Perfume Genius - Too Bright (2014)

Mike is boos. Heel boos. Pumps aan de voeten, lipstick vet opgesmeerd, nagellak zorgvuldig uitgekozen. Glitterpakje aan en Too Bright is een feit.

We kregen al een voorproefje van die boosheid in de vorm van Queen en Grid. De felheid slaat om je oren en het was voor menigeen even goed wennen. De reacties waren verdeeld. Waar is breekbare Mike?

Nou breekbare Mike is er nog steeds op Too Bright. Hij opent in I Decline op de manier zoals we hem kennen: eenzaam achter de piano. Het klinkt wel allemaal minder lo-fi zoals op zijn debuut (denk bij de rustiger nummers op dit nieuwe album aan Hood van zijn tweede album Put Your Back N 2 It).
Gelikter dus? Ik vind van niet. De sound is wat cleaner wellicht en van dat soort nummers vond je er op het vorige album al genoeg. Een nummer als Fool zou je bijna 80's blij met een gospelsausje gaan noemen. Bijna, want de duistere kant is en blijft een grimmige passagier die niet van zijn zijde wijkt.

Dan is er nog die wat experimentelere kant zoals je het hoort op singles Queen en Grid.
Wat duistere electronica, ronkend, dampend en soms krijsend baant hij zich een weg door alle leed die hij ervaart op deze niet al te vrolijke wereld.

Too Bright is geen makkelijke zit. Je ervaart een akelig gevoel en tegelijkertijd lukt het hem om je te betoveren, of misschien wel beter gezegd: te hypnotiseren.

En ja roep maar 'homo' naar hem, lach hem maar uit. Gniffel, voel je opgelaten.... Mike is er dan in geslaagd om te bereiken wat ie wil. Hij toont lef, hij durft, en daarvoor hoef je geen op hol geslagen testosteron alfa-mannetje te zijn die zijn lompe boerse gedrag wel eens zal tonen aan de wereld.
Pumps, nagellak, lipstick, glitterpakje en en flinke dosis breekbaarheid zijn misschien wel heel wat stoerder. Je moet maar durven....

Too Bright is een bijzondere, behoorlijk te prijzen nieuwe zet in de muzikale ontwikkeling van Perfume Genius.

Het is grappig om te merken dat je als je een artiest zo vaak hebt beluisterd en zijn oeuvre zo door en door kent, je eigenlijk niet meer hoeft te wennen aan de nieuw ingeslagen wegen. Dit klinkt alsof het concept Perfume Genius voorspelbaar is geworden, maar niets is minder waar: het geluid en de sfeer die er op dit album heersen zijn in het eerste opzicht wel degelijk een verrassing. Mike Hadreas trekt op zijn nieuwste worp namelijk extraverte synths, composities die de grenzen van de lelijkheid opzoeken en potverdomme zelfs een drumstel uit de kast. Die laatste was op het vorige album heel soms ook al hoorbaar, maar niet op dezelfde manier als op Too Bright: voor het eerst mag er bewogen worden. Waar de percussie op Put Your Back N 2 It hoogstens de melancholie in goede banen leidde, wordt ze hier gewoon gebruikt om eindelijk eens even wat herrie te maken, zoals in nu al persoonlijk anthem Queen, dat het met zijn onvergetelijke refrein iedere keer weer voor elkaar krijgt om iets in je ingewanden te doen opspringen van blijdschap.

Wat ik dan wel bedoel met het niet hoeven te wennen aan het nieuwe geluid? Nou ja, Hadreas heeft op zijn vorige albums bewezen een onvervalste meester te zijn in het omzetten van zijn emoties naar muziek. Op Too Bright gebeurt dat - zoals we gewend zijn - weer fenomenaal, alleen is het scala van emoties vele malen breder. Dit betekent dus niet dat de troostende en tegelijkertijd grenzeloos treurige Mike van de vorige albums verdwenen is (merk bijvoorbeeld maar eens hoe je je adem inhoudt bij de uithalen in de indringende opener), maar gewoon dat zijn muziekpersoonlijkheid zich op een logische manier ontwikkeld heeft - hij durft zich van al zijn lelijke kanten te laten zien. Het nummer waarin dit het beste tot uiting komt is in het echt weergaloze My Body, een nummer waar Hadreas zijn stem op een bijna schizofrene manier manoeuvreert tussen een plechtige kwetsbaarheid in het couplet en een ronduit angstaanjagende dreiging in het (eenmalige) refrein - met een compleet dissonante falsetto over een bas die je trommelvliezen doet trillen laat hij eindelijk echt rechtstreeks horen hoe het getergde deel van zijn hoofd klinkt.

Perfume Genius op zijn eerste en tweede album betekent diep ontroerende en (voor mij) extreem herkenbare muziek die je als een hele goede vriend net zo lang vergezelt tot alle zorgen uit je hoofd zijn (want troostend is het toch, ondanks al die ellende). Perfume Genius op Too Bright is die hele goede vriend, die na al die jaren de onaangename kronkels in zijn hoofd bezingen eindelijk die kronkels recht op jou richt, zonder enige censuur. Mooi is het zeker niet altijd, maar godsgruwelijk indringend ondertussen wel.

Klein aanhangseltje: als je bij Fool hoort hoe hij alle verlegenheid die hij op de vorige albums had opzij zet en zo'n geluid uit zijn strot tovert, dan raak je toch gewoon bijna plaatsvervangend trots op zo'n karakterontwikkeling, hoe raar dat ook klinkt.