Motorpsycho - Still Life with Eggplant (2013)

De Noorse band Motorpsycho is een erg bezige bij. In de jaren ’90 brachten ze de ene klasseplaat na de andere uit, en ook in dit millennium hebben ze al heel wat fraais gemaakt. De laatste jaren zijn ze ook gaan experimenteren met hun geluid, zoals ze dat al hun gehele carrière doen, maar in een andere richting; de progrock en jazz werd veelvuldig geëxploreerd, in navolging van enkele songs op ‘Timothy’s Monster’. ‘Heavy Metal Fruit’ was lekker heavy en ietwat psychedelisch (die afsluiter), ‘The Death Defying Unicorn’ een project dat lichtjes uit z’n boegen barstte van de ambitie, maar voor mij persoonlijk toch nog redelijk geslaagd is (hoewel toch te lang). Op die plaat voegde Motorpsycho (samen met Ståle Storløkken van Supersilent) rock, jazz en klassiek bij elkaar.

De nieuwe plaat ‘Still Life with Eggplant’ is een behoorlijke verademing. Het is geen stijlbreuk (de heren zijn altijd binnen hun eigen contingent), maar klinkt behoorlijk fris, en nergens (nu ja, een kniesoor zou ‘Ratcatcher’ met de vinger wijzen) langdradig. Ik heb de indruk dat het drietal, na het grootse project met Ståle Storløkken, weer wat hunkerden naar hun roots. En dus werd ‘Still Life with Eggplant’ een plaat met wortels in hun vroegere werk, dat met zekerheid.

Toch is er ook die inslag van recenter werk, en daarom kan ik dit wel beduiden als een hybride tussen ‘Heavy Metal Fruit’ en het vroegere werk. Er staan wat langere, naar gejam neigende nummers op, maar met de cover ‘August’ (een behoorlijk eigenzinnige en met een heerlijke gitaarsolo gezegende cover van het nummer van de band Love uit 1969; verre van hun meest bekende nummer, trouwens), en de magnifieke afsluiter ‘The Afterglow’ staan er toch wel twee wat kortere nummers op de plaat. Vooral ‘The Afterglow’ weet me te charmeren, beginnende zo fragiel als een porseleinen beeldje, om dan uit te monden in een gracieuze draaitol. De perfecte laatste meander voor de eindstreep.

Albumopener ‘Hell, Part 1-3’ is een nummer dat sterk neigt naar een jam, maar er zit toch wel degelijk een fraaie opbouw in. Vooral live biedt dit nummer enorme perspectieven om mee te spelen, zou ik zo denken. Nu heb ik de band nog nooit live aan het werk gezien, maar ik vermoed dat de meer doorgewinterde concertgangers dit wel kunnen beamen. ‘Barleycorn (Let It Come / Let It Be)’ lijkt het meest terug te grijpen naar hun hoogvliegers uit de jaren ’90 (‘Blissard’ bijvoorbeeld). Ik kan de lyrics van de songs op dit album nergens vinden, maar ik meende een verwijzing naar ‘The Nerve Tattoo’ te hebben gehoord. Kan het ook mis hebben, natuurlijk. In ieder geval, het is een song die niet te kort is, en niet te lang. Een ideaal compromis, en misschien wel het beste van twee werelden.

Want dat overdaad kan schaden, dat weten we al van hun vorige project. ‘Ratcatcher’ is in feite niet meer dan een, weliswaar groots opgezette, veredelde jam. En dan vind ik 17 minuten ruim van het goede te veel. Natuurlijk komen er passages voorbij die erg goed klinken, en de combinatie van gitaren en de samenzang tussen Bent en Snah klinkt bij vlagen als uit de hemel gezonden. Spijtig genoeg komt dit veel te weinig in het stuk voor, en wordt een groot deel van de song gevuld met oeverloos gepiel. Drummer Kapstad heeft aan dit nummer ook meegeschreven volgens de credits, net als aan ‘Hell, Part 1-3’. Toeval dat net deze nummers de langste zijn, en het meest op jams lijken?

Het feit dat ‘Ratcatcher’ een te prominente rol speelt ten spijt, is dit gewoon weer een donders goed album van de Noren. Ze weten als geen ander zichzelf te heruitvinden, zonder daarbij echt onbekend terrein te betreden. Het plannetje zit zo goed in elkaar, je vraagt je als luisteraar al af wat het volgende puzzelstukje zal worden. En zo blijft Motorpsycho ontzettend relevant en boeiend.

4 sterren

Mijn recensie voor iO Pages

Motorpsycho staat als een monumentaal staaltje constructiewerk. Sinds 1989 heeft het Noorse drietal, met duo Bent Sæther (zanger/bassist) en Hans Magnus Ryan (zanger/gitarist) als drijvende kracht, een karrenvracht aan interessante releases voortgebracht, waarvoor enkel de benaming Motorpsycho zelf een passende genre-omschrijving is. Invloeden gaan van surfpop tot psychedelische rock, jazz fusion, hardrock, blues en vooral veel eclectische jams en improvisaties. Aan sommige tracktijden te zien – en dan heb je nog niks gehoord – past hier ook een fikse dosis progrock bij.

Still Life With Eggplant volgt nog geen jaar na het imposante The Death Defying Unicorn, een dubbelaar waarbij het Trondheim Jazz Orchestra het trio vergezelde en dit Wagneriaanse zeemansepos (en de luisteraar) naar hogere sferen tilde. De opvolger is meer rechttoe-rechtaan, gestript van het orkestrale, maar zeker niet minder gelaagd. De plaat kan gezien worden als een verlengstuk van het psychedelische Heavy Metal Fruit uit 2010. Hell Part I-III zet al meteen de stemming neer met een ruige bluesgeïnspireerde gitaarriff, gedragen door een bas die letterlijk in overdrive gaat en Kenneth Kapstad die zijn drumstel met volle kracht afranselt. Part II geeft het lied een extra versnelling en bevat ongetwijfeld de beste rock ‘n roll gitaarlijn die ik in 2013 al heb gehoord. Dit brengt je ongetwijfeld in beweging en is nog maar het begin van een helse rit.

Vijf tracks tellend en afklokkend op drie kwartier, is deze release ongebruikelijk kort voor Motorpsycho, dat qua releasetempo en -kwantiteit toch de concurrentie aankan met The Flower Kings, maar de kwaliteit van het materiaal maakt dit ruimschoots goed. De majestueuze jam genaamd Ratcatcher is met z’n 17 minuten de langste en pittigste, maar misschien niet steeds even spannende track. Er passeert veel woeste jazz – het lijkt alsof de band de plaat letterlijk naast je inspeelt.

Barleycorn is waarschijnlijk het beste dat de groep met deze release op de wereld loslaat. De interferentie elektrisch/akoestisch creëert een zeer aanstekelijke sfeer en de samenzang in de coupletten maakt het helemaal af. Rustige passages die naar een grootse climax toewerken, zowel vocaal als instrumentaal, vormen hier de ultieme aantrekkingskracht van de band. Poppareltjes August en Afterglow vervolledigen het overigens zeer diverse geheel.

Motorpsycho is uniek: het zijn meesters in heerlijk rockende riffs, ingebed in doordachte composities met schier eindeloze improvisaties, waarvan je zou wensen dat je ze zelf had uitgevonden. Dat bewijst ook dit alweer unieke werk in hun oeuvre. Prog ‘n roll van de bovenste plank.

Lekker weer. Dit is de sound die me helemaal bevalt. Iets vrijblijvender dan voorganger Heavy Metal Fruit, maar ik hoor weer speelse Yes-achtige songs waarbij de jazzy invloeden mooi geïntegreerd zijn in de totaalcomposities. De band excelleert ook weer met zo'n warme, zomerse track als The Afterglow. Barleycorn heeft die opzwependheid van vroegere Yes en Ratcatcher heeft van alles wat. Zo heeft de band nu een sound gevonden die me compleet bevalt en daar ben ik erg blij mee.

Tussenstand:
1. Little Lucid Moments
2. Heavy Metal Fruit
3. Trust Us
4. Still Life With Eggplant
5. Blissard
6. Phanerothyme
7. Black Hole / Blank Canvas
8. Child Of The Future
9. It's A Love Cult
10. Angels And Daemons At Play
11. Timothy's Monster
12. Demon Box
13. Barracuda
14. 8 Soothing Songs For Rut
15. Lobotomizer
16. Let Them Eat Cake

Zo'n album wat wel weer leuk begint, maar al vrij snel doodbloedt. Hell is een leuk nummer met genoeg goede ideeën en het houdt je aandacht makkelijk vast. Dat geldt ook wel voor Barleycorn en August. Wat Motorpsycho hier doet, is iets wat je heel veel hoorde, zo rond 2012-2013: hardrock met een vette knipoog naar de jaren zeventig spelen. Motorpsycho speelt dit al beduidend langer en daarmee is deze band al invloedrijker dan ik dacht. Het is wel jammer dat Ratcatcher een vervelend chaotisch nummer is. Dat trekt het niveau van zo'n album wel echt naar beneden.


Tussenstand:
1. Heavy Metal Fruit
2. Angels And Daemons At Play
3. Little Lucid Moments
4. Phanerothyme
5. Trust Us
6. Still Life With Eggplant
7. Black Hole/Black Canvas
8. Blissard
9. It's A Love Cult
10. Lobotomizer
11. Child Of The Future
12. Let Them Eat Cake
13. 8 Soothing Songs For Ruud
14. Barracuda
15. Demon Box
16. Timothy's Monster