Na het overdonderende Godbluff komt in hetzelfde jaar het ook al machtige still life uit. Veel nummers schijnen in de zelfde sessies opgenomen te zijn, toch is er een aanmerkelijk verschil in stijl. Hoewel dit album de gefocuste, droge instelling van Godbluff deelt, zijn de composities hier over het algemeen een stuk theatraler en, door de nadruk op het keyboardspel, een stuk symfonischer.
Tekstueel is dit wellicht wel het zwaarste album dat de heren opnamen. Nou zijn de heren nooit vies geweest om hun lyrics een filosofische draai te geven, maar hier durft VDGG het aan om de grote vragen des levens onder de loep te nemen. De thematiek van de albumafsluiter is al helemaal loodzwaar. De zoektocht naar de zin des levens is er een zonder antwoorden. Slechts de hoop om meer te betekenen dan een stel vlezen zandlopers blijft over. Tel daar de minst rechtlijnige, zelfs haast pawneske, compositie bij op en je hebt het de hardste noot van dit album te pakken. Het nummer is daarentegen wel bloedmooi.
Adrift without a course, it's very lonely here,
our only conjecture what lies behind the dark.
Still, I find I can cling to a lifeline
,think of a lifetime which means more than my own one-
De opener is gelukkig een stuk lichter van toon. Geen wonder, bij “pilgrims” staat de hoop centraal . Het marsachtige ritme geeft het nummer van meet af aan een prachtige drive; heel subtiel wordt de spanning opgevoerd. Op het moment dat Hammill dan echt zijn strot opentrekt staat de wereld even voor een moment stil. Er zijn maar weinig zangers die zo veel gevoel kunnen overbrengen. Het prachtige orgelspel en de vernuftige lyrics zijn daarnaast de kersen en slagroom op de spreekwoordelijke taart. Misschien wel het beste nummer wat VDGG ooit opnam. Ja, zelfs een stukje beter dan dàt grandioze nummer.
I climb through the evening,
Alive and believing:
In time we shall all know our goals
And so, finally, home.
Jammer genoeg weet dit album dat torenhoge niveau niet vast te houden. Met name het titelnummer vind ik niet zo sterk. De keyboardpartijen spelen een slepende, lome melodie. Hammill legt gelukkig nog wat variatie in zijn stem, maar weet niet te voorkomen dat de eerste 2.5 minuten van dit nummer tergend saai zijn. De uiteindelijke uitbarsting- een nogal typisch progmomentje dat nergens imponeert. - valt daarnaast ook tegen Compositiegewijs een erg rechtlijnig nummer dat enkel leunt op die ene matige climax. Wel een geniale tekst, dat wel.
Hoewel het tempo van My room niet veel hoger ligt dan bij Still life, weet dit nummer mij wel voor de volle 100% te boeien. Grootse pluspunt is de heerlijk subtiele opbouw die ruimte biedt voor een aantal geniale saxpartijen. Een emotionele hartenknijper zoals Hammill die ook soms op zijn solo-werk heeft staan.
La Rossa heeft weer die heerlijke, haast agressieve drive die ik op godbluff ook al zo geweldig vond. Van Der Graaf Generator weet op zulk soort nummers een heerlijke intense sfeer te voorschijn te toveren. Goed, sommige zullen dit wispelturig of ongestructureerd noemen. De onverwachte wendingen zijn hier echter zo sterk dat ik nagelbijtend elke noot volg. De tekst is dan ook weer briljant. De thematiek van dit nummer sluit erg mooi aan bij Over- een solo-album van Hammill- en dus zal ik die daar verder bespreken.
like the man in the chair who believes it's beyond him to walk.
I've been hiding behind words
,fearing a deeper flame exists,
faintly aware of the passageof opportunities I have missed.
Hoewel er absoluut geniale nummers op staan, vind ik dit als album wat minder geslaagd dan het geniale Godbluff. Het sterke aan dat album was namelijk dat de nummers vingers waren in een wel gemikte vuistslag. Dit album mist helaas die eenheid.
Samenvattend: best een sterk album van VDGG, maar het is verre van een foutloos werkstukje. Ik kan me niet met het titelnummer vereenzelvigen en deze Lp mist de sterke eenheid die Godbluff wel had. De prachtige, doch zware teksten doen hun best om de nummers samen te vlechten, maar slagen hier slechts half in. Wel staan op dit album een drietal-nummers(la rossa, pilgrims, childlike) die horen bij het allerbeste van VDGG. Dat alleen al maakt dit album een aanrader.