XTC - White Music (1978)

Op reis door de albums achter mijn afspeellijsten met new wave, gaat het terug vanaf Ultravox' derde album uit augustus 1978 naar januari van dat jaar, als dit White Music verschijnt, de eerste langspeler van XTC.
Mijn eerste kennismaking met de groep zou via de radio zijn, als Making Plans for Nigel eind '79 een Nederlands hitje wordt. Maar de kern van de groep begon al in 1972, waarna in oktober 1977 wordt gedebuteerd met de eigenwijze 3D EP. Slechts drie maanden later verschijnt White Music, waarop de gevarieerde muziek nog eens breder is uitgewerkt.

In de basis het tegendraadse spel van bassist Colin Moulding, het eerste oerlid; de expressieve zang en rammelende gitaarwerk van het tweede oerlid Andy Partridge; en het gecompliceerde spel van derde oerlid Terry Chambers, die de gedachtenspinsels van de andere twee op zijn eigen wijze van contrast voorziet. Sinds 1975 zit toetsenist Barry Andrews bij de groep, wiens soms absurdistische spel naadloos aansluit.

Dan krijg je springerige, energieke en vrolijke muziek. Het is melodieus maar niet per se meezingbaar. Fris als veel tijdgenoten in de new wave van die tijd, maar gecompliceerder. Dit waren ervarener muzikanten dan veel van hun genregenoten, gecompliceerdere thema's en ritmes spelend. Vaker luisteren levert talrijke nieuwe details op. Zo loont het om de plaat driemaal achter elkaar te beluisteren en dan afzonderlijk op toetsen, bas en drums te letten.
De vier werden weliswaar tot new wave gerekend - zo klinken ze ook wel ondanks de eigenwijsheid - maar wilden niet tot die stroming gerekend worden. 'New pop' volstond.

Het is moeilijk om een favoriet uit te vinden. Cross Wires met dat neurotische intro en toetsenspel? Het doet enigszins aan het Amerikaanse Devo denken. Of Do What You Do met gestoord gitaar-toetsenduelletje? Of één van de toegankelijker nummers Radios in Motion, This is Pop? of Statue of Liberty kiezen?
Op kant 2 zijn daar Into the Atom Age met zijn hardrockende intro, overgaand in een uptempo tempo met herkenbare melodie. En I'll Set Myself on Fire bevat een ritme en extatische zang die vooruitwijzen naar de hit waardoor ik met XTC kennismaakte. Spinning Top heeft een aangename swing en Neon Shuffle sluit de plaat weer stevig af met rammelriffjes, ijle toetsen, snel drumspel en een verrassend oeh-oehkoortje in het refrein.

Anders dan andere Britse genregenoten, dit kwartet uit Swindon. Nadat hun EP in Abbey Road was opgenomen mocht het vervolg worden vastgelegd in The Manor, eveneens een prestigieuze studio. Dit opnieuw met producer John Leckie. Hits scoorde de groep pas het jaar erop, daarvoor was het hier nog te ondoorgrondelijk. Maar hoe aangenaam! In 2001 verscheen een cd-editie met de nodige extra's, inclusief de debuut-EP.
Mijn reis vervolgt bij Buzzcocks, dat in het Verenigd Koninkrijk in maart 1978 toe was aan hun elpeedebuut.