Haken - Affinity (2016)

De uit Londen afkomstige progressive metal/rock band Haken zorgde vanaf hun eerste album Aquarius voor opschudding binnen de wereld van de progressieve muziek. De band bleek over de kracht te bezitten om hun fraaie concepten om te buigen in gestructureerde en fijnzinnige nummers, die over de gehele lengte de aandacht wisten op te eisen. De grote doorbraak kwam in 2013 met hun album The Mountain, waarmee hun eigen grenzen verlegd werden en de muziek nog meer als een eenheid klonk. Voor hun vierde album, genaamd Affinity, zijn ze dieper gedoken in de muziek van de jaren 80, waar de muziekstukken van Yes, King Crimson en Toto centraal werden gesteld. Daarnaast spelen de invloeden van hun optredens met Leprous en The Neal Morse Band een belangrijke rol in hun muzikale ontwikkeling. Alhoewel er deze keer geen overkoepelend concept is voor het album komen onderwerpen als de connectie tussen alle levende wezens en persoonlijke relaties veelvuldig terug in de teksten. Met een wijziging in de succesvolle formule van de band en de minimalistische hoes stralen ze uit wat de voor hun belangrijke muzikale invloeden voor verwantschap hebben met het album.

Wanneer de bliepjes van een oude computer affinity.exe starten bevinden we ons in de jaren tachtig. De muzikale trein wordt in werking gesteld wanneer de klanken van keyboards het gehoor in draven. Het programma start op en de drums van Raymond Hearne dringen naar binnen. De klanken gaan over in de stevige gitaarriff van Griffiths. Initiate geeft de eenheid van de band weer, een zware onderlaag aan drums en bass klinken door in de meeslepende keyboardklanken. Het compacte nummer is het begin van de oorlogsvoering die de mensheid in de greep houdt. Hoe het nummer zich openstelt voor het onbekende en dieper ingaat op de droomwereld die we om ons heen creëren. De invloeden van de jaren 80 stromen door in 1985. Neem Yes’ 90125 en voeg dit samen met Rush’ Subdivisions en Toto’s IV. Het zijn de invloeden van dit decennium die een krachtige combinatie vormen met de muziek uit de moderne tijd. De speelstijl op het keyboard gaat gepaard met krachtige drum en gitaar riffs. Ross Jennings weet met zijn hoge zang de melodieën van een fraai randje te voorzien. Het samenspel drijft het tempo van de rust naar de snelheid van de prog metal. Diego Tejeida legt met zijn keyboardspel de basis van de muzikale lijn, om vervolgens de indringende kracht over te laten aan het strakke drumspel van Hearne en Griffiths klankrijke gitaarspel. De muzikale verandering die vanaf 5 minuten in werking wordt gesteld sleurt je door de tijd, in de klanken van Toto met de start van het game tijdperk en de progressieve jaren 90 van Dream Theater’s metal. De verbondenheid tussen de mensen dringt dieper door in Jennings’ stem en doet de controle over het bestaan verliezen. Het ontwerp van de wereld die als een uit elkaar vallende puzzel de stukjes in de rondte laat vliegen.

Lapse vervolgd de weg met een wonderschone vocale show van Jennings. Muzikaal gezien spelen vooral de synths en drums een grote rol, al blijft de impact vergeleken met de rest van het album vrij beperkt. De groovy gitaarsolo beweegt zich opnieuw naar de muziek uit de jaren 80 toe. Hoe de tijd en ruimte zich voortbeweegt door ons planetenstelsel en de levende wezens en hun gedachten met elkaar verbindt. Het epische centrum ligt in de ruim 15 minuten durende track The Architect. De duisternis daalt neer wanneer de beginklanken van het nummer tot ons komen. Het gitaarspel van Henshall en Griffiths komt in alle hevigheid voorbij in zwaar beladen riffs, ondersteunt door het machtige drumwerk van Hearne. De tempowisselingen die in beweging worden gezet door de keyboards en drums zorgen voor de verspreiding van het vergif van de verbroken verwantschap tussen de mensen. De metalriff van het begin wordt overgenomen door de atmosferische klanken van de keyboards en zang. Jennings vraagt het uiterste van zijn stem door zijn hoge zang in te ruilen door een zwaardere aanpak. Het experimentele karakter draagt de elektronica uit de jaren 80, gecombineerd met de kracht van prog rock en metal. Het is een aanpak die van begin tot eind werkt en het nummer in het samenspel van King Crimson meesleept naar groovy gitaarpartijen en een zinderende basssolo van Conner Green. Aanwezig blijft hun eigen signatuur, al zijn de invloeden van Opeth en Leprous naar het einde toe niet weg te denken. Dit komt mede door de grommende bijdrage van gastzanger Einar Solberg (Leprous). De krachtige samenhang van bulderende drums en zwaar beladen gitaarpartijen, afgewisseld met meeslepende melodielijnen van het keyboard blijft ook naar het einde toe fascinerend. Wanneer de chorus terugkeert is de sympathie voor de mensen om ons heen compleet verdwenen, maar blijkt de affiniteit toch te sterk om af te sterven. Earthrise doet nog het meest poppy aan van alle nummers op het album en kenmerkt zich door het melodieuze gitaarspel. Invloeden van Toto en The Alan Parsons Project sijpelen door in de rustige gedeeltes, terwijl het refrein meer leunt op de kracht van de drums. Het gitaarduo Henshall/Griffiths sluit goed aan bij de muzikale onderlaag van Tejeida. Ook in een meer compacte track als Earthrise slaagt de band erin hun technische vaardigheden tentoon te spreiden. Het revolutionaire karakter is terug te vinden in de wederopstanding van de mensheid en de verbintenis tussen eenieder. Het pianospel van Tejeida staat voor het onroerende element in het verhaal.

Red Giant roert zich in de opkomst van de elektronische muziek uit de jaren 80. Oneven maten en drumpartijen die duidelijk invloeden kennen uit de new wave verbinden de fraaie ambient synths aan de zang van Jennings. Het buitenaardse dat in het nummer doorstraalt doet ons bewust worden van de grootsheid van de cosmos en de angst voor het onbekende. Griffiths brengt de boel tot rust in de ontroering van zijn gitaarspel. Het technisch meest complexe muziekstuk volgt daarna in de vorm van The Endless Knot. De eindeloze knoop die doorgehakt moet worden vertaalt zich naar machinale gitaarpartijen en inkomend drumwerk. De dromen die worden overgenomen door nare gedachten en de verhalen van een held die wij als mensen nodig hebben. Het zijn de teksten die Jennings op bijzonder fraaie wijze brengt en hem doet wisselen in toonhoogte. Een andere wisselwerking is die in het instrumentale stuk dat volgt. De keyboardklanken draaien hierbij rondjes om de melodieuze gitaarpartijen. Hier voeren de invloeden van de elektronische muziek zich naar de hedendaagse muziekwereld, pulserend en meeslepend tot in het diepste van de muziek. De kleine 10 minuten van slottrack Bound by Gravity worden vooral gevuld met de rustige kant van hun muziek. De zwaartekracht die onze planeet doet verbinden aan plekken waar we nooit zullen komen. De ballad roept opnieuw herinneringen op aan Toto, maar beweegt zich ook rond de muzikale stijl die we van Anathema kennen. De emotionele zang van Jennings en de harmonieën gedurende het nummer worden door de rust benadrukt. Tejeida blinkt uit als toetsenist en volgt de muzikale golven van de synths. De bellen die klinken brengt de mensheid terug naar de werkelijkheid en uit de droomwereld die we om ons heen creëren. Wanneer de computergeluiden terugkeren wordt het programma afgesloten en blijven we achter in de impact die Haken opnieuw naar de troon doet stijgen.

Affinity is een verbluffend krachtig meesterwerk, waar de technische vaardigheden van de bandleden continue op de proef worden gesteld. De vernieuwende klanken in de vorm van de wave en synths van de jaren 80 worden op ongekende wijze geïmplementeerd binnen de complexe structuren van Haken’s muziek. De zangpartijen sluiten hierbij perfect aan op de muzikale lagen, van de rustige en atmosferische stukken tot de felle en krachtige gedeeltes. Daarnaast roept de muziek de emoties op van de diepgaande teksten. Met elke release weten ze weer een stukje vernieuwing te verbinden aan hun eigen composities en op Affinity zit de productie daarbij opnieuw strak in elkaar. Het machtige meesterwerk behoord daarmee tot het beste wat het jaar 2016 ons tot nu toe heeft gebracht.

4,5*

Afkomstig van mijn site Platendraaier.

Vierde en tot nu toe beste album van deze engelse progressieve metalband. Het avontuurlijke geluid is meer gestroomlijnd en toegankelijker geworden maar, belangrijker, het songmateriaal is veel pakkender dan voorheen. Luister maar eens naar het kwartier lange, prachtige en meeslepende The Architect. Productioneel zit het album zeer fraai in elkaar en vrijwel iedere song weet te boeien. Alleen het afsluitende Bound By Gravity is wat gewoontjes.

We need a story to believe in
We need a hero to prevail

Affinity is een album wat aan alle kanten uit de bocht wil vliegen om tegen een van de opgebouwde muren aan te knallen en uiteen te spatten. Dat allemaal in de hoop om uit deze illusie te kunnen komen.


we worden ingeleid in het affinity programma. Het begin is duidelijk:

"Live here and now
And forever or never"

Enkele ogenblikken later:

"I observe a world jarring in turmoil
A million people waging war at the hands of a god
And I can hear them crying"

Het is duidelijk dat dit geen vrolijk programma is.
We bouwen een wereld naar ons eigen zicht zoals wij het graag zouden willen zien. Dit is echter een grote illusie die we hardnekkig proberen in stand te houden. Door de jaren heen heeft deze 'gevangenis' flink wat schade opgelopen, de geschiedenis laat ons de rauwe realiteit zien. het nieuws heden ten dagen zorgt ervoor dat de zorgzaam opgebouwde illusie steeds verder vervalt. Maar we zijn niet voor een gat te stoppen, we zoeken naar elke mogelijkheid om die illusie, die held, die gevangenis te behouden en dat doen we verdomd goed. Zo goed zelfs dat de affiniteit verdwijnt, liever de illusie waarin IK centraal staat dan de realiteit. Is er hoop? is er een toekomst voor ons?

"Bless us with the gift of a morning that lightens the day
Infecting us with hope like a flower that rose from the grave
There will be a shift in perspective but nothing can change
Until the floodgates and the doors of perception have swung open wide"

De keuze om de 80's sound in het album te verwerken draagt goed bij aan het thema. Mede daardoor schieten we regelmatig van hot naar her.

Net zoals de muziek in The Endless Knot zit de mensheid in een cirkel gevangen. Een cirkel die ons verder en verder in de illusie brengt. Op The Architect wordt vakkundig elk stukje vertrouwen en geloof in de mensheid teniet gedaan. De geweldige opbouw en de terugkomst van de Grunt maken het een hoogtepunt van het album. Het duurt tot het prachtige Bound by Gravity om wat rust te vinden om het allemaal even te laten bezinken. De stralen die door de gebroken stukken muur schijnen brengen weer wat hoop. De rustige muzikale ondersteuning zorgt voor een krachtig einde van het affinity programma.

Heeft het programma gewerkt? Hebben we affiniteit voor elkaar? Is er een toekomst?

Evolve and we'll ensure our survival
We are the revolution


Het vierde album van Haken is een waar meesterwerk. Aan alle kanten wil het album uit de bocht vliegen, maar elke keer wordt er vakkundig voor gezorgd dat het nooit over de rand gaat. En dat is maar goed ook, dit album zit bomvol geweldige momenten en het zou zonde zijn om dat over de rand te gooien. Er zijn duidelijke invloeden te horen uit de 80's (het rijtje met bands laat ik aan andere over aangezien ik niet echt bekend ben in die 80's prog scene). Ook is duidelijk de invloed van Leprous terug te horen en dat vindt ik zeker niet erg. Vorig jaar is die band namelijk in korte tijd uitgegroeid naar een favoriet van mij.

Haken flikt het met dit album weer. Een verdere (logische) ontwikkeling die duidelijk laat zien dat we hier met een kundige band te maken hebben. In mijn optiek hun beste album tot dusverre en dan ook de volle mep waard
5*

Affinity is een van de weinige albums van dit jaar tot nu toe die me echt weet te pakken. Creatief, virtuoos, pakkend, het weet te scoren op de belangrijkste criteria van een progplaat. Emotie, tsja, ik kan me voorstellen dat je dat er niet in hoort. De zanger heeft inderdaad niet het meeste gevoel in zijn stem, maar ik vind hem wel een uniek geluid hebben. Behalve die van Sieges Even en vervolgband Subsignal (tips voor de liefhebbers van deze plaat!) kan ik me eigenlijk geen zanger noemen met dit stemgeluid. Waar de zanger (van Haken) wat minder uit de verf komt, vangt de instrumentatie hem bovendien uitstekend op. Haken klinkt hier als een eenheid, en dat is lang geen vanzelfsprekendheid in dit genre.

Op Affinity grijpt Haken terug naar het geluid van de jaren '80 en mixt deze invloeden met een flinke portie djent. Door het veelvoudig gebruik van elektronica moet ik op dit album regelmatig terugdenken aan Yes ten tijde van 90125, maar ook Magellan's Impending Ascension (dat op zijn beurt natuurlijk ook weer door Yes beïnvloed is). Het zorgt voor een interessante nieuwe dimensie in het geluid van de band.

Na een intro opent Affinity met het kortste nummer van dit album. Initiate maakt gelijk duidelijk dat we geen The Mountain deel 2 krijgen. De titel 1985 van het navolgende nummer is veelzeggend, want bij beluistering van dit nummer ga je weer terug in de tijd van 8-bit spelcomputers en Back To The Future.

Na deze dubbelklapper valt Lapse een beetje tegen. Het dipje is van korte duur gelukkig want het bijna 16 minuten durende The Architect is een magnifiek uitgewerkt nummer waarin instrumentale krachtpatserij en sfeervolle passages had in hand gaan.

Met Earthrise en Red Giant zakt het album daarna weer een beetje in. De nummers zijn zeker niet slecht maar halen niet het niveau van het eerste deel van het album. De laatste twee nummers zijn gelukkig wel weer bijzonder sterk. Met name Bound For Gravity is een genot voor het oor en laat nog maar eens horen hoe sterk Haken - en met name Ross Jennings - klinkt op wat meer gedragen, langzamere nummers.

Score 86/100

1. Affinity
2. The Mountain
3. Visions
4. Restoration
5. Aquarius