The Waterboys - A Pagan Place (1984)

Net als U2 en Simple Minds doen The Waterboys aan 'grote muziek'. In tegenstelling tot die andere twee bands, heb ik een zekere sympathie voor deze band (wellicht mis je de tussen deze namen The Bunnymen, die moet ik nog eens checken). Ik bedacht me gister dat zij wellicht een kruising zijn tussen The Pogues (ja, ik weet dat die iets later pas doorbraken) en U2, al weet ik dat niet helemaal klopt.
Wat wel overeind blijft in die vergelijking is dat The Pogues bezeten folk maakten en je dat bij The Waterboys ook terughoort.
Luister bijvoorbeeld eens naar die jagende mandoline (jawel!) in het intro van Somebody Might Wave Back. Een geheel andere manier om dit instrument te behandelen. Mike Scott en zijn bondgenoten lijken elke manier om de hemel te bestormen aan te grijpen.

Een ander aspect daarin zijn de teksten. Ook die zijn groots en staan vol symboliek, met de elementen in een hoofdrol, zoals ook Ocean Rain daar mee volgeschreven is.
Het begint al in Church Not Made With Hands: ‘She dancing high as clouds, faster than the arrow, straight as any crow that flies cross great seas.’
Het sloom rockende All The Things She Gave Me gaat daar rustig mee verder. Scott neemt ons op meesterlijke wijze mee naar buiten, diep in de nacht.
It's dark as hell here/this city’s gone cold/the devil's in drag playing poker with souls/the lots are all empty/the last man's out/the moon's made of cheese and God is a boy scout
Hij moet het kwijt, alle dingen die hij nog heeft. Niet zo erg zou je denken, maar de manier dit waarop bezongen wordt, lijkt het op eerder op een vloek. En daar kom je lastig vanaf.

Nu zal ik niet elk nummer apart gaan beoordelen, laat ik het erop houden dat ik een nummer als Rags niet altijd even goed kan hebben, evenals Big Music en A Pagan Place, die toch toch meer op het geluid leunen dan op het liedje zelf (iets wat ik de vroege U2 ook wil verwijten: veel grootse akkoorden, groot geluid, veel herhaling en dan komt het wel goed).
Maar de manier waarop de regel ‘’All because comrade Stalin was scared that we’d become too westernized!’’ wordt bezongen is een van de meest gruwelijk mooie climaxen die ik in muziek heb gehoord. Dat maakt een hoop goed.

EN EVEN TER AANDACHT:
Some of My Best Friends Are Trains hoort toch een ster te hebben? Hij staat niet op mijn cd, en las eerst ook al dat hij niet op de originele versie stond.

Toen ik deze plaat leerde kennen vond ik altijd dat hij in één bepaald opzicht het spiegelbeeld van het debuut was: waar ik op The Waterboys de laatste twee nummers een stuk minder dan de rest vond, haalden op A pagan place juist de eerste twee nummers het gemiddelde omlaag. Inmiddels ben ik daar wel van teruggekomen, hoewel ik het met dat steeds herhaalde trompetloopje na de refreinregel van het openingsnummer op een gegeven moment wel een beetje heb gehad. Verder als geheel een zeer sterke plaat zonder zwakke nummers, misschien iets minder gepolijst en iets minder vol gearrangeerd dan z'n opvolger en bovendien zonder een fantastisch uithangbord als The whole of the moon, en daardoor zonder de klassieke status van This is the sea, maar voor mijn gevoel eigenlijk net zo goed: de grote muziek waar Mike Scott van droomde is hier toch dikwijls al in z'n volle glorie aanwezig. (Overigens staan op de voorkant van het boekje van de CD die ik in de jaren 80 kocht –dus de oorspronkelijke versie zonder bonustracks en helaas ook zonder enige vermelding van de muzikanten– de belettering en het logo niet in rode maar groene letters.)
        Mooie persoonlijke associatie: een vriend van mij trok door India, en op een dag zat hij in zo'n overvolle trein met mensen in en bovenop de coupé, en die enorme mensenmassa waar hij op dat moment deel van uitmaakte (en als buitenstaander en observator toch ook weer niet) en die hij bovendien vanuit zijn raampje op de akkers zag werken fascineerde hem in hoge mate en gaf hem een gevoel van verbondenheid. Dat was in de tijd waarin dit album uitkwam, en (de tekst van) Somebody might wave back is voor hem met die ervaring verbonden gebleven: als hij naar buiten had gewuifd was er ongetwijfeld terug gezwaaid, door één hand, of tientallen. (Ik ben hem al jaren geleden uit het oog verloren – zou hij dit lezen?)
        En wat Red Army blues betreft, beter dan dat worden verhalende nummers niet (en niet-verhalende nummers ook maar zelden).

Wat blijft dit een briljant album! Na al die jaren nog altijd kippenvelmomentjes. Ik leerde Waterboys echt kennen via een veel later album (Dream Harder), die ik toen ik tiener was heb verslonden. Maar dan is de impact van de oudere albums nog groter!

Deze weer eens in de speler en na 3 nummers heb ik de remaster weer eruit gehaald en de originele CD weer gedraaid. De remaster CD met bonustracks die door de selectie heen zijn gezet haalt de hele samenhang uit het album en ik kan daar niet naar luisteren. Het bla bla verhaal van Mike Scott dat het album zo had moeten zijn mag hij bewaren voor de liefhebbers. Het origineel zit zo gebeiteld in mijn hersens dat ik niet meer open sta voor een andere versie. Het ligt dus aan mij maar mijn score is gebaseerd op de originele versie, zou ik een score voor de remaster moeten geven dan gaat er een hele punt van af.