Coil - The Ape of Naples (2005)

Dit is in ieder geval wat mij betreft het beste album van 2005

Fire of the Mind, Triple Sun en vooral Tattooed Man zijn m'n favorieten

4,5*

Het was leuk om deze tip van Cervantes te krijgen, omdat Coil precies zo'n band was die ik me altijd voornam om te beluisteren, om vervolgens afgeschrikt te worden door hun toch wel vrij ontoegankelijke muziek en ze vervolgens weer te vergeten. Nu ben ik echter gedwongen om eindelijk mezelf echt even te dwingen hun muziek te doorgronden. Grootste ontdekking: stiekem is de muziek van Coil, op dit album althans, helemaal niet zo ondoorgrondelijk. Tattoed Man doet door met zijn lome accordeonbegeleiding een beetje denken aan een kruising tussen een chanson en een triphopplaatje; Heaven's Blade is qua instrumentatie eigenlijk gewoon een 90's electronische popplaat en ook als de hogere sferen worden verkend met nummers als Going Up of Fire of the Mind blijft de melodie centraal staan, waardoor het geheel eerder pastoraal dan zielsvernietigend duister klinkt.

Let wel: alle andere factoren zijn dat wel. De teksten van John Balance grenzen aan het occulte en de zangstijl varieert van plechtig (The Last Amethyst Deceiver) tot zielsuitdrijvend (In My Blood). Dit levert soms prachtige resultaten op: de getergde zang in het eerdergenoemde Tattoed Man staat in prachtig contrast met de rustige instrumentatie. Ook de duistere repetitieve zang in Triple Sun vult de onheilspellende elektronische heerlijk aan. Als op It's In My Blood ten slotte alle toerekenvatbaarheid overboord gaat, wordt het voor mij goed duidelijk waarom Coil zo'n cultbekendheid kent: het duo kan met onconventionele instrumenten een ongelooflijk sinister geluid produceren, dat echt uit de diepste krochten van de ziel lijkt te komen. Metal, maar dan geen metal, zeg maar.

Op andere nummers gaat het duo echter nogal de mist in, en ik denk dat de reden dat ik dat vind gelijk is aan de reden dat ik veel metal niet kan waarderen. Net zoals in dat genre ligt de duisterheid er hier soms zo ondubbelzinnig, metersdiep bovenop, dat het voor mij eerder als een parodie gaat klinken dan als een verkenning van de innerlijke duisternis van de muzikant. Voorbeeldje: als in afsluiter Going Up een bijna Scissor Sisters-achtige falsetto wordt opgezet, snap ik dat dat een spirituele zangstijl is die de hemelgang moet representeren, maar ik vind het vooral nogal grappig. Op dezelfde manier is de ongegeneerde statigheid waarin Balance me in The Last Amethyst Deceiver weer keer op keer gebiedt "To pay your respect to the vultures/Because they are your future" vermakelijk, maar ze ondermijnen wel een beetje de emotionele geloofwaardigheid van het album. Mijn bedenkingen bij The Ape of Naples zijn dus denk ik vooral te verklaren zijn door mijn afkeer voor duistere thematiek die er te dik bovenop ligt. Desalniettemin kan ik erkennen dat Coil met dit album een indrukwekkend, en soms zelfs erg genietbaar kunstwerkje heeft gemaakt.

Ik had deze al een hele tijd op de plank liggen maar Coil is echt zo'n band waar ik zin in moet hebben.Komt nog bij dat ik altijd weer teruggreep naar Horse rotorvator,het tweede album van het duo Peter Christopherson en John Balance (er zijn in het verleden overigens wel meer leden bij Coil betrokken geweest) wat ik destijds bij de release heb aangeschaft en op gezette tijden de laatste 33 jaar altijd ben blijven draaien.Tja de (meeste) albums van Coil hebben nu éénmaal de prettige bijkomstigheid dat ze vrijwel nooit gaan vervelen.Daarvoor is hun experimentele mix van industrial,electronic en psychedelica onder de noemer avant-garde gewoonweg te boeiend en intrigerend.
Nu is echter de tijd gekomen dan ik me onderhand eens aan de albums ga wagen waar ik niet of nauwelijks bekend mee ben en zonder speciale redenen is The Ape of Naples (toevalligerwijze ook nog hun laatste studio album) het eerst aan de beurt.
Na een week luisteren kan ik niets anders dan concluderen dat The Ape of Naples een waardig slotakkoord is voor het Londense tweetal.De elf songs zijn gevarieerd,erg sfeervol,getuigen van origineel muzikaal vakmanschap en als John Balance zijn vocalen inzet,wat niet elk nummer het geval is gaan die werkelijk door merg en been.Zoals in het manische I Don't Get It,ruim vijf minuten die me nog het meeste doen herinneren aan het werk uit hun begintijd.
Andere voorlopige hoogtepunten zijn de opener Fire of the Mind,het uiteindelijk briljante Tattooed Man,de fascinerende nachtmerrie It's in My Blood en de twee wonderschone tracks op het einde Amber rain en Going up.
Maar goed de platen van Coil kennende zullen de voorkeuren in de toekomst nogal ééns verschuiven en de waardering stijgen.
Een zowel ontzagwekkend als onheilspellend knap album,erg jammer dat het hun laatste was.