Todd Rundgren - Something / Anything? (1972)

Klassieker! Top album van een multi instrumental genie. Jammer dat hij de laatste pakweg 20 jaar grossiert in albums met veel geweld, en niet meer songs zoals " I saw the light " maakt.

Terecht kan dit album gerekend worden tot de klassiekers in de Rockgeschiedenis en we vinden het album dan ook op een redelijke plaats 173 van Rolling Stone's definitive list of the 500 greatest albums of all time.

Rundgren had het ambitieuze plan opgevat, na teleurstellende ervaringen met sessiemuzikanten, om een plaat op te nemen met het multi-tracking systeem, waarbij hij alle zang en instrumenten, spoor na spoor, zelf wilde uitvoeren.

Opgenomen in de herfst van 1971 bevat dit dubbelalbum eigenlijk twee albums in één hoes.
De plaatkanten 1 t/m 3 werden op band gezet in Los Angeles. Ruim voldoende materiaal voor één album.
Een aardbeving deed hem besluiten hier niet verder op te nemen en naar New York uit te wijken om aanvullend live-materiaal op te nemen. Die live-sessies, nam hij met een band op in New York en in de Bearsville-studio in Woodstock. Uiteindelijk ruim voldoende opnames voor een dubbelalbum.
Om het materiaal te ordenen bedacht Rundgren voor de vier plaatkanten de volgende titels:
1: A Bouquet of Ear-catching Melodies
2: The Cerebral Side
3: The Kid Gets Heavy
4: Baby Needs a New Pair of Snakeskin Boots (A Pop Operetta)

Begint kant 1 nog als een regulier popalbum, daarna neemt de ontregeling toe. The Night the Carousel Burned Down, prachtige song waarin het muzikaal helemaal misloopt met de draaimolen; het bizarre Song of the Viking; het “heavy” Black Maria op kant 3 en tenslotte de pseudo live-operette op kant 4.

Je wordt als luisteraar zelden helemaal serieus genomen, zoals in de studiotest aan het begin van kant 2. De onderonsjes op kant 4 moeten ons laten geloven dat het even uit de losse pols werd ingespeeld. Niets is minder waar. Het verhaaltje is melig, maar indrukwekkend vind ik hier het nummer Dust in the Wind, van Mark Klingman (overleden in 2011).

Rundgren heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij bij zijn onstuitbare creativiteit en werkvermogen hulp kreeg van een geestprikkelend goedje als Ritalin. Slapen was dan niet nodig. Het kenmerkt ook wel het manische van zijn werk in het algemeen. Was die invloed er niet geweest, dan had Rundgren wellicht een mooie loopbaan gehad als hulpje van Carole King of James Taylor om er een paar te noemen. Al snel voelde hij de behoefte zich van zijn romantische liedjesschrijverij te ontdoen en verder het progressieve pad te kiezen. Een nummer als Marlene paste nog wel op een voorgaand album als The Ballad of Todd Rundgren (1971), maar eigenlijk was de man hier al het stadium van de schoolromantiek voorbij.

De Wizard moest verder, de studio in, op ontdekkingstocht.

Ondanks dat dit album zijn zwakke momenten kent, ben ik erg onder de indruk geraakt van Todd Rundgren en erg benieuwd om meer albums van hem te horen. Zowel de wat experimentelere dingen (vooral het tweeluik Breathless en The Night the Carousel Burned Down) als de perfecte popliedjes (zoals I Saw the Light en Hello, It’s Me) smaken erg goed. Goed oog voor detail, sterke arrangementen en veel te ontdekken binnen de nummers. Mijn vader heeft me vaak aangespoord om Rundgren te gaan luisteren, maar ik had altijd het idee dat zijn muziek wat te veilig voor mijn smaak zou zijn. Maar dat is het allerminst, ondanks zijn gave om perfecte popliedjes te maken.

De eerste plaatkant bevalt me trouwens het minst. Daarvan overtuigt eigenlijk alleen de opener. De anderen hebben elk meerdere hoogtepuntjes en hier en daar een misser.

Of ik dit blue-eyed soul zou noemen weet ik niet, ik denk zelf eerder aan de categorie perfecte popliedjes, en als het hele album vol zou staan met juweeltjes als I saw the light, Cold morning light (die drie perfecte drumklapjes op 3:17!), It takes two to tango en (mijn persoonlijke favoriet) It wouldn't have made any difference, zou ik een petitie zijn begonnen om aan een album met twee platen ook twee maal ***** toe te mogen kennen. Maar helaas staan er op met name de tweede plaat toch teveel nummers die weliswaar bijdragen aan de variatie maar die ik op zichzelf beschouwd van tweede garnituur vind (Wolfman Jack, Black Maria, Little red lights, Some folks is even whiter than me – veelal rockers), en op kant 4 verzandt de variatie in een rommeltje die zelfs de twee hoogtepunten Dust in the wind en Hello it's me niet recht kunnen breien. De ambitie, het speelplezier en de vele hoogtepunten maken dat ik hier toch niet minder dan 4½* voor wil geven, maar mijn aandacht dwaalt toch te vaak af om dit een echt meesterwerk te kunnen noemen.

In 1972 leerde ik de muziek van multitalent Todd Rundgren kennen via dit meesterwerk. Ga maar na: Todd was tijdens de opnames pas 23 jaar. De eerste drie plaatkanten heeft hij helemaal alleen gedaan: het schrijven, het bespreken van alle (!) instrumenten, alle koortjes en de eindproductie. Even voor de jonge lezers: een computer bestond toen niet, alles ging - met meerdere sporen - op tape. En er kwam veel knip-en-plakwerk aan te pas. Kant 4 is met een band opgenomen en klinkt daardoor een tikkie rommeliger.

Hij liep met dit album al een beetje vooruit op zijn tijd. En zou met opvolgers A Wizard /A True Star en Todd nog verder op de tijdgeest vooruitlopen. Dat kwam zijn populariteit niet zo ten goede. Maar zorgde er wel voor dat zijn muziek nu, na vele tientallen jaren, nog altijd bij de tijd is.

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Review: Todd Rundgren - Something/Anything? (1973) - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Review: Todd Rundgren - Something/Anything? (1973)
Todd Rundgren heeft een enorme stapel albums op zijn naam staan, maar op het in 1972 verschenen dubbelalbum Something/Anything? bereikt de Amerikaanse muzikant volgens velen zijn creatieve piek

Something/Anything? van Todd Rundgren kocht ik ooit in de ramsj bij Allwave in Den Haag. Het album verdween al snel in de kast en dat is zonde, want Something/Anything? is een bijzonder album. Het is een album waarop Todd Rundgren anderhalf uur lang laat horen waartoe hij aan het begin van de jaren 70 in staat was. De Amerikaanse muzikant schuwt het experiment niet op het dubbelalbum, maar komt ook op de proppen met een aantal zeer memorabele popsongs met een vleugje blue-eyed soul. Tod Rundgren heeft inmiddels stapels albums op zijn naam staan, maar Something/Anything? blijft een van de hoogtepunten in het oeuvre van de Amerikaanse muzikant, zo niet het onbetwiste hoogtepunt.

Ik heb het de afgelopen jaren een paar keer geprobeerd met nieuwe albums van de Amerikaanse muzikant Todd Rundgren, maar hoorde op deze albums toch niet de muzikale genialiteit waarmee hij zo vaak vereenzelvigd wordt. Die hoor je wel wanneer je wat dieper in het oeuvre van Todd Rundgren duikt.

De Amerikaanse muzikant en producer (hij produceerde Bat Out Of Hell van Meat Loaf, Wave van Patti Smith en het debuutalbum van The New York Dolls, om maar eens drie legendarische albums te noemen) heeft sinds het eind van de jaren 60 een enorm oeuvre opgebouwd. Dat deed hij in eerste instantie met de band The Nazz, maar de Amerikaanse muzikant begon al snel aan een solocarrière, die hij combineerde met de progrock band Utopia.

Waar te beginnen in het omvangrijke oeuvre van Todd Rundgren? In de eigen platenkast heb ik drie albums van Utopia, die overigens nooit uitgroeiden tot mijn progrock favorieten, twee als matig bekend staande Todd Rundgren albums uit de late jaren 70 en vroege jaren 80 en het dubbelalbum Something/Anything? uit 1972. Dat laatste album kocht ik ooit omdat het volgens OOR’s popencyclopedie, destijds een essentiële bron van informatie, het onbetwiste meesterwerk was van de Amerikaanse muzikant. Het was op dat moment toch niet echt mijn muziek, waardoor het album al snel in de kast verdween.

Something/Anything? is wel een mooi startpunt voor het verkennen van het werk van Todd Rundgren. Het album opent met I Saw The Light, dat destijds op single werd uitgebracht en ik nog ken uit mijn jeugd. Het is een typische jaren 70 singer-songwriter song, die laat horen dat Todd Rundgren de kunst van het schrijven van memorabele songs verstaat. Dat laat hij veel vaker horen op Something/Anything?, dat vijfentwintig songs en op een minuut na anderhalf uur muziek bevat.

Todd Rundgren was nog geen 25 toen hij Something/Anything? opnam en deed op het album vrijwel alles zelf. Dat is met alle digitale hulpmiddelen van tegenwoordig best te doen, maar aan het begin van de jaren 70 was het een enorme klus. Op zijn meesterwerk laat Todd Rundgren horen dat hij alle mogelijkheden van de studio van destijds heeft benut en in muzikaal opzicht alle kanten op kan.

Het album bevat een aantal zeer toegankelijke popsongs met vooral invloeden uit de singer-songwriter muziek van de vroege jaren 70 (denk aan Paul McCartney), maar ook invloeden uit de blue-eyed soul. Gezien de laatste invloeden is het niet zo gek dat Hall & Oates voor hun eerste albums aanklopten bij Todd Rundgren als producer. Het zijn songs met een duidelijke jaren 70 sound, maar het klinkt nog steeds lekker.

Something/Anything? is een album waarop Todd Rundgren alles uit de kast trekt. Soms is het wat meer soul met een vleugje Motown, soms is het bijna hardrock of powerpop, soms zijn het nagenoeg perfecte popsongs zoals de groten die maakten in de jaren 70, maar Todd Rundgren kan ook flink psychedelisch, elektronisch en experimenteel klinken in de anderhalf uur die Something/Anything? duurt.

Anderhalf uur is een lange zit en ik denk dat er bijna niemand is die alle songs op het album goed vindt, maar er valt absoluut veel te genieten op het album, dat pas echt tot leven komt wanneer je het met de koptelefoon beluistert. Ik heb zelf vooral een zwak voor de tijdloze popsongs op het album, maar ook als Tod Rundgren andere kanten op gaat is Something/Anything? een fascinerend album, dat terecht onder de klassiekers uit de geschiedenis van de popmuziek wordt geschaard. Erwin Zijleman