Townes Van Zandt - Townes Van Zandt (1969)

In het kader van het Tip 250-topic

Ik ken Townes Van Zandt al sinds ik op Musicmeter kom. Het was For The Sake Of The Song die mij na een Youtube-beluistering dit album deed luisteren. Townes Van Zandt, de Amerikaan met een Nederlandse naam, kan je zien als een wat rustigere Dylan. Hij heeft dezelfde fijne rauwheid in zijn stem. Verschil met Dylan vind ik zelf dat Townes van Zandt ongekend veel emotie in zijn stem kan leggen, nog meer dan Dylan dat kan.

Het eerste nummer van de plaat is meteen For The Sake Of The Song. Het betovert van de eerste tonen tot aan de laatste tokkels op de gitaar. Dit nummer kabbelt voort, maar de hele song zit je op het puntje van je stoel. Het gevoel dat Townes overbrengt met zijn stem is van grote klasse. En ook het behoorlijk geniale gitaarlijntje is niet te versmaden.

Columbine is twee keer zo kort als For The Sake Of The Song en valt met alle respect voor dit nummer minder op dan het vorige. Een tussendoortje, waarvan het eerste stukje het mooiste is. Verder blijft het nummer iets te oppervlakkig om het gemiddelde niveau op dit album te behalen.

Waiting Around To Die is ook zo'n gruwelijk mooi pareltje. Dit is een liedje waarbij Townes je weer constant in z'n greep houdt, een zeer persoonlijk liedje lijkt, met een prachtige tekst. Je moet niet doelloos leven en je afschermen van de buitenwereld. Samen, met je vrienden, moet je wachten tot de dood je vanzelf komt ophalen. Hij verwoordt deze boodschap prachtig en ook hier weer zijn vooral de openingszinnen ernstig raak.

Townes Van Zandt crëeert een aandoenlijk sfeertje met dit album, het heeft iets wilde westen-achtigs. En wat dat betreft zou deze sferische muziek best als een soundtrack kunnen dienen. Maar waar soundtracks nog wel eens moeilijk op zichzelf kunnen staan kan je bij deze muziek je eigen beelden verzinnen. Beelden zoals op de hoes van het album, Don't Take It Too Bad, een lvoor Townes doen opgewekt liedje tegen de eenzaamheid.

Niet elk liedje is even bijzonder op Townes Van Zandt, maar ze hebben allen wel wat. En dan zijn er natuurlijk de uitschieters als Colorado Girl. Het bevat een uitzonderlijk fijn refreintje zoals alleen Townes dat kan. Zijn stem is op zijn mooist als hij de hoogte in gaat, het mag dan wel niet al te zuiver zijn, maar juist dat is zo mooi.

Lungs doet mij een beetje aan Dylan denken. Het heeft dezelfde structuur als veel Dylanliedjes en het heeft erg mooie verhalende coupletten. Wat mij betreft had dit nummer langer dan deze twee en een halve minuut mogen duren en wat meer uitgediept mogen worden. Mijn part gaat dit nummer nog twee minuten op dezelfde prettige manier door.

Bij I'll Be Here In The Morning geldt simpelheid is troef. Het is een erg pakkend liedje met een dus zeer simpel refreintje. Het enige wat hij doet in het refrein is de titel zingen en dan nog een keer maar dan niet 'the morning' op het einde maar 'for a while' en dat is juist het mooiste zinnetje van het hele nummer.

Dan volgt het hoogtepunt van het album. Fare Thee Well, Miss Carroussel is een liedje waar je bijna sentimenteel van zou worden. De coupletten zijn steeds een perfecte aanloop naar het refrein dat door merg en been gaat. Dit nummer is een klassieker binnen en buiten het singer-songwriters-genre, subliem en dat ook nog eens erg lang. Samen met mijn andere favoriet is het namelijk het langste nummer van de plaat.

Daarna horen we de Spaanse gitaren van Maria. Het nummer steelt voornamelijk de show met zijn tekst. De tekst is erg beeldend en heeft een fraai woordgebruik. De violen aan het einde van het liedje maken het nog eens helemaal af. Maria is anders aangekleedt dan de meeste andere nummers, maar voelt niet als vreemde eend in de bijt, waarschijnlijk gewoon door de kwaliteit.

Het laatste nummer None But The Rain kan niet tippen aan de vorige nummers. Het is erg kort en op het fijne fluitje na heeft het niet al te veel om handen. Het voelt dan ook meer als een outro dan een volwaardig liedje.

Het is dat er een paar minder opvallende nummers op deze plaat staan, als elk nummer van de kwaliteit van bijvoorbeeld het eerste nummer was geweest zou dit makkelijk in het rijtje Harvest, Highway 61 Revisited en Pink Moon kunnen staan. De stem die heeft hij daar namelijk wel voor, perfect door de imperfectie.

4*

Townes Van Zandt was een singer-songwriter met fantastische poëtische teksten, maar je hoeft niet per se deze teksten te begrijpen om van zijn muziek te genieten. Zijn warme, emotionele stem en zijn melodieën zorgen ervoor dat er gelijk een prachtige melancholische sfeer ontstaat. Ik weet bijvoorbeeld niet waar Fare Thee Well, Miss Carousel precies over gaat, maar toch raakt dit nummer mij. Dat is duidelijk het teken van een fantastische singer-songwriter.

Muzikaal is het album erg ingetogen: vaak is het enkel Townes Van Zandt met zijn akoestische gitaar. Tekstueel is het ook geweldig. Townes Van Zandt scheen een eenzaam en depressief persoon te zijn die vooral ‘on the road’ leefde, wat uitstekend naar voren komt in zijn teksten. Het lijkt allemaal recht uit het hart te komen. Dit vind ik vooral het geval in Waiting Around To Die en Lungs.

Sterk en vrij tijdloos klinkend debuut van Townes Van Zandt.Ingetogen Country/Roots in optima forma.De prachtige teksten en de doorleefde en wat trieste stem van Townes tillen bijna elk nummer,ondanks de sobere muzikale invulling naar een hoog niveau.
Don't Take It Too Bad,Fare Thee Well, Miss Carousel en vooral Waiting Around to Die zijn hier de prijsnummers maar eigenlijk is de algehele sfeer de grootste kracht van het album.
IK had in het verleden wel eens meer van deze legendarische singer/songwriter gehoord maar dit is m'n eerste volledige plaat.Een prima ervaring en ik krijg echt zin om de komende tijd,gedoseerd in de rest van zijn oeuvre te duiken.
Deze is alvast erg goed.

Na het aan een matige productie lijdende, maar beloftevolle debuut leek Townes met het hierop volgende Our Mother The Mountain al snel zijn top bereikt te hebben.

Niet waar, dus. Met dit titelloze album wist hij zich zelfs nog te overtreffen. Alle 10 topnummers, die nagenoeg allemaal zeer regelmatig terugkeerden in zijn setlists.

En dan te weten dat hij dit belachelijk hoge niveau op zijn volgende 4 albums zo ongeveer weet aan te houden. Verbluffend eigenlijk, als ik er nu zo op terugkijk.

Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #200

Van de vele eenlingen die met gitaar of harmonica liedjes zingen is Townes van Zandt misschien wel mijn favoriet. Townes voelt binnen mijn voorkeuren heel compleet. Hij heeft een prettige net-niet-nonchalante kalmte, een speciale combinatie van koude thematiek in een warme verpakking en een intelligente voordracht zonder in complexiteit te verzanden. Hij kan in zijn discografie variëren van cynische humor als ‘Fraternity Blues’ tot ongeziene niveaus van ellende als ‘Marie’. En vanzelfsprekend alles daar tussenin. Ondertussen spreekt zijn stem: het maakt niet uit wat hij zingt want de rijkdom zit in de stem en het gebruik ervan. En dat alles overladen met een ontroerende tragiek die als rode draad door zijn leven en daarmee verbonden muzikale carriere loopt. Deze self-titled plaat is denk ik zijn bekendste.

Nu hebben we in de RYM-lijst eerder literaire aspiraties en dito pretenties gezien, met recent zelfs een Nobelprijswinnaar in de gelederen, maar als er dan toch muziek recht heeft op die kwalificatie, is het voor mij de doordachte eenvoud van Townes. Zelfs wanneer er geen touw aan vast te knopen is blijft hij dichtbij en zijn ‘down to earth’ houding maakt zijn verre van vlakke emoties geloofwaardig. Ik kan me niet eens zozeer identificeren met wat hij zingt, daarvoor is het me te neerslachtig, maar des te meer met hoe hij zingt. Eenvoudig, subtiel en met heel veel oog voor detail. Zowel vocaal als tekstueel zou ik hem tot de top-5 zangers rekenen.

Ook in de begeleiding van Townes van Zandt zit een zeldzame subtiliteit, van het minimalistische gitaartje op ‘Lungs’ tot het nonchalante trommeltje op ‘Columbine’. Zelfs traditioneel country-achtige klanken in nummers als ‘Don’t take it too bad’, die me eigenlijk nooit liggen en algauw te typisch worden, kan ik goed hebben zolang Townes ze begeleidt. Opeens klinken ze in balans. Hoe ‘kleiner’ de aanpak, des te meer nadruk komt te liggen op wat je zingt en speelt, en in dat licht is het zuivere nihilisme van Townes van Zandt doorlopend raak. De weinige keren dat hij uit zijn slof schiet, op ‘Fare Thee Well, Miss Carousel’, is zijn verbitterde emotie zo allesverzwelgend dat je in vijf minuten een hele albumportie binnen hebt. Van de eindeloze diepte in de stem van Townes krijg ik het koud en warm tegelijk.

Het is begrijpelijk dat Townes als zonderling figuur nooit echt grote successen kende. Zijn aanpak is heel nabij en kleinschalig, en leent zich niet voor grote gebaren. Toch kan ik eindeloos naar hem luisteren: hij maakt muziek die je niet in een keer omverblaast, bij oppervlakkige beluistering zelfs een beetje al te zuidelijk Amerikaans kan klinken, maar bij elke beluistering weer iets naderbij komt en vertrouwder wordt – voorlopig zonder eindstation.

Ik dacht dat ik deze lang en breed op 4.5* had, maar blijkbaar niet. Bij dezen rechtgezet – dicht bij 5* zelfs.