Motorpsycho - Here Be Monsters (2016)

Behoorlijk enthousiast ben ik van deze nieuwe Motorpycho. Maar ik vind hem wat te kort... het lijkt nu vooral om Lacuna/Sunrise en Big Black Dog te draaien, met wat muziekjes daaromheen (die niet zo opvallen bij deze twee sleuteltracks maar op zichzelf best sterk zijn). Ietwat onevenwichtig dus. Maar wát een beest van een song is met name Big Black Dog. Met gemak het beste nummer sinds Heavy Metal Fruit.

Heb dit eens naast Ratcatcher gelegd (een song van vergelijkbare lengte die ik exemplarisch vind voor de laatste twee platen) en het verschil is schrijnend: waar die song doorslaat in nietszeggend en doelloos proggepiel zonder enige lijn of einde, staat Grote Zwarte Hond voor alles wat ik waardeer in deze band: majestues, stuwend, repetetief, opbouwend naar een mooie climax. Zonder al te veel gepiel. In de lijn van classics als The Wheel of The Golden Core. Met noisy gefreak op de achtergrond alsof Deathprod weer even meedoet. Wat heb ik hier zin an, 30 april in Tivoli!

Ruim dertig jaar nadat de Noorse tieners Bent Sæther en Hans Magnus “Snah” Ryan elkaar voor het eerst hadden ontmoet voert Here Be Monsters hun intensieve samenwerking binnen het bestaan van Motorpsycho opnieuw de experimentele kanten van hun muzikaliteit op. Sinds de doorbraak van de band met Demon Box uit 1993 ging het snel met de ontwikkelingen binnen hun muziek, de ene keer wisselend tussen de space rock en psychedelica en de andere keer met muzikale keuzes die de band meer in de richting van de hard rock en metal duwde. De afgelopen jaren stonden in het teken van hun 25-jarige bestaan, waarbij onder andere het verzamelalbum Supersonic Scientists en een boekwerk kleur aan de feestviering gaven. Ter ere van het 100-jarige bestaan van het Noorse Teknisk Museum werd een concert gehouden in samenwerking met toetsenist Ståle Storløkken. Dit betekende het startpunt voor het door psychische trekjes gedreven Here Be Monsters, waar Storløkken wegens verplichtingen geen deel van uit kon maken. Het is een album waarop meermaals de verbinding wordt gelegd met met de muziek van hun rijke oeuvre.

Met pianospel opent Sleepwalking het album. Het is een intro dat de opmars vormt naar de de eerste lange track van het album. Het psychische aspect krijgt vorm in de droomwereld waarbinnen de muziek zich bevindt. Al slaapwandelend voert de muziek je naar de gitaarklanken van Lacuna / Sunrise. De zonsopgang doet je ontwaken in een andere wereld, op een plek waar de stilte wordt verstoort door een samenkomen van keyboardklanken, gitaarriffs en strijkers. Snah tilt zijn elektrische gitaarspel door de aangeslagen zang van Bent Sæther heen. Afwijkende gedachten dringen binnen wanneer de stilte zich tot diep in je bewustzijn voert. De bassriff draagt de onderlaag, waar de keyboardklanken van Snah als een warm deken overheen vallen. Melodieus en bij vlagen funky in klank, een nummer dat zich zowel progressief ontwikkeld als momenten van gefundeerde stilte laat vallen. Het psychedelische valt samen met het opbouwende, stuwend in Kapstad’s drumspel en sfeervol in de gitaarklanken.

Running with Scissors bouwt zich op met de gitaren en toetspartijen. De verschillende klanklagen slepen de muziek door herhalende melodieën. Versteviging komt met het drumspel van Kapstad, terwijl de fluittonen van Snah het achtervolgingsspel doen openen. De titel laat weinig heel van de afwijkende gedachten die de muziek laat horen. Melodieus en gestructureerd, maar met een donkere laag. Orgelklanken slepen het nummer naar de mellotron, waarbij de afwisseling tussen het licht en het duister de overhand neemt. De invloeden die door de muziek stromen leggen zowel de verbinding met de jaren 60 psychedelica als de opmars van de progressieve rock in de jaren 70. I. M. S. (Inner Mounting Shame) zoekt daarna de structuur in de rijke klanken van de piano en orgel op, om daarna met de in volume toenemende drumklanken de vernedering in te dringen. Verloren in de toegestroomde gedachten, aangezet door het furieuze gitaarspel van Snah en de harmonieën in zang. Het meeslepende ritme drijft je door een stijgende intensiteit, om je daarna weer tot rust te laten komen. Naar het einde toe haalt het nummer echter ongekend hard uit naar de droomwereld waarin je leven terecht is gekomen. Realiteit en fantasie worden door elkaar gewikkeld en een uitweg lijkt er niet te zijn. Voor Spin, Spin, Spin moeten we ver terug in de tijd, naar het tweede album van de pioniers uit de psychedelische rock: H.P. Lovecraft. Het nummer uit 1968 komt opnieuw tot leven in de wonderschone samenzang en de aangrijpende melodielagen. Zonnig in de klanken en afwijkend van het overkoepelende thema van Here Be Monsters. Spin, Spin, Spin sleept je mee naar de hippiedagen en de Summer of Love, waar de folk muziek wordt bijgestaan door de vroegere ontwikkelingen binnen de psychedelica.

Plots worden we teruggedreven onze droomwereld in, met Sleepwalking Again. Opnieuw voeren de aangrijpende pianoklanken je naar een lang muziekstuk op het album toe, ditmaal het epische slot Big Black Dog. Het ruim een kwartier durende nummer bouwt zich gestaag op, beginnend met de gitaarriff van Snah. De harmonieuze zang en melodieuze klankenregen vormen de koude winterdagen, waar de gure buitenlucht en opkomende donkerheid je in haar greep houden. De intensiteit van het nummer neemt gestaag toe, met gitaren, orgels en drums. De afwezigheid van Storløkken’s synths wordt goedgemaakt door de kracht van de keyboards en orgels, meeslepend in de verschillende passages en climaxen. Terwijl de dagen in het hoge Noorden steeds korter worden nemen de lange donkere nachten de overhand en wordt de muziek ruiger en intenser. De mellotron en symfonieën vormen een onuitputtelijke kracht voor de opmars van de vervreemde gitaarklanken. Hypnotisch en aangrijpend tegelijkertijd, waar de psychedelica de post-rock en hard rock ontmoet. Het trio van Motorpsycho weet de muzikale lagen met elkaar te laten communiceren en de diepte uit elk instrument te halen. Het levert een zinderend kwartier op, waar meermaals wordt opgebouwd naar de climax, om daarna vanuit de stilte weer toe te werken naar ontwrichte klanken. De depressiviteit druipt er vanaf en laat de donkere nacht over je heen dwalen, om het levenslicht voor eens en altijd uit te blazen. Snah voert met zijn gitaarspel als een ontspoorde maniac over de melodieën van de mellotron en basgitaar heen. De inkomende klappen van de drums ebben nog na wanneer de akoestische gitaar de opkomende zon over het winterlandschap doet schijnen. De donkere kant lijkt verdreven, maar ergens ver weg weet je dat het gevaarte zal herrijzen.

Het trio van Motorpsycho legt de focus met Here Be Monsters op de afwisseling tussen ontroerende muzikale passages en ontwrichte en intensieve instrumentale stukken. De afwezigheid van de diepzinnige synthpartijen van Ståle Storløkken worden op het album goedgemaakt met gestructureerde melodielagen en intensieve gitaarriffs. Motorpsycho blinkt op het album uit in de opbouwende psychedelische composities, waar de harmonieën je in de greep van de tekstuele ontwrichtingen houden. Daarmee blijven ze de kracht van hun vele muzikale kunststukjes trouw en slagen ze er met Here Be Monsters in de donkere tijden en momenten van opleving samen te smeden tot een pakkend en kwalitatief hoogwaardig geheel.

4*

Afkomstig van Platendraaier.

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Motorpsycho - Here Be Monsters - dekrentenuitdepop.blogspot.nl

Er zijn tijden geweest dat ik iedere release van de Noorse band Motorpsyche koesterde (in de jaren 90 was het zelfs een van mijn favoriete bands), maar de laatste jaren blijven de platen van de band wat langer liggen en dat bleek achteraf bezien niet altijd onterecht.

Ook het vorige maand verschenen Here Be Monsters heeft een tijdje op de stapel gelegen, maar dit blijkt weer zo’n Motorpsycho plaat die je na één keer horen niet meer wilt missen.

Het in een aan Bowie's Blackstar herinnerende hoes gestoken Here Be Monsters was oorspronkelijk een samenwerkingsproject met de toetsenist Ståle Storløkken, maar deze haakte uiteindelijk door een gebrek aan tijd af.

Of het met de oorsprong van het project te maken heeft weet ik niet, maar duidelijk is wel dat Here Be Monsters, zeker aan het begin van de plaat, wat minder stevig rockt dan veel andere platen van de Noren.

Here Be Monsters opent met een piano riedel, maar pakt vervolgens direct uit met een meeslepende en bijna 10 minuten durende track. Het is een track met volop invloeden uit de psychedelica en de prog-rock, die vervolgens zijn overgoten met de melancholie die over je wordt uitgestort wanneer het in de winter een aantal maanden nauwelijks licht wordt.

Het doet wel wat denken aan de muziek die Pink Floyd zo vaak heeft gemaakt, maar dan net wat donkerder en met meer ruimte voor experiment (mede hierdoor doet het ook wel wat aan Yes denken, maar dan zonder het muzikale spierballenwerk).

Na 10 minuten zweven op de mooie volle klanken van Lacuna/Sunrise is duidelijk dat Here Be Monsters een blijvertje is, maar Motorpsycho is dan natuurlijk nog lang niet klaar. Ook de tracks die volgen zijn langer dan gemiddeld en hebben invloeden uit de psychedelica en de prog-rock hoog in het vaandel staan. De ene track is wat steviger en lichtvoetiger, de volgende track gaat aan de haal met een beetje Westcoast pop (CSNY), maar het blijft allemaal prachtig zweverig of zelfs benevelend.

Na een volgend piano intermezzo sluit Here Be Monsters af met het bijna 18 minuten durende Black Dog, dat ingetogen opent, maar wanneer de donkere wolken verschijnen weet je dat het onweer vol Mouwai achtig gitaarwerk gaat losbarsten, waarna aan het eind toch nog even de zon doorbreekt. Het is een mooi slot van een volgende waardevolle toevoeging aan het imposante oeuvre van Motorpsycho. Erwin Zijleman

Als hier een magische random generator van een lay-out knop of een professionele InDesign-optie aanwezig was, had ik er surrealistisch kunstwerk van gemaakt, met als enige Groots Doel de Absolute Leesbaarheid.

Nee sorry Ik heb het geknipt en geplakt uit mijn Word document, want zo dienen we onze recensies aan. In het blad bestaat bij de rubriek 'Oordeel' een A4'tje uit vier kolommen, ook zonder witruimte.

Maar speciaal voor jou en iedereen:

Bovenstaande tekening van twee vleermuisjes onder een zeshoek is geen alternatieve versie van David Bowie’s Blackstar, maar een nieuwe dosis cinematografische psychedelica van Motorpsycho. Tot zover de Bowie-gelijkenis. Motorpsycho is dat eclectische Noorse drietal, gekend om hun onverwachte stilistische uithalen in een twintigtal albums (in een kwarteeuw). Deze schijf rockt minder dan opgefokte voorgangers Behind The Sun en Still Life With Eggplant, maar is met vlagen hypnotiserender, zoals in de 18 minuten durende afsluiter, over de maandenlange Scandinavische winternacht, waar de titel een metafoor vormt voor depressie en futloosheid (‘Sunlight, please find me...).

Here Be Monsters kent zijn oorsprong in een unieke compositie die slechts eenmaal live werd opgevoerd in november 2014, maar waar later nog duchtig aan werd gesleuteld. De plaat start met het slaapdeuntje Sleepwalking op piano en gaat naadloos over in Lacuna/Sunrise, dat enigszins doet denken aan Pink Floyd’s Breathe. Bent Sæther’s basspel is lekker vol en kraakhelder (net als de gehele albumproductie zijner hand) en Snah’s atmosferische gitaarspel om duimen en vingers bij af te likken (maar niet van de stroperigheid). Running With Scissors is een instrumentale jam die lustig voortkabbelt op een dromerig fusionesque melodie, waarna I.M.S. na een Moon Safari-pianodeuntje als opening, al snel de zwaardere Hiwatt-versterkers opendraait om er een vlammende stoner-rocker uit te persen die niet had misstaan op Heavy Metal Fruit (2010). Hier herkennen we weer die motorpsychedelische vocale signatuur (een harmonie van zang/schreeuw tot in de hoogste spectra).

De B-kant begint met een cover van Spin, Spin, Spin, een zomers sixties-folkdeuntje met een sinistere twist waarin nog geen hipsters, maar hippies de plak zwaaiden. Na een kort intermezzo (Sleepwalking Again), wordt afgesloten met de bombastische hypnosesessie Big Black Dog. Een cleane gitaartokkel zal je in de eerste minuten vredig doen mijmeren over die eerste lentezon op je huid. Niets is echter wat het lijkt wanneer na enkele minuten een orkestraal amalgaam van gitaar, bas, mellotron, vele laagjes atonale toetsen en akelig sterke harmonische zang (en opvallend rustig drumwerk) als een kille wind zijn intrede doet en een eeuwige winter je in zijn inktzwarte greep houdt.

Motorpsycho slaagt erin na twintig albums nog even fris voor de dag te komen. Uniciteit in diversiteit. En zeggen dat we later dit jaar onze dorst nog mogen laven aan een gelimiteerde 12” editie van het halfuur durende ‘Monsters’, een lied dat wegens plaatsgebrek uiteindelijk niet op de hier beschreven plaat is terechtgekomen.

Nog even probeer ik me voor de geest te halen hoe Motorpsycho op de eerste albums klinkt. Best lastig, aangezien die luisterbeurten al weer enkele maanden achter me liggen, maar dat het verschil groot is, mag duidelijk wezen. Aangezien het einde nu eindelijk nadert, hebben we een goed beeld kunnen krijgen van hoe Motorpsycho veranderd is. Verandering is goed, want vijftien tot twintig albums van hetzelfde moet ongelooflijk zwaar zijn.

De Noren vallen weer wat terug op de Pink Floydverheerlijking. Fijne soundscapes vullen de woonkamer. Het luistert weer prima weg, maar nog vaak klinkt het wel wat gemakkelijk. Het is Big Black Dog dat me overtuigt. Wat een mooi, spannend epos. Normaliter ben ik niet zo van de moderne effecten, maar hier bevalt het goed. Duidelijk een van de beste platen van Motorpsycho

Tussenstand:
1. Heavy Metal Fruit
2. Here Be Monsters
3. Angels And Daemons At Play
4. Little Lucid Moments
5. Behind The Sun
6. Phanerothyme
7. Trust Us
8. Still Life With Eggplant
9. Black Hole/Black Canvas
10. Blissard
11. It's A Love Cult
12. Lobotomizer
13. Child Of The Future
14. Let Them Eat Cake
15. 8 Soothing Songs For Ruud
16. Barracuda
17. Demon Box
18. Timothy's Monster

Vriendelijke Motorpsycho. De Floydiaanse invloeden zijn fijn, de stoner/psychedelica /west-coast sound is vertrouwd en er is flink wat aardig gitaarwerk te vinden. Here Be Monsters heeft ook een bescheiden (aantrekkelijke) speelduur en nergens inkakmomenten. Het is wel erg veilig en mist misschien wat van de spanning die ik op een Little Lucid Moments of Heavy Metal Fruit wel hoor. Buiten dat helemaal neits mis mee.

Tussenstand:
1. Little Lucid Moments
2. Behind The Sun
3. Heavy Metal Fruit
4. Trust Us
5. Still Life With Eggplant
6. Blissard
7. Here Be Monsters
8. Phanerothyme
9. Black Hole / Blank Canvas
10. Child Of The Future
11. It's A Love Cult
12. Angels And Daemons At Play
13. Timothy's Monster
14. Demon Box
15. Barracuda
16. 8 Soothing Songs For Rut
17. Lobotomizer
18. Let Them Eat Cake

De laatste weken begin ik me langzaam aan Motorpsycho te wagen. En dat is een gok die me tot nu toe gelukkig erg goed aan het bevallen is. Tot dusverre is deze plaat, tezamen met Heavy Metal Fruit, m'n favoriet van de band. Ik moet nog erg veel, en ik ben ook erg benieuwd hoe deze platen zich in mijn muzikale belevingswereld gaan nestelen na ze enige maanden niet te hebben gehoord, maar desalniettemin durf ik deze plaat op dit ogenblik als één van de favorieten te bestempelen.

De eerste dikke tien minuten, met het korte intro gevolgd door Lacuna / Sunrise, zijn werkelijk subliem te noemen. Dat de band Pink Floyd hoog in het vaandel heeft staan, moge duidelijk zijn. Vele muziekliefhebbers knappen af op dergelijke 'worship'-praktijken, maar ik vind dit echt geweldig. Dezelfde tergende, beklemmende, psychedelisch-bezwerende (maar toch ook super relaxed en laid-back) vibe die Pink Floyd zo kenmerkt brengt Motorpsycho ook op deze plaat ten gehore. Ik breek altijd bij dat refrein wanneer dat orgel binnenvalt. Zo hemeltergend godsgruwelijke mooi. Niet normaal.

Dan komen er aantal songs waar ik zo snel nog niet de vinger op kan leggen waarom ik het eigenlijk zo goed vind. Want dat ik het enorm prettig vind om naar te luisteren staat vast. Maar wat het precies zo goed maakt, weet ik eigenlijk niet. Running With Scissors heeft bijvoorbeeld een heel herkenbaar leadmotiefje dat de hele dag in het hoofd blijft zitten (dat bedoel ik als een compliment...), om vervolgens te vervallen in een psychedelisch, door toetsen gedomineerd trippend werkstukje. Erg sfeervol en ontzettend fijn om naar te luisteren. Met I.M.S. pakt de band steviger uit, een lekkere hardrocker met een stuwende / pompende bass, heerlijke gitaarsolo'tjes en denderende drums. Lekker!

Met Spin, Spin, Spin heb ik tot nu toe het meeste moeite. Niet dat het slecht is, maar in het licht van wat de rest van de songs biedt is dit toch een beetje de vreemde eend in de bijt. Toch ook wel weer die stoner/psychedelica-inslag, maar dan compleet ten dienste van een country-compositie. Apart, niet vaker gehoord, en prettig naar te luisteren, maar toch vraag ik me wel af of dit nummer nu echt hier thuis hoort.

Een kleine noot over Sleepwalking Again. Wat een briljante keuze zeg, om vlak voor le grande finale even gas terug te nemen en terug te vallen op het intro waarmee dit album van start is gegaan. Het past allemaal perfect binnen de sfeer, context en opbouw van Here Be Monsters. En daarnaast is het pianoriedeltje uiteraard niet van hoogstaande muzikale complexiteit, maar het kom zo echt, oprecht, breekbaar en subtiel over. Subliem gedaan, Motorpsycho!

Dan het slotstuk, de klapper op de vuurpijl, de kers op de taart; de Grote Zwarte Hond. Een track die begint met voorzichtige samenzang en cleane gitaarakkoordjes, wat langzaam aangevuld wordt door toetsenpartijen en strijkersarrangementen. Vanaf 4:00 slaat de sfeer om. Dreigende percussie, lage gitaren, diepe bass en nog een enkel pianoakkoord op de achtergrond: waar gaan we heen? Motorpsycho weet die spanning de rest van het nummer goed vol te houden, waarbij er volop geëxperimenteerd wordt met verscheidene toetsenlagen en soundeffects. Wel had ik gehoopt op een echte climax op het einde, om echt met een 'bang' af te sluiten. Het rustige outro is erg mooi, dus niets ten nadele daarvan, maar ik had liever een iets ander einde gezien van dit nummer. Toch een beetje een gemiste kans.

Al met al is dit een heel fijn, sferisch album waar weinig op af te dingen is. Hét grote hoogtepunt voor mij is Lacuna / Sunrise, wat ik echt een machtige track van enorme schoonheid vindt, en ook Big Black Dog is een spannend epos waar van alles in gebeurt. De overige songs zijn allemaal zeer constant en het niveau kakt nergens in, alhoewel deze nummers niet het niveau van laatstgenoemde twee weten te bereiken. Tot dusverre een zeer fijne en aangename kennismaking tussen mij en Motorpsycho. Of deze Noren mijn muzikale hart helemaal weten te veroveren om consequent richting de 4,5* (en misschien de 5*) weten te gaan, zal de tijd uitwijzen. Op dit moment geniet ik van de psychedelische Pink Floyd hardrock-stonerstijl, voor zover dat een muzikale benaming mag heten, die deze band op mij afvuurt.

Door naar de volgende, zijn er suggesties vanuit de zaal?

4*