Kayak - Royal Bed Bouncer (1975)

Vanavond weer eens beluisterd op vinyl en ik blijf dit toch een geweldig album vinden. Mooie composities.

Het op MusicMeter hoogst gewaardeerde Kayak-album (3,77 bij 99 stemmen), en als ik de berichten lees vinden de meeste schrijvers hier dat ook. (Alleen het dit jaar verschenen Seventeen scoort nog iets beter met 3,88 bij 47 stemmen, maar daarvan moet het gemiddelde misschien nog even "uitgebalanceerd" worden.) Ik kan daar op zich niets tegen inbrengen, maar mij dit doet deze plaat toch wat minder dan z'n twee voorgangers. Het lijkt wel alsof het accent een beetje verschoven is van de symfo naar de ballades, en hoewel er natuurlijk nog altijd rare wendingen en aparte arrangementen te horen zijn voelt deze plaat meer als een verzameling fraaie ballades met symfonische invloeden dan als symfonische muziek met een lyrisch accent. Niets mis mee, en het niveau blijft hoog (met uitzondering van het enigszins irritante titelnummer en Patricia Anglaia dat eigenlijk nergens naartoe gaat), maar míj doet het minder. Hoogtepunten vind ik het melancholische Bury the world (is dat een echte hobo-of-klarinet-of-sopraan-saxofoon in die solo?) en Said no word, het meest proggy nummer van de plaat, hoewel de perfecte single met bovendien een heel grappige tekst ("We'll sail the second ark, tickets are cheap / You can always choose a window seat if you wish") eigenlijk ook een eervolle vermelding verdient – schandalig dat dat geen hogere plaats dan de 31ste in de top-40 heeft behaald, maar Ruthless queen was vier jaar later helaas de enige top-10-single die Kayak ooit heeft gehad. Maar goed, in z'n geheel zoals gezegd een mooie plaat die me toch niet zo pakt..

Kayak is een band met een roerige geschiedenis. Opgericht begin jaren zeventig, gestopt in 1982, comeback eind jaren negentig, daarna volgde nog een korte inactieve periode, waarna de band in 2018 weer volledig tot leven kwam en er tenslotte dit jaar definitief een einde kwam aan het bestaan van Kayak.

Toetsenist Ton Scherpenzeel en drummer Pim Koopman hebben de band opgericht en zanger Max Werner, gitarist Johan Slager en bassist Cees van Leeuwen maakten de line-up compleet, waarmee het vijftal ook de eerste twee albums opnam. Daarna was het een komen en gaan van bemanningsleden, maar kapitein Scherpenzeel was de enige constante factor bij Kayak. De muziek kun je scharen onder symfonische rock, vermengt met pop, folk en jazz invloeden. De songs zijn toegankelijk met hier en daar een experimenteel deel. Het eerste album, "SEE SEE THE SUN", verscheen in 1973 en de tracks "LYRICS" en "MAMMOTH" bereikten de Nederlandse Top 40. "REASON FOR IT ALL" is een goed voorbeeld van de stijl die Kayak zich eigen heeft gemaakt. Op het in 1974 verschenen "KAYAK" staat de hit "WINTERTIME" en het symfonische "THEY GET TO KNOW ME".

Eind september, begin oktober 1975 verscheen "ROYAL RED BOUNCER", waarop bassist Van Leeuwen is vervangen door Bert Veldkamp. De speelduur is 38 minuten, je krijgt tien tracks te horen en op één na zijn ze allemaal geschreven door Scherpenzeel. Met het titelnummer begint het album met een vliegende start, uptempo, even een rustpuntje, maar daarna blijft het op een Kayak manier swingend. Werner zingt heerlijk scherp en Scherpenzeel laat de piano prettig klinken. Eén van de hoogtepunten vind ik het rustige “LIFE OF GOLD”, een werkelijk prachtige melodie die de zang begeleid. Een korte gitaarsolo maakt het nummer af en hiermee laat Scherpenzeel én zijn band niet voor het eerst, en zeker niet voor het laatst, horen dat hij een symfonisch popliedje van vier minuten kan maken. “(You’re So) BIZARRE” heeft een tegendraads ritme, de instrumentale solo’s zorgen ervoor dat het een bijzonder, maar ook prachtig nummer is. Slager leidt “BURY THE WORLD” in en Werner zingt ingetogen. De gitaar en toetsen in combinatie met de stem en de variatie geven het nummer een donkere sfeer. “CHANCE FOR A LIFETIME” werd op single uitgebracht en bereikte de Top 40. Tempowisselingen en een heerlijke melodie geven het een toegankelijk karakter. De zang, die gelaagd is, is prominent aanwezig en juist die gelaagdheid geeft het nummer een eigen geluid.

Het één na langste nummer “IF THIS IS YOUR WELCOME” is een symfonische track, met geweldige instrumentale delen, een heerlijke melodielijn en de tempowisselingen zijn perfect geplaatst, top track en weer een hoogtepunt, naar mijn bescheiden mening. Klassiek pianospel, jazzy invloeden en een fijne melodie zijn de ingrediënten van “MOMENTS OF JOY”, een prachtig midtempo nummer waarvan het instrumentale laatste deel tot één van de hoogtepunten op dit album behoort. Het door Pim Koopman geschreven, korte “PATRICIA ANGLAIA” wordt gezongen door Patricia Paay. Persoonlijk vind ik het één van de mindere nummers van het album, eentje die niet echt op gang komt. Dat is bij “SAID NO WORD” wel het geval, meteen bij de eerste tonen ben je weer bij de les. Heerlijk tempo, dat af en toe wisselt van ritme en snelheid en de knijpende stem van Werner die het een eigen geluid geeft. De solo’s in dit langste nummer van “ROYAL RED BOUNCER” zijn van grote klasse, bas, toetsen en gitaar in perfecte harmonie. De drums doen de rest en zorgen voor een degelijke basis. Het korte “MY HEART NEVER CHANGED” is het rustpuntje van het album en tevens de afsluiter. Mooie melodie en Werner laat maar weer eens horen dat hij, voor mij, de ultieme Kayak zanger is.

Na dit album volgde het, voor mij, wat mindere “THE LAST ENCORE”, waarna Koopman de band verliet en ze het voor mij hoogtepunt uit hun carrière uitbrachten, “STARLIGHT DANCER”. Kayak is en blijft een bijzondere band in de Nederlandse muziekwereld. Eén die een brug probeerde te slaan van symfonische en complexere songs naar toegankelijke popliedjes. Daar zijn ze heel vaak in geslaagd en “ROYAL RED BOUNCER” is daar een perfect voorbeeld van.