R.E.M. - Up (1998)

Mijn grote favoriet van dit album is altijd hetzelfde geweest van begin af aan. Misschien vind ik het wel het beste R.E.M.-nummer ooit. Ik hou dus ontzettend van de wat rustigere nummers van Michael Stipe. Zijn stem komt daarbij erg goed tot zijn recht.

Waar de meeste mensen een broertje dood aan hebben, nrs. zoals Hairshirt, Electron Blue, You Are the Everything etc etc, die boeien mij eigenlijk het meest. Het zal wel de melancholie van Stipe's stem zijn. Een ding weet ik wel, zijn stem verveelt me nooit en dat zal ook de reden zijn dat ik al 17 jaar een enorme bewonderaar ben van deze band.

Ook vorig jaar naar hun concert geweest in Utrecht en wat een waanzinnige ervaring! Stond op de 1e rij en kon Stipe's "moves" bijzonder goed zien. Dat typische dansen van hem zal ook altijd hetzelfde blijven denk ik..

Steevast komen ze om de 2 jaar met een nieuw album, dus zo rond oktober verwacht ik wel weer hun volgende. Eens kijken wat ze nu weer gaan neerzetten. Hun laatste, Around the Sun, vind ik persoonlijk een erg sterk album. Met Leaving New York en Electron Blue als uitschieters.

Enfin, ik blijf maar lullen haha, oh ja, waar ik dus mee begon, mijn favoriet van dit album... (Beetje luguber misschien), maar die gaat gedraaid worden op mijn funeral... Falls to Climb.

Net sinds lange tijd weer eens opgezet. Ik merk dat mijn R.E.M.-belangstelling niet meer helemaal is wat hij geweest is (het niveau van het laatste setje albums voor de breakup hielp hierbij wellicht ook niet mee). Helemaal zonder angst en beven dat het wel eens een ontgoocheling zou kunnen worden, was het dan ook niet. Zo'n album waarbij je om het hardst geroepen hebt dat het zo ondergewaardeerd is, misschien is het bij nader inzien ook gewoon niet zo sterk...

Zie je wel! Dat geneuzel op Airportman gaat toch helemaal nergens over!? En dan zet Lotus in en begint Stipe als de eerste de beste dandy Hey Hey te brallen...

En toen ergens in diezelfde Lotus werd ik toch weer gegrepen. Of dit nou meer een Michael Stipe-plaat dan een bandplaat is of niet (Bill Berry had natuurlijk niet voor niks een gat achtergelaten), het werkt nog steeds. De Leonard Cohen- (Hope) en Beach Boys- (At My Most Beautiful)-pastiches blijven prachtig en als je dan eenmaal in de flow van het album zit, is vrijwel elk nummer genieten: The Apologist, Sad Professor, Walk Unafraid, Daysleeper en natuurlijk dat prachtige slotnummer.

Fijn dat ik R.E.M.'s laatste (bijna-)meesterwerk weer even mocht herontdekken. Fijn dat-ie na zestien (!) maanden weer even in de updates staat.

R.E.M. - Up (1998)

Up leerde ik dus 10 jaar na dato pas kennnen. Ik kan me herinneren dat ik de Daysleeper video op MTV zag en wat viel me dat toch tegen toen. Ik vond het helemaal geen geweldig liedje en veel te soft ook vergeleken met de harde muziek die ik toen draaide. En toen verloor ik R.E.M. dus lang uit het oog. Kan me ook van geen enkel ander nummer of andere single van Up herinneren dat ik 'm gehoord zou hebben in die tijd. Misschien dat het me dan toch over de streep getrokken zou hebben. R.E.M. was dus Up en ik Down zou je kunnen zeggen Veel meer valt er ook niet over te zeggen. Tot ik 'm dus in 2008 hoorde en toen vond ik het een 'weird collection of songs'. Had er niet direct een albumgevoel bij. Dat kwam na een aantal luisterbeurten wel goed. Ik hield vooral van de sfeer van het album als geheel ipv veel losse songs. Een prachtige sfeer vond ik Up hebben. Het album toen vaak beluisterd en het ging steeds meer groeien. Denk wel dat ie nu bij me is uitgegroeid als ik 'm nu weer zo hoor

Bill Berry vertrok dus na dit album, al schijnt hij nog meegedaan te hebben toen het album startte. Maar op een gegeven moment vertrok hij dus en kwamen er sessiemuzikanten en een drumcomputer voor in de plaats. Producer werd Pat McCarthy die al engineer was geweest bij de vorige 2 albums en ook had gewerkt met de likes of U2, Madonna, The Waterboys en Counting Crows oa. Hij zou 3 albums aanblijven. Hun 3 'electronische' albums zeg maar, waarvan Up dus de eerste was. Nigel Godrich, Radiohead's producer assisteerde hem. Nooit gedacht dat R.E.M. de electronic kant op zou gaan eigenlijk. Maar volgens de band zou het album hetzelfde geklonken met Bill Berry, dus hem verwijten kun je het ook niet
De eerste keer ook dat Michael zo tevreden was met zijn lyrics dat ze in het boekje terecht kwamen. Michael wilde ook diffuser gaan schrijven, zoals een Patti Smith en anderen ook deden. 'Automatic unconscious stuff' zoal hij het zelf noemde. Voor mij heeft het album meestens een religieuze of spirituele feel zo je wil en dat spreekt me er het meeste in aan. Er kwamen 4 singles van Up, waarvan er 3 in de charts kwamen. Eigenlijk alleen in de UK deden ze het goed, 2 keer in de top 10, elders bijna helemaal niet. 'Uiteraard' verkocht Up weer slechter dan het album daarvoor. Maar R.E.M. was helemaal niet bezig ook met commercial sales, het moest voor hen interessant blijven om muziek te maken, aldus Mike Mills. Nieuwe wegen bewandelen en dergelijke. Er waren geen plannen om te touren, maar nadat promotionele live activiteiten een succes bleken besloten ze dat in 1999 alsnog 4 maanden in Amerika en Europa te gaan doen.

Aiportman zet eigenlijk meteen de toon voor de rest van het album. Deze sound kunnen we veel verwachten. Ethereal, klein en meditatief. Electronisch ingetogen. Een song ook die ze gewoon live speelden in een 6 minuten versie, ach ja waarom niet Vond ik eerst niet heel veel aan, maar na vaker beluisteren vind ik 'm wel mooi en chill.

Lotus is ms wel de song op het album waarvan je kunt zeggen dat het de meest straightforward catchy popsong is. Eigenlijk totaal anders dan welke song ook, dat je je afvraagt of ie wel op het album past. Ik vind van wel, ik vind het een lekker nummer al had ik er in het begin wel moeite mee. Mike Mills heeft er iig een hekel aan. Groovy electronic kun je wel zeggen. Fijn easy laidback gitaarwerk en een scherp sarcastisch zingende Michael. Een fijne popper toch wel. Trippy like a hippy, zoiets Fijne track!

Suspicion is de 4 single van het album al kwam ie nergens in de charts terecht. Niet echt een single ook. Sluit eigenlijk perfect aan bij Airportman. Als ik deze hoor moet ik ook aan het album Reveal of Around the Sun denken, albums die nog komen moesten. Een mooie song wel, soms ietsje te saai voor me wel, ms door de lengte, maar overall kan ie me wel bekoren. Ook weer een trage meditatieve sfeer.

Hope is tamelijk electronisch en meer uptempo. Het klinkt als een Leonard Cohen song en dat vond Stipey zelf ook en gaf hem dan ook een writing credit. Ik hoor 'm net iets liever dan Suspicion denk ik. Aardige song wel.

Met At My Most Beautiful begint voor mij het album pas echt. Alles hiervoor is leuk en aardig en all over the place, maar vanaf hier gaat er cohesie in het album komen. Duidelijk een Beach Boys sfeer. De drums dragen daar ook aan bij, de tududu's, mooi pianowerk ook. Michael klonk zelden lieflijker en zachter dan hier. Had perfect in een Michael Winterbottom film gepast rond die tijd. De song heeft een fijn ritme ook. Een pareltje wel.

The Apologist is ook weer zo'n goede en fijne song. De electronica doet hier een beetje Oosters aan, die gitaarriedel of sitar of wat het ook is af en toe, heerlijk! Briljant om je song the Apologist te noemen en dan met 'I'm sorry, so sorry' in het refrein. Ja, vind ik dan Duidelijk behorend tot de betere tracks van het album, lekker laidback 60s sfeertje ook wel. Na So. Central Rain nog eens een song met I'm Sorry erin

Sad Professor is ook weer zo'n mooie song. Hier is het refrein het mooist met die gitaar erbij. Beetje treurige en verdrietige song ook wel. Kan me echt zo'n zielige professor voorstellen voor wie niets in het leven echt werkt. Mooi hoe gevoelvol Michael hier zingt ook.

You're in the Air is wel een prototype Up song moet ik zeggen. Maar het lijkt ook wel op songs van Around the Sun. Een beetje psychedelisch ook af en toe, maar vooral lieflijk. Fijn gitaarwerk ook hier. Ook hier weer die mooie Oosterse sfeer. Up lijkt me echt zo'n heerlijk album om in de metro van Tokyo te draaien. Hun Japanse album zeg maar Voor mij gewoon weer een erg mooie song met een prachtig refrein.

Walk Unafraid is voor heel veel mensen hun meest fave of bijna meest fave van het album. Ik vind het een (erg) goede song, maar ik heb er nooit de übertopper in gehoord. Zeker een mooie song, zeker dat galopperende naar het refrein toe en het refrein zelf. Ik denk voor die mensen ook vanwege het thema en de tekst. Een life-affirming song. Zo van, ondanks alles i walk unafraid en dat kan ik best goed begrijpen Een mooie song met een mooie boodschap dus.

Why Not Smile vind ik zelf dan weer mooier. Een klein liedje. Schitterend hoe er steeds meer instrumenten bijkomen. Heerlijk die droning sound op de achtergrond bv, maar vooral het zachte gitaarloopje, prachtig! En dan nog eens die donkere piano en vervreemde electrische gitaar verderop. En dan nog eens Michael die lieflijk en troostend klinkt. Ik ga erg goed op dit soort songs.

Daysleeper, de eerste single, vond ik dus niet echt super in het begin, maar behoort nu tot mijn fave songs van het album. Ook wel apart om je bekendste song op het eind van het album te hebben. Alhoewel, nu ik er weer zo naar luister is dit ms wel de Man on the Moon van dit album, niet in de laatste plaats door de countrytwang die de song heeft, maar ook qua sfeer. Net als deze een late track op het album. Michael zingt hier werkelijk prachtig, zo helder en duidelijk, heerlijk hoe hij de hoogte in gaat. Mooie clip toch ook wel. Een schitterend refrein, maar ook de verzen zijn zeer mooi.

Diminished/I'm Not Over You is voor velen verre van hun fave song, maar dit is dus voor mij mijn fave song. Er gaat zoveel sfeer en gevoel vanuit. Vanaf de start van de song al. Een heerlijk wat Oosters sfeertje weer, heerlijk de klanken van de toetsen hier. Een wat verdrietige, depressieve, maar voor mij ook totaal soothing song. Michael's zang ook hier, fenomenaal. Dat raakt diep. De hele lange aanloop in de verzen naar het droevige deel van 'Does she know i sing' en dan door naar dat ontzettend uplifting refrein, één lang stuk geweldige muziek, 'Sing along' met die achtergrondvocals erbij, zo mooi! Zo mooi als Find the River hadden ze tot dan niet meer geklonken.
Elke keer weer kip-pen-vel. En na de song krijgen we nog een kleine snippet met Michael op gitaar.

Parakeet is typisch zo'n een na laatste song van het album. Zo'n song die je meestal vergeet, maar die ook onderschat is vaak. Een Spinvis heeft er ook patent op bv met 'Hij danst', maar zo heeft hij er nog meer. Aparte song wel, zeker de verzen, maar de refreinen passen dan eigenlijk weer perfect bij Diminished hiervoor. Al is ie hier nog meer transcendental. Onderschat pareltje dus wel. En ook hier weer die sfeer alsof ik in Tokyo rondloop

Falls to Climb is de afsluitende track van het album. Voor velen de favoriet van het album of de een na favoriet en dat kan ik wel begrijpen. De band heeft er zelf een docu naar vernoemd, dus die zullen ook wel uitermate tevreden zijn geweest Begrafenissong heb ik ook ergens gelezen. Misschien omdat je dan in dat gat valt en er dan uit wil klimmen, maar ws toch meer figuurlijk gezien . Een bezinnende en meditatieve song met een beetje late Nick Cave vibe in de song qua muziek, maarja zij waren dus eerder Een liberating song ook wel, catharsissong ook, niet in de laatste plaats door het 'I am Free' op het einde. Prachtsong met prachtlyrics.

Eindoordeel: ik heb dit album nog een paar keer extra moeten beluisteren, omdat ik het moeilijk vond om te bepalen waar ik deze moest plaatsen in hun discografie. Sowieso hebben heel veel albums 4,5 * bij mij zie ik. Al zou dat met decimalen werkende toch soms wel wat tienden verschillen. Ik wil dit album ook niet te kort doen, maar het is lastig vergelijken met hun 80s albums bv. Ondanks het wat in kwaliteit verschillende beginkwartet af en toe is het vanaf At My Most Beautiful 1 glorieuze aaneenschakeling van bijna alleen maar prachtsongs. Dat en het feit dat Up bij mij toch wel een tamelijk speciaal plekje heeft (ik ben dol op de sound van het album) zorgt ervoor dat ie net onder Monster komt, maar wel boven alle 80s albums, omdat ik het als geheel een prettiger luisterervaring vind. Een 5 * album heb ik er nooit helemaal in gehoord, laat sommigen dat hier maar niet horen Daarom 4,5 *.

1. Out of Time
2. Automatic for the People
3. New Adventures in Hi-Fi
4. Monster
5. Up
6. Green
7. Document
8. Fables of the Reconstruction
9. Murmur
10. Lifes Rich Pageant
11. Reckoning
12. Chronic Town