OMD - Dazzle Ships (1983)

DAZZLE SHIPS
was exact 25 jaar geleden de eerste plaat die ik kocht.
Het begon met de videoclip van Maid of Orleans die indruk op me maakte.
Wachten op de nieuwe OMD was een spannende ervaring ...

Dazzle Ships verscheen begin 2008 in een 25th anniversary release.
Met een interessante lijst bonustracks ... amper 5 euro in Media Markt.

Telegraphy / 66 and Fading was de tweede en laatste singel.
Eigenlijk had het de eerste moeten zijn, maar de band was niet
tevreden met de albumversie waarin de instrumentale brug
ontbreekt die je in 12" en live uitvoeringen wel hoorde.

66 and Fading zijn de akkoorden van Silent Running
backwards en vertraagd tot een sfeervolle instrumental.

Genetic Engineering / 4-Neu werd dus de eerste singel
en verschilde zo hard van de vorige hits dat het publiek twijfelde.
Het zou de commerciële ondergang van het album inluiden.
http://nl.youtube.com/watch?v=SLwm3djyTwY)

4-Neu is een minimalistische ode aan de Duitse synthgroep Neu!
Op zichzelf al de aanschap van dit onderschatte album waard.

Radio Prague en Swiss Radio International zijn de echte tunes
van de genoemde radiostations en onthullen het dubbele concept
achter het album: technologisering in het koude oorlog tijdperk.
(Track 18 klinkt trouwens als een voorbijrijdende ijscokar.)

ABC Auto-Industry werkt dit concept experimenteel verder uit.
Nam jammer genoeg de vaart uit het album en had beter kant 1 afgesloten.
http://nl.youtube.com/watch?v=RVWC-zYBc8M

This is Helena gebruikt vocale samples van de Praagse radio,
om ze om te smeden tot een bijzonder korte, maar krachtig soort jingle.

International doet denken aan The Beginng and the End (zie vorig album).
Het walstempo zet de tragiek van de dagelijkse portie wereldleed kracht bij.

Dazzle Ships is een prachtig stukje experimenteerdrift.
Een duikboot die sterft als een walvis en een perfecte intro op ...

... The Romance of the Telescope.
Aanvankelijk een onafgewerkte b-kant van Joan of Arc,
maar op dit album volledig in ere en kosmische pracht hersteld.
http://nl.youtube.com/watch?v=XaXQP2V8z4A

Silent Running had van mij ook een singel mogen zijn.
De synthmelodie tilt de luisteraar op ... alsof hij op de maan wandelt.
http://nl.youtube.com/watch?v=WRW5o_cRu7Y

Radio Waves was een pre-OMD nummer dat de groep uit de kast haalde.
Een uptempo dancetrack met gedreven gitaren en een leuk refrein.

Time Zones is een collage van verschillende internationale,
sprekende klokken ... heel wat vernuftiger dan je zou denken.

Of All the Things We've Made was ook een b-kant uit 1981.
Een perfecte afsluiter van deze groeiplaat ... met een wrange nasmaak.

Het lied liet een groep horen die moe was en goed wist
dat de experimentele jaren bijna voorbij waren ...

Het zou nadien nooit meer worden wat het was geweest.

Track 13 is een interessante oerversie van Telegraph,
die tijdens de Architecture & Morality sessies in demofase bleef steken.
17 en vooral 15 zijn sterke 12" remixen van de beide singels.

Met Architecture & Morality (1982) liet OMD horen zoveel meer te zijn dan die goedgeoliede hitmachine van Enola Gay. Subtiele experimenten werden afgewisseld met hemelsmooie melodieën. Hits en indrukwekkende soundscapes vloeiden naadloos samen. Een klassiek popalbum.

Hoewel opvolger Dazzle Ships op veel minder bijval kon rekenen, werd de lijn van Architecture & Morality verder doorgetrokken. Met (nog) meer ruimte voor experiment, dat wel. Zoals de vreemde radiofragmenten van Radio Praque en Time Zones. Maar als je niet bang bent voor een album met een niet-alledaagse structuur dan valt er op Dazzle Ships veel moois te ontdekken.

Dazzle Ships heeft twee gezichten. De vreemde, bij vlagen unheimische soundscapes, die de kilte van de koude oorlog symboliseren. Als tegenhanger zijn er de warmere, toegankelijke popsongs. Op deze plaat wellicht een metafoor voor hoop in bange dagen?

Laat ik met die laatste categorie beginnen. Electric Engineering, de in de hitparade mislukte eerste single, ofwel die geslaagde commerciële zelfmoordpoging. Ik vind het een krachtige song met een hypnotiserende synthmelodie. In dezelfde stijl als The New Stone Age van Architecture & Morality. De voorlaatste track, Radio Waves, stuitert op soortgeluike wijze uit de speakers.

Telegraph was de tweede single, en tevens één van de aardigste OMD-singles. Een Enola Gay achtige melodie, onwijs stuwende synthpatronen en een zanglijn die geïnspireerd lijkt op de fameuze girlgroups uit de sixties. Opvallend trouwens dat de albumversie korter is dan de single versie.

International is de Maid Of Orleans van Dazzle Ships. Een stille, traag voorttrekkende parel die me, als de synths halverwege in overdrive gaan, visioenen van kerken, kloosters en monniken bezorgt. The Romance Of The Telescope past in dezelfde categorie.

Silent Running is misschien de wel meest hitpotente track van Dazzle Ships, wat een magistrale melodie (doet me een beetje denken aan Keane). Of All The Things We've Made is een sfeervolle afsluiter. Kalm en berustend. Alsof het Dazzle Ship weer in rustig vaarwater is beland.

Van de meer experimentele songs zijn de radiocollages van Radio Praque en Time Zones de meest bizarre. Dazzle Ships (Parts II, III & VII) is ronduit spooky. Lees de tekst in het cd-booklet en je begrijpt waarom.

ABC Auto-Industry is op het eerste gehoor even vreemd, maar intrigeert mateloos. Mijn dochtertje (7 jaar oud) luisterde hier gisteren naar en constateerde dat het einde verdacht veel lijkt op een geluidsstellage uit ons Neerpeltse Klankenbos. Mooi bedacht, want OMD is een Klankenbos.

This Is Helena lijkt op een jamsessie van een nooit voltooide hit. Want de melodie is geweldig.

Dazzle Ships haalt het niet bij Archirecture & Morality, maar Paul Humphreys en Andrew McCluskey waren hun tijd in 1983 al ver vooruit. De rest van de wereld was er toen nog niet klaar voor.

Hoe kan het dat deze plaat zo'n laag gemiddelde heeft? Spijtig genoeg werkt dat ook demotiverend voor de mensen die de plaat niet kennen..

Ik dacht eerst: 'oei, 3,3 ..jah, da zal wel de moeite niet zijn.. architecture and morality zal hun laatste goede plaat geweest zijn voordat ze commercieel hun deuntjes probeerden uit te melken..'

Ik zat er helemaal naast.. Gelukkig dat ik zo nieuwsgierig was na het geweldige architecture and morality wat omd nog in petto had voor mij..
Ik las alle comments bij dit album en Dazzler heeft mij er toch zwaar van overtuigd om deze plaat eens grondig te beluisteren.

Na amper 4 luisterbeurten ben ik tot de conclusie gekomen dat dit de meest ondergewaardeerde plaat op musicmeter is.
Ik kan mij wel voorstellen dat OMD hier wel mensen heeft mee kunnen choqueren aangezien iedereen hen kende van toffe deuntjes zoals enola gay, maid in orleans, electricy etc.
De niet zo muziekbeleerde mensen die alleen die nummers kenden en hoopten op een concert met alleen maar van dat, konden wel bedrogen uitkomen. Ik heb op youtube een filmpje gezien dat ze abc auto-industry live brachten, dat moet zalig geweest zijn.

Het vette aan dit album is ook dat het volgens mij echt een conceptalbum is, er zit echt een bepaalde sfeer in die mij vaak uitnodigt om het hele album aan één stuk door uit te draaien.
Ik geef hem nu een 4,5, ik vind elk nummer interessant en sommige liedjes zijn gewoon erg opzwepend dat je er niet van stil kunt zitten.
Ik vind deze trouwens beter dan Radioactivity van Kraftwerk maar die mening kan nog wel veranderen..

Bedankt Dazzler voor je doorzettingsvermogen en enthousiasme!

Na architecture & morality te beluisteren ben ik maar op ontdekking gegaan, en hou nogal wat van experimentelere platen, en ben ik deze gaan luisteren. En hier staan echt wel prachtnummers op. International vind ik een tof nummer en nog een hele resem aan experimentelere tracks. Dikke 4,5!

Via internet bereik je de hele wereld.
Binnen een minuut reactie uit Nieuw Zeeland.
Kraftwerk kwam in 1975 met Radio-Activity.
Pas 8 jaar later een teken van OMD.
Dazzle Ships is een feit.

De opener Radio Prague brengt me terug naar het voormalige Oostblok.
Illegale propaganda via radiogolven.
Verbinding zoekend in het Westen.
Genetic Engineering is het ontvangen van de boodschap.
Positief klinkende zang.
Contact is gelegd.
Vervolgens een soort van morse code.

Het hele album gaat over communiceren.
Universele klanken.
Hereniging van volkeren.
Door middel van muziek.
Iemand die op een brief wacht.
Valentijnsdag 14 februari 1983.
Postbode is geweest.
Brief van een bekende onbekende.
I Got A Telegraph.

Het duurde bij mij ook een langere periode.
Beschouwde Dazzle Ships als een miskoop.
Maar er zit meer achter.
Muziek om de geluidskwaliteit van je TDK cassettebandjes te testen.
Aangekondigd bij This Is Helena.
Komen de geluiden tot zijn recht?

Tussendoor toegankelijkere nummers.
Genetic Engineering, Telegraph, Silent Running, Of All the Things We've Made en International liggen gemakkelijk in het gehoor.
Sluiten hierdoor juist meer aan op het eerdere werk.
Juist de opvolger Junk Culture is een onlogische stap.
Meer gericht op het halen van hitsuccessen.
Weg IJzeren Gordijn.
Het doek is definitief gevallen.

Dazzle Ships is een ode aan de techniek.
Alexander Graham Bell en Nikola Tesla.
Grappig dat OMD een nummer heeft dat juist Tesla Girls heet.
Vanaf nu blijf ik deze song zien als de seksuele uitspattingen van de uitvinder van de radio.

Een prachtig album.
Experimenteel, maar zelfs de experimentele nummers laten melodie horen.
Het brengt je terug naar de vroege jaren '80. Je voelt de dreiging van de koude oorlog in de muziek.
En ergens komen er bij mij ook beelden op van de naoorlogse industriële opleving in de jaren '50 en '60.

Favorieten op dit album zijn: The romancing of the telescope en Of all the things we've made.
Maar ook de singles Telegraph en Genetic Engineering, International Silent running en Radio waves zijn juweeltjes.

OMD zorgt hier voor een geschiedenisles die geen seconde verveelt!

Wel verrassend dat Telegraph nog steeds het op een na meest gewaardeerde nummer van dit album is. Genetic Engineering die in destijds ook op single verscheen, en The Romance of the Telescope en Off all the Things We've Made die ik als bonusnummers op een Gelimiteerde Digitale Remaster van het meesterwerk: Architecture and Morality heb staan, zijn voor mij toch wel verreweg de 3 uitschieters.
Ook This is Helena en International doen het goed bij me.

Dazzle Ships is een album alsof je een audiotour door een museum maakt. Geen zweet, bier en rock ‘n’ roll, maar een bezoek aan het glazen gebouw van Orchestral Manoeuvres In The Dark met daarin kunst over de wereld zoals die er in het verschijningsjaar 1983 uitzag.

We betreden de ingang, laten jas en tas in een kluis achter en na controle van de toegangskaartjes is daar de tentoonstelling. Allereerst horen we uiteenlopende geluidscollages. Daarin bijvoorbeeld (Oost-)Europese radiogeluiden met de wereld achter het IJzeren gordijn, of diverse tijdsmeldingen; tevens strakke en steriele popmuziek met synthesizers klinkend als een Indonesisch gamalanorkest met zijn metallofoons en xylofoons, zoals in single Genetic Engineering en Telegraph; maar ook punkbeïnvloede muziek zoals This is Helena waarin gitaren bescheiden grommen en de drumcomputer venijnig mept. Of de driekwartsweemoed in International en de geluiden als de start van verstilde digitale ambient in Of All the Things We've Made.
De verscheidenheid is enorm, wat als geheel verrassend goed werkt. Sinds 31 maart verkrijgbaar in blauwe hoes met alle extra’s, zoals MuMensen hierboven al meldden. Dit op één cd of op dubbelelpee. Tevens verkrijgbaar in de museumwinkel.

Wikipedia leert mij over de interne spanningen binnen de groep en het writer’s block dat hen hinderde; dat er problemen waren binnen en met het platenlabel; hoe de bandleden het album aanvankelijk niks vonden, om pas jaren later te ontdekken dat het niveau juist hoog lag en hetzelfde gold voor menig recensent.
Ook in Nederland: in Oor verweet Jan Vollaard de groep richtingloosheid. Desondanks haalde Dazzle Ships hier in maart 1983 #19, wat niet slecht is voor zo’n jonge groep die er deze keer niet in slaagde een hitsingle te scoren, in tegenstelling tot de voorganger.

Ik constateer dat een museum met de muziek en het concept van dit album daadwerkelijk iets moois zou kunnen maken, zoals het Groninger Museum momenteel doet met platenhoezen van kunstenaarscollectief Hipgnosis. In het geval van OMD zouden de diverse geluidscollages van dit album tevens de oren kunnen verwennen. In zo'n overzicht zou ook aandacht kunnen gegeven aan de achtergronden van de hoes, die gebaseerd is op dit schilderij uit 1919.
In de museumwinkel vind ik ook de catalogus met daarin gedetailleerdere beschrijvingen van de diverse kunstwerken in deze tentoonstelling.

Overwegend digitale popmuziek over de wereld van 1983 met invloeden uit onder meer Praag, Duitsland, Indonesië (?) en hun eigen Engeland. Echo's van punk naast steriele maar pakkende synthesizerwave, inclusief een mogelijke voorafschaduwing van ambient. Zoals het kunst vaker vergaat, zal de één het niks vinden en een ander kan er juist van genieten. Het waren op deze verregende vrijdag aangename uurtjes, ondergedompeld in de OMD-tentoonstelling.

Dazzle Ships was gezien sommige commentaren die ik er hier over las, niet meteen een album dat ik dan spontaan eens zou gaan beluisteren. Maar vermits ik me voorgenomen had om me eens te gaan verdiepen in al hun reguliere albums, stond dit album ook in de planning. Na de eerste luisterbeurt was ik toch niet geheel overtuigd, maar er volgde al snel een tweede luisterbeurt, en toen viel het kwartje wel. Dit is zonder enige twijfel het minst toegankelijke, maar tegelijkertijd toch ook wel hun meest gedurfde album, en terecht dus dan ook *4.