel: Radioactivity. Die verwijst in de eerste plaats naar de muzikale activiteit van het radiotoestel zelf. Kraftwerk pioniert met nog niet bestaande synthesizers: de leden bouwen hun instrumenten zelf en gebruiken ook radiotoestellen om klanken te genereren. Het album is vormgegeven als een radio-uitzending, compleet met djingles en een nieuwsflash die slechts figureren als flarden van de menselijke activiteit. Het radiotoestel is immers zoveel mogelijk zelf aan het woord. En er wordt wat afgezocht op de korte en lange frequentiebanden. De titelsong heeft wel een dubbele lading: radioactiviteit zoals we die kennen als energiebron, gewonnen uit uranium. Hier haalde OMD de mosterd voor Electricity, dat stoeit met een versnelde impressie van de melodie van de Kraftwerk klassieker maar dat tegelijk een nieuw muzikaal tijdperk in de popcultuur aankondigt: dat van de elektronische muziek.

Wie naar Uranium luistert, hoort waar New Order een lepeltje mosterd voor Blue Monday vandaan haalde. Het radioactieve Kraftwerk koortje werd gewoon gesampled. Het swingende Antenna gaat Showroom Dummies en The Model vooraf als proto synthipop single. Ik kan er Depeche Mode al in horen. Buiten de spelling van de songtitels is er geen verschil tussen de Duitse en de Engelse versie van het album. Kraftwerk maakt gebruik van de beide talen en ik hoor ze zo eigenlijk het liefste. Mijn bewondering voor Radio-Activity is met de jaren steeds groter geworden omdat ik me steeds beter ben gaan realiseren wat voor een vernieuwend geluid de groep uit Düsseldorff in 1975 bracht. Tel daarbij nog eens de indrukwekkende wijze waarop ze de synthetische geluiden helemaal zelf geconcipieerd hebben. Tegenwoordig kan je dergelijke geluiden wel uit een soundbank halen maar die bestond 45 jaar geleden nog helemaal niet. We eindigen met het charmante Ohm Sweet Ohm. In het laatste nummer is de radio onze vriend geworden en mag hij voor ons een deuntje uit de oude doos spelen. De radio als geluidsbehang in onze woonkamer.

Door de snelheid stelselmatig op te drijven lijkt het alsof Ohm Sweet Ohm ons vanaf oma's koffergrammofoon tot bij techno in de danstempel van haar achterkleinkind brengt. Weinig artiesten uit de popgeschiedenis zijn in staat geweest om zo'n indrukwekkende brug te bouwen? De nieuwe, gele hoes uit 2009 vind ik maar niks. Die verlegt de focus helemaal naar kernenergie en de wapenwedloop. Die thema's waren wel nadrukkelijker aanwezig in de update van de titeltrack op The Mix uit 1991 maar behoren veel minder tot het originele concept van deze album klassieker.

Werd met Autobahn de spijker op de kop geslagen, deze opvolger Radio-Aktivität vind ik op kant 1 nog lekkerder.
Een album van "vóór mijn tijd", maar de invloed van Kraftwerk kwam ik vaak, nee, zéér vaak tegen. Die overschatten is moeilijk. Zo kom ik hier vandaag omdat ik debuutsingle Electricity (1979) van Orchestral Manoeuvres in the Dark beluisterde en ontdek dat de inspiratiebron voor dit nummer bij het titelnummer van dit Radio-Aktivität lag. De Britten stonden open voor deze nieuwe vorm van krautrock, zeker toen de Kraftwerks na een Duits- ook een Engelstalige versie kregen.
Meer herkenning:de eenvoudige beat van Radioland doet sterk denken aan wat Brian Eno en David Bowie in het nummer Art Decade zouden doen op Bowies album Low (1977).

Ik krijg zin in ontbijt met Kaiserbrötchen en vanavond een grote pul Pils mit Curry- oder Bratwurst, het liefst in een etablissement met veel jaren '70-oranje en -knalgroen in het interieur. Deutschlandweh en Siebzigerweh, het steekt met dit album de kop op. Toch vreemd bij muziek die indertijd als science-fiction moet hebben geklonken. Alhoewel, de Nachrichten die kant 1 afsluiten moeten toen al herkenbaar of zelfs passé hebben geklonken. Ouderwets én grensverleggend. Een bijzonder album.