Rush - Presto (1989)

Wel een redelijk goed album, al komt voor mij Show Me Don’t Tell Me over als een verontschuldiging dat het hier wat ontbreekt aan inspiratie.
Tekstueel lijkt het alsof Geddy Lee gelijk al in de verdediging gaat.
De hele muziekwereld zat op dit moment een beetje op een dood spoor, maar daar zou al snel verandering in komen.
In de UK zou Britpop al snel domineren, en in de USA de opkomst van de gitaarbands; met de Grunge als duidelijkste voorbeeld.
Presto is best nog wel avontuurlijk, maar het klinkt tevens als een album waar op safe is gespeeld.
Dus eigenlijk zou deze een stuk lager moeten scoren, maar ik heb een zwak voor een nummer als The Pass, en dan komt de beoordeling dus weer in de buurt van de overige albums.
Wat maakt een nummer als The Pass dan bijzonder; voor mij is het de treurnis die door de gitaar wordt vorm gegeven, en het nostalgisch gevoel dat het mij geeft.
Dit is de sound welke een band als Big Country ongeveer vijf jaar geleden gebruikte, en ondanks dat ik het echt niet hun beste song vind, is het voor mij waarschijnlijk wel degene die mij het meeste ontroerd; bijna met tranen in de ogen, en een misselijke knoop in mijn buik geeft.
Puur een gevoel.
Scars klinkt als een Frankie Goes To Hollywood nummer; hoe zou Rush geklonken hebben als Trevor Horne in de jaren 80 hun geproduceerd zou hebben?
De kans is groot dat deze ze wel degelijk een grote hit kon bezorgen, maar we zullen het nooit weten.
Misschien is het minpunt van de plaat wel dat de drie-eenheid teveel ondersteuning krijgt van Jason Sniderman en Rupert Hine, die met hun keyboardspel een te grote stempel op het geheel drukken, waardoor het niet helemaal een Rush album is geworden, maar meer een soort van Rush and Friends.
Presto is over het algemeen gezien je netjes aan de regels houden op de snelweg; niet harder dan 120 kilometer per uur, terwijl je wel de drang hebt om vol gas te gaan.

Het moet me even van het hart dat The Pass voor mij een van de mooiste Rush-songs ooit is. Muzikaal gezien voelt het voor Rush' doen relatief simpel aan, maar de baspartijen en de subtiele solo zijn nog steeds erg mooi. Hetzelfde geldt voor Geddy Lee's fragiele zangpartijen. Maar die tekst... manmanman.

No hero in your tragedy
No daring in your escape
No salutes for your surrender
Nothing noble in your fate
Christ, what have you done?

Prachtige dubbelzinnigheid in de laatste zin. Zowel een exclamatie ('mijn god, wat heb je gedaan') als een beschuldiging aan het adres van Christus die kiezen voor de dood als een nobele daad neerzette. Ik weet niet of er een lied is van deze band dat me persoonlijk meer raakt.

Goed, de rest van het album is beduidend minder sterk. Nog steeds vind ik het fijn om te horen, maar ik merk dat er buiten The Pass geen songs opstaan waar ik doorgaans vrij snel van roep 'oh ja, die!'. Opener Show Me Don't Tell Me is nog leuk en Chain Lightning gaat er ook prima mee door. Dat funky Scars is eigenlijk ook nog best een leuk experiment. Meer middle of the road dan Anagram heb ik echter nog niet bij de band gehoord. Superconductor doet het ook niet voor me. Red Tide is dan weer een stuk leuker.

Presto heeft nog steeds een algemene sound die me wel bevalt, maar buiten The Pass niets dat er echt uitspringt. Het is mij hier ook allemaal te gladjes. De eerste soort van misser.

Tussenstand:
1. Signals
2. A Farewell To Kings
3. Permanent Waves
4. Hemispheres
5. 2112
6. Grace Under Pressure
7. Power Windows
8. Fly By Night
9. Moving Pictures
10. Hold Your Fire
11. Caress Of Steel
12. Rush
13. Presto

Hier raken de Canadezen me kwijt. Ik weet wat erna komt en destijds zou ik waarschijnlijk nog roepen dat deze misser eenmalig is, maar dat is niet zo. Mijn favoriete platen van Rush komen uit de jaren zeventig. Ik ben in elk geval blij dat ik met deze marathon besef dat een aantal platen uit de jaren tachtig behoorlijk goed zijn. Presto heeft het gewoon niet. Het is een gezapig album zonder spanning. Alleen Chain Lightning heeft gave baspartijen, maar de rest laat me koud. Halverwege was ik eigenlijk ook wel klaar met luisteren. Ik heb al twaalf albums gehoord die ik zonder twijfel liever luister dan deze. Rush en middle of the road muziek. Ik had het eigenlijk ook niet verwacht, maar het gebeurde wel op Presto.


Tussenstand:
1. A Farewell To Kings
2. Permanent Waves
3. Hemispheres
4. 2112
5. Moving Pictures
6. Fly By Night
7. Power Windows
8. Grace Under Pressure
9. Caress Of Steel
10. Signals
11. Rush
12. Hold Your Fire
13. Presto

Presto is een aardig album en kent enkele prima nummers, zoals Show Dont Tell, The Pass en Red Tide, maar lijdt enorm aan futloosheid. Een nummer als War Paint zou met een beetje meer peper een stuk beter klinken. De heren lijken af en toe niet vooruit te branden. Scars (Radar Love, iemand?) is daarentegen een hopeloos nummer. Ondanks de kritiekpunten verdient dit album nog wel een voldoende.

Score: 64/100

1. Hemispheres
2. 2112
3. A Farewell To Kings
4. Permanent Waves
5. Moving Pictures
6. Power Windows
7. Fly By Night
8. Hold Your Fire
9. Grace Under Pressure
10. Caress Of Steel
11. Signals
12. Rush
13. Presto

Laat ik vooreerst of voor de zoveelste maal afwijken vanaf het begin. Op diverse plaatsen op MusicMeter heb ik het al gehad over mijn persoonlijke indrukken van de muziek van de jaren negentig. Allicht is het juiste woord hierover “weerstand”. Waarom en ook hier een beetje?

Vooraf tracht ik niet te veel te kijken naar andere meningen / reviews over een album, ik probeer om alles met een frisse blik te bekijken, om met een eerste indruk te beluisteren. Presto is namelijk zo'n album dat ik niet zo vaak opleg want dat heeft zijn redenen. Altijd zijn er minimaal twee criteria om een album te koesteren of, euh, minder te koesteren, de muziek en het geluid. Hier zit ik met een probleem: het is wel Rush, maar er zit toch meer kaf tussen het koren dan gewoonlijk, dan je zou mogen verwachten. We zijn verwend geweest.

Dat kan aan twee (persoonlijke) redenen liggen, de groep lost de verwachtingen niet in of je eigen verwachtingen liggen te hoog. Bij dit album geldt de tweede reden, na een kwartet zelfs octet voor mij geweldige studioalbums was en is dit nog altijd iets minder. Nieuwe periode, nieuwe richting na de reeks van vier studioalbums en één livealbum natuurlijk laat deze Presto een Rush horen in een iets uitgekledere verie, minder keyboards en minder bombast, zeker na Hold Your Fire. “Overwelmed by technology” destijds, niet “saved”?

Echt, ik kijk naar de releasedatum, 21 november 1989, terwijl ik mijn hele leven altijd heb gedacht dat deze van begin die jaren negentig afstamde. Het is allemaal wat lichtvoetiger en soms te lichtvoetig met minder keyboards maar met piano en alweer schitterend drumwerk van Neil Peart. Te lichtvoetig vind ik nog altijd Scars en Hand over Fist. Modaal goed zijn dan weer opener Show Don't Tell (mooie break), Chain Lightning en Superconductor met die versnelling. De rest doet mij nog altijd veel minder.

Daarentegen staan drie favorieten van mij: het qua teksten gevoelige The Pass, een voor hun maatstaven furieuze Red Tide, maar ook die rustige afsluiter Available Light met dat buitengewoon middenstuk (dat voor mij nog langer had mogen doorgaan maar je kunt niet alles hebben in het leven).

“Someone set a bad example, Made surrender seem all right, The act of a noble warrior, Who lost the will to fight”. Koude rillingen, kippenvel, een ongemakkelijk gevoel krijg ik nog altijd bij die bovenstaande tekstflard uit The Pass. Het gaat over een moeilijk, delicaat onderwerp: zelfdoding. Het is een onderwerp dat voor velen (ook in mijn familie jammer genoeg) een taboe blijft, maar hoe Neil Peart hier tekstueel mee omgaat, is in mijn ogen niets minder dan meesterlijk.

Laat ik dan maar als slotwoord het nog eens over die periode, die jaren negentig, hebben. Net zoals bij dit album heb ik er een haat-liefdeverhouding mee, nou ja “haat” is een tikkeltje overdreven natuurlijk. Wat lost haat op? De jaren van onbezorgdheid eindigden, mijn interesse in muziek in het algemeen nam af. Daarover heb ik al ballonnetjes opgelaten, onder andere bij Empire en Promised Land van Queensrÿche, When the Storm Comes Down van Flotsam and Jetsam en alle (flut)albums van Iron Maiden in diezelfde jaren negentig.

Album met een prachtige hoes die me nog altijd doet glimlachen maar die ook me doet beseffen dat die voorbije glorieuze tijden buiten een paar ferme oprispingen (Counterparts en Clockwork Angels) nooit meer terugkomen in mijn leefwereld. Het is wat het is en die vorige zin verbaast me, echt waar. De nummers die hiervan live werden gespeeld, komen veel krachtiger over, The Pass is zelfs een hoogtepunt. Neem het maar van me aan.

Voor het visuele artikel:
Mooiboy Music - Rush - The Pass (Presto, 1989)

Rush’s drummer en tekstschrijver Neil Peart heeft over van alles en nog wat teksten geschreven. Van sciencefictionverhalen tot het leven in de suburbs en van de ontwikkeling van de atoombom tot liefdesliedjes zonder gebruik te maken van al te veel clichés. Niet voor niets is hij één van mijn favoriete tekstschrijvers binnen het genre, hij weet je altijd tot denken aan te zetten of diep te raken. Met misschien wel het meest emotionele Rush nummer, namelijk ‘The Pass’, snijdt hij een taboeonderwerp op een hartverscheurende manier aan.

Al bijna 16 jaar is Rush mijn favoriete band. De energie, het gevoel, de muzikaliteit en diepe teksten maken dat er nog altijd zoveel te ontdekken valt in hun muziek. ‘Vapor Trails’ was destijds mijn eerste kennismaking met ze, een plaat die ik nog steeds diep koester. Inmiddels bestaan ze niet meer, maar in de bijna 50 jaar dat dit Canadese trio muziek heeft gemaakt hebben ze 20 (inclusief een cover EP) platen uitgebracht die allemaal net even wat anders klinken qua sound. Of je nu iets zoekt wat heavy, poppy of juist meer uitgesponnen is, het geluid van de band bleef zich ontwikkelen terwijl je altijd kon horen dat het Rush was. Gelukkig heb ik de mannen twee keer live mogen zien, waarvan het concert in 2011 mijn eerste echte grote concert was. Daar heb ik nog steeds hele dierbare herinneringen aan. ‘Presto’ is een wat minder bekende en niet zo’n populaire plaat maar heeft met het aangrijpende ‘The Pass’ één van hun allerbeste nummers in huis.

Peart besloot uit onbegrip om met ‘The Pass’ een nummer te schrijven over zelfdoding onder jongvolwassenen. Om dit zorgvuldig aan te pakken en om te voorkomen dat de tekst bol zou komen te staan van clichés, deed hij uitgebreid onderzoek naar verschillende tragische situaties en verhalen van nabestaanden. Zanger en bassist Geddy Lee en gitarist Alex Lifeson zijn er perfect in geslaagd om de emotie van de tekst uit te drukken in muziek die zowel wanhopig als hoopvol klinkt. Lifeson speelt een eenvoudige maar enorm doeltreffende solo waarmee hij laat zien dat een goede gitaarsolo niet per se uit een waterval van noten hoeft te bestaan. Met name de refreinen zijn weergaloos, Lee’s zang in combinatie met de muziek zorgen keer op keer voor een passende emotionele climax. Choosing light over darkness.

Peart omschreef het doel van het nummer als om het ‘romantische imago’ van zelfdoding te ontkrachten. Het is niet eervol of een heldendaad om uit het leven te stappen, maar een tragedie met zoveel leed voor nabestaanden. Peart is realistisch en rijkt je geen directe oplossing voor je problemen aan, maar laat je in ieder geval zien waar deze niet te vinden is. Het leven is niet altijd makkelijk, maar sluit jezelf niet af voor hulp van je vrienden of familie. Gelukkig heeft Peart zelf ondanks de verliezen en mentale inzinking die hij een kleine 10 jaar na het schrijven van ‘The Pass’ zou krijgen, het licht kunnen laten winnen van de duisternis. Ik kan mensen zijn boek ‘Ghost Rider: Travels on the Healing Road‘ van harte aanbevelen. Het is inspirerend om te lezen hoe de man na zoveel leed zichzelf heeft kunnen herpakken. Voor iemand die zelf ook wel eens met zulke issues worstelt betekent dit nummer ontzettend veel voor mij. Het geeft levenskracht en wil om door te zetten, ook op de momenten dat je even niet meer door de dichte mist heen kunt kijken.

Gelukkig is ‘Presto’ verder energiek en luchtig genoeg om niet in een grafstemming te blijven hangen, al heeft de plaat best wel zijn melancholische momenten. De wat lichte, weeïge productie zal daar ook wel de nodige invloed op hebben en past daar wat mij betreft perfect bij. Voor veel mensen is het een punt van kritiek, maar ik heb eigenlijk geen moeite met hoe ‘Presto’ klinkt. Het contrasteert wat mij betreft mooi met hun meer bombastischere jaren 80 albums en het zwaardere geluid wat vanaf ‘Counterparts’ terug zou komen. Het is daarmee één van hun meest toegankelijke albums uit hun carrière geworden. ‘Presto’ betekende eveneens weer een transitie naar een ander geluid. Na hun vorige plaat ‘Hold Your Fire’ vond Lifeson het inmiddels door keyboard en synthesizers gedomineerde geluid wel welletjes en stuurde aan op een meer gitaar georiënteerde sound. Er zijn nog genoeg toetsen gespeeld door Lee te horen op het album, maar wel duidelijk meer als een ondersteunend instrument. Lifeson is daarmee meer aanwezig maar door het wat lichtere gitaargeluid zeker niet dominant. Hij weet als geen ander hoe de muziek in te kleuren met mooie gelaagde gitaarpartijen. Lee en Peart blijven een innovatieve ritmesectie die hier en daar zelfs wat funky uit de hoek komen. Voor mij als bassist valt hier weer flink te genieten van hun fantastische spel.

Kant A is wat mij betreft goud en kan zich zo meten met de vorige fantastische platen die ze gemaakt hebben. ‘Show Don’t Tell’ opent spannend, een tikkeltje ruig en funky. Heerlijke bas solo ook! Grappig om te lezen dat dit nummer nog de nummer 1 positie in de Amerikaanse rockhitlijsten heeft behaald. Van ‘Chain Lightning’ kan ik nog steeds kippenvel krijgen. Het intro, de tekst, (de gebroken gitaarakkoorden in) het refrein, het is één en al magisch voor mij. Ook ‘War Paint’ weet een gevoelige snaar te raken met een mooi refrein en emotioneel outro. ‘Scars’ is één van de weinige bijna dansbare nummers van de band. Experimenteel met focus op ritme, maar wat mij betreft zeker geslaagd met wederom een rake tekst (en een sequencer in plaats van een basgitaar). Ook titelnummer ‘Presto’ is sterk gearrangeerd en heeft een ontroerende tekst. Overigens het enige nummer van het album wat ik live heb mogen zien. Het nummer zou enkel tijdens de ‘Time Machine Tour’ van 2010 en 2011 live gespeeld worden.

Tot zover eigenlijk gewoon een perfecte plaat, maar op de tweede helft staan ‘Superconductor’ en ‘Anagram (For Mongo)’, wat ik dan weer twee van Rush’s slechtste nummers vind. Er valt muzikaal en tekstueel best wel wat te genieten, maar de nummers zijn voor Rush begrippen flauw en gewoon niet goed genoeg. ‘Hand Over Fist’ is een degelijke track maar ook té standaard om echt Rushwaardig te zijn. Gelukkig is de oproep tot de aanpak van klimaatverandering ‘Red Tide’ fantastisch. Sterk gearrangeerd en het is smullen van nog wat orgelpartijtjes in het refrein. Ook ‘Available Light’ is prachtig, een hoopvolle afsluiter met een mooi emotioneel zingende Lee.

Alhoewel ik Presto niet een van de beste Rush platen vind (al zegt dat meer over hun andere platen), is het er toch eentje die ik vrij vaak uit de kast pak. Het zal toch wel de licht melancholische toon zijn die mij zo aanspreekt, verpakt in frisse toegankelijke nummers. Er valt zeker nog een hoop moois te ontdekken na hun ‘gouden periode’.