Bruce Springsteen - Greetings from Asbury Park, N.J. (1973)

Tja....de eerste Springsteen (deel II)

Dit is een raar album. Bruce probeert af en toe het wereldrecord "prop zoveel mogelijk woorden in een song" te verbeteren. De muziek klinkt ook een beetje bleu. De potentie die deze groep muzikanten had, kwam er nog niet helemaal uit.

en toch....

Op Mary Queen of Arkansas en The Angel na zijn alle composities toch wel van een hoog niveau. De covers van Blinded by the Light en For You van Manfred Mann werken namelijk wel. Ook liveversies van nummers Lost in the Flood, Spirit in the Night en It's Hard to be a Saint in the City behoren vaak de beste uitvoeringen van de avond.

Net als mijn bovenganger kom ik ook op 3 sterren uit. Het is een prima album om af en toe op te zetten. Verwacht echter geen vergeten klassieker.

Bruce loopt door de straten van zijn Asbury Park. Datzelfde Asbury Park waar hij in Born to Run van wil wegvluchten. Op de straathoek houdt hij zijn pas in en vertrouwt zijn aanblik toe aan het papier terwijl de duister valt en het nachtleven haar licht opent.

Mama always told me not to look into the sights of the sun
Oh but mama that's where the fun is

De stijgende hormonenspiegel blijkt om meer papier te vragen. Het universele opgroeien als onstuimige tiener.

And I swear I found the key to the universe in the engine of an old parked car
I hid in the mother breast of the crowd but when they said "Pull down" I pulled up

Bruce neemt de bus naar de kroegen waar de Vietnam veteranen samendrommen. Het leven heroppakken blijkt voor velen een veel groter gevecht dan die ene missie.

And I said "Hey, gunner man, that's quicksand, that's quicksand that ain't mud
Have you thrown your senses to the war or did you lose them in the flood?"

In diezelfde kroegen pakt hij weer zijn pen en papier te voorschijn en pent neer wat hij haar, de engel, niet in haar gezicht kan zeggen. Hij bestelt zijn laatste biertje, rekent af en loopt terug naar de busstop. Ter plekke bij de busstop is hij getuige van een broeiende uiting van de etnische spanningen die Asbury Park te verduren krijgt. In Asbury Park krijg je eigenlijk wel meer te verduren.

It's so hard to be a saint in the city..

Gezien de status van Bruce Springsteen is zijn debuutplaat, "Greetings from Asbury Park, N.J." eigenlijk per definitie al memorabel. De plaat klinkt fris en energiek, maar heeft nog niet het kenmerkende E-Street Band geluid. Je hoort dat Springsteen nog zoekende is naar de in zijn ogen juiste richting. Hij is nog groeiende, maar het is wel direct duidelijk dat we met een talent te maken hebben. Van de verhalende Springsteen, zoals ik hem het liefste hoor, zijn al flarden te horen op "Greetings from Asbury Park, N.J.". Met name "Lost in the Flood" en "The Angel" zijn prachtig. Verder hoor ik gedreven pop/rock songs met veel potentie. Deze plaat vind ik zeker niet zijn beste, maar het is een aardig visitekaartje voor wat komen gaat.

In 2007 schreef ik al een korte recensie over dit album wat begon met de woorden "de eerste Springsteen". Het recente overlijden van Bowie en vooral Prince heeft me doen beseffen dat het geen vanzelfsprekend is dat grote muzikale helden nog in leven zijn. Om deze reden wordt het nu toch echt tijd om alle platen van mijn idool te voorzien van een uitgebreide recensie. Te beginnen bij een herschrijving van mijn recensie bij zijn debuutplaat.

De aanloop
Eind jaren 80 ontdekte ik The Boss via de livebox. Het duurde lang voordat het kwartje viel. Toen dat eenmaal viel het ook wel goed, laat ik zeggen met de kracht van een 250 euro biljet. Daarover meer bij de bespreking van de livebox.
Door die livebox kocht ik bij V&D een 3 cd-doosje met The Wild, the innocent & The E-Street Shuffle, Darkness on the edge of town en deze dus. Ironisch genoeg sloot V&D gisteren definitief zijn deuren. Een romanticus zou kunnen zeggen dat ook dat een signaal is.

Het album
Me bewust van het feit dat dit zijn debuutplaat was, stopte ik deze destijds, nieuwsgierig en vol verwachting, als eerste in mijn cd-speler.

Blinded by the light
Een heel nerveus nummer, nerveus begin en nerveuze manier van zingen. Springsteen klinkt nog wat dun en zelfs wat onzeker. De tekst is al genoeg over gezegd en laat ik het erop houden dat ik me volledig kan in vinden bij een recensie van destijds: "deze man stopt meer personages en woorden in 1 nummer dan anderen in een heel album".
Ondanks de kritische kanttekeningen bij de tekst, de manier van zingen hoor(de) ik ook een heel enthousiaste Bruce. Ook is deze legendarische zin al kenmerkend voor zoveel sterke songteksten en quotes die we in later werk horen: "Mama always told me not to look into the eye's of the sun, but mama, that's where the fun is". Toch wel mooi dat Manfred Mann de potentiële klasse van dit nummer herkende, het naar zijn eigen hand zette en er een wereldhit mee scoorde.

Growin up
Dit nummer beviel en bevalt me beter. De live-uitvoeringen zijn grandioos en ook op plaat blijft dit nummer overeind. Er is de piano-intro, er is de ouder-kind problematiek, er is de verlossing via rock 'n roll en de auto als manier om weg te komen. Alles zit erin. Puur muzikaal is dit nummer af. Vooral fijn dat het niet eindeloos wordt opgerekt en in 3 minuten is het verhaal precies af.

Mary, queen of Arkansas
Nooit een fan van geweest, toen niet en nu niet. Destijds vond ik niet om doorheen te komen, tegenwoordig overheerst de waardering om een verhalend nummer te schrijven in de stijl van Dylan. Bruce vergaloppeert zich hier, de lichte tempowisselingen doen het nummer geen goed. Ook hier is de vlucht naar andere oorden al aanwezig

Does this bus stop at 82nd street
Voor mij altijd de aanloop naar Lost in the flood. Dat het nummer ook stand-alone overeind blijft bewijzen de diverse live-uitvoeringen. In 1996 werd het frequent gespeeld op "The ghost of Tom Joad" -toernee. Ik verbijsterd toen het in Rotterdam opeens gespeeld werd. Ook ken ik enkele fraaie uitvoeringen uit de 2003 toernee.

Lost in the flood
Hier blijft de verhalende Springsteen wel overeind en toont hij zijn grote klasse. Ogenschijnlijk toonloos en somber wordt hier een beeld geschetst van "that pure american brother" die zondags in Jersey racet. Wat dit nummer zo sterk maakt is de constante dreiging van geweld, van de rauwe stad en het individualisme wat daar bij schijnt te horen. Net zoals in latere nummers als "Incident on 57th street" en "Jungleland" wordt hier een stadsbeeld beschreven wat voor mijn gevoel heel goed past bij de eerste helft van de jaren 70. Net zoals bij de twee genoemde nummers is Springsteen hier de observator. Ik vind deze drie niet voor niets in elkaar verlengde liggen waarbij Lost in the flood deel 1 van een trilogie is.

The angel
Voorbij voor je erg in hebt en daar is veel mee gezegd. Anders dan bij Mary, queen of Arkansas heb ik me nooit geërgerd aan dit nummer. Memorabel is het echter ook niet. Misschien heeft het wel niet voor niets tot 1996 geduurd eer dit nummer live gespeeld werd.

For you
Opnieuw een nummer met heel veel woorden en rijmelarij.In tegenstelling tot bij Blinded werkt het hier een stuk beter uit. For you is fijn up-tempo. Live wordt het nummer meestal solo-piano gespeeld. Ook die versie is erg mooi, alhoewel ik hem heel graag eens full-band zou willen horen. Jaren na de eerste luisterbeurt kwam ik erachter dat For you gaat over een zelfmoord of zelfmoordpoging, daar wil ik van af zijn. Dat gaf wel een extra diepgang en ook een behoorlijk andere betekenis aan de tekst.

Spirit in the night
Op plaat een flauw, jazzy nummer. Het is live dat dit nummer volledig tot zijn recht komt en zich ontpopt tot een 7 minuut/8 minuut durende sensuele, dampende versie. Ontellbare keren gehoord op bootlegs en het verveelt bijna nooit. Spirit in the night hoort erbij.

It's hard to be a saint in the city
The best for last. Alles klopt aan dit nummer. Het opbouwende intro, de bezwerende mompelzang van Springsteen, opnieuw de grote stad als decor. Er zullen weinig artiesten zijn die een sterkere tekst hebben geschreven op hun 21e/22e. Ook hier weer is de live-versie subliem aan de niet misselijke studio-uitvoering.

Samenvattend is Greetings een wat warring, onevenwichtig en nerveus album die bij mij altijd tussen de 3* en 4* sterren pendelt. De diverse live-uitvoeringen zijn subliem aan de studio-versies. Een euvel waarvan iedereen weet dat dat Springsteen eigen is en waarvan ik hoop dat ik bij de besprekingen niet te veel in herhaling val.

Op naar de de tweede plaat: The wild, the innocent & The E-Street shuffle

Na het opnieuw magistrale optreden van Bruce en de zijnen op TW Classic 10 dagen geleden heb ik me voorgenomen om nog eens wat dieper in de hoekjes van het oeuvre van deze man te duiken waar ik nog te weinig voeling mee heb. Te beginnen dus met deze, een verrassend volwassen debuutplaat vol met beeldende verhalen over romances, onbezonnen jeugdigheid en de underdogs van de maatschappij, zoals we het ondertussen heel erg gewoon zijn van hem.

Het ambitieniveau van een hier piepjonge 23-jarige Bruce is bewonderenswaardig: de arrangementen zijn rijk en minstens even jazzy als rockend, de nummers uitgesponnen en filmisch, en 's mans stem klinkt doorleefd voorbij zijn jaren zoals ook een Tom Waits dat heel goed deed vanaf datzelfde jaar 1973. Ik waan me in de ongure steegjes van New Jersey met een flesje bier in de hand en een troupe kleurrijke figuren een hete zomernacht in lopend op zoek naar spanning en geluk.

Waarom is mijn score dan niet hoger dan ze is? Dat heeft te maken met het ontbreken van nummers die me echt emotioneel ook raken zoals een Thunder Road, The River of zelfs een You're Missing om maar even een minder voor de hand liggende te noemen. Dit is een respectabele plaat met veel nummers die hun plek hier zeker verdienen (eigenlijk alles behalve nummer 3, 4 en 6, drie nummers die me nog niet zijn bijgebleven), maar echt verliefd ben ik er niettemin voorlopig nog niet op.

Ik vermoed dat de studio-uitvoeringen hier debet aan zijn. Lost in the Flood komt in de live-versie in het Hammersmith bijvoorbeeld een stuk beter tot zijn recht, waar het hier op de studioversie in verhouding vrij terughoudend is ingespeeld. Misschien is dat wel het grote euvel van dit album: het collectief kan bij gebrek aan ervaring de live-energie nog niet goed genoeg overbrengen in de studio, waardoor het allemaal net wat te zoutloos klinkt om zich te kunnen meten met het beste uit de latere catalogus.

Samengevat: een prima debuutplaat en een mooi startschot van een legendarische carrière waar de grootste hoogtepunten gauw zouden volgen.

Mijn ticket voor het optreden van Bruce Springsteen in de komende zomer is besteld en het leek me dan ook een leuk voornemen voor 2024 om zijn oeuvre tegen dan eens wat meer onder de loep te hebben genomen. Waarom echter wachten tot januari dacht ik bij mezelf en vandaar eens bij het prille begin begonnen: Greetings from Asbury Park, N.J. Het jaar 1973 was in ieder geval een vruchtbaar jaar voor The Boss, want hij bracht maar liefst twee platen uit. Ik heb nog geen idee hoe The Wild, the Innocent & the E Street Shuffle gaat klinken, maar ik heb zo het donkerbruine vermoeden dat het beter had geweest mochten echt enkel en alleen de beste songs van beide platen overgebleven zijn. Een beetje zoals de Use Your Illusion platen van Guns N' Roses eigenlijk. Opener Blinded by the Light is een Springsteen klassieker (of toch in ieder geval eentje die ik mijn vader vroeger veel heb weten draaien) pur sang, Growin' Up is ook een heerlijke song en vanaf dan begint het opeens wel serieus mis te gaan. Mary Queen of Arkansas is één van de slechtste nummers die ik al van hem heb gehoord en waar ik nu - na slechts een paar luisterbeurten - al de neiging bij heb om op skip te drukken en Does This Bus Stop at 82nd Street is een te inwisselbaar niemendalletje. Met Lost in the Flood schiet ik terug overeind, maar dat is meteen dan ook wel het laatste nummer dat me echt weet te raken in dit debuut. De overige vier songs zijn niet slecht, For You heeft nog een aantal leuke flarden en dat achtergrondkoor + saxofoon in Spirit in the Night heeft zijn charme, maar algemeen gezien weinig dat me echt weet te bekoren. Volgende stap is The Wild, the Innocent & the E Street Shuffle, laat ik ze dan maar ineens in volgorde doen. Ik heb op de site toch enkel en alleen nog maar Born in the U.S.A. gereviewed.