Serge Gainsbourg - Histoire de Melody Nelson (1971)

Meneer van de Made: ik heb inderdaad veel van de boeken voor de boekenlijst in de vertaling gelezen. Na al die jaren geef ik toe. Ik was te lui......... u had me toen inderdaad al door.
Toch heb ik met liefde frans gekozen in mijn pakket en deed ik het verder zo beroerd nog niet, dat bent u toch wel met me eens? En ik zal u nog wat vertellen: ik ben best wel dol op muziek gezongen in het frans.
Kent u Serge Gainsbourg? Vast wel. Die duvelse chansonnier die niet vies was van de vrouwtjes.
Ken u dit album? Nee? Dan wil ik het speciaal voor u onder de loep nemen. Sorry, maar ook nu doe ik dat in het nederlands

In 2000 kocht ik het album Production van Mirwais, omdat daar een prachtig nummer met Madonna op stond. Nummer 3 van dat album, V.I. (The Last Words She Said for Leaving) had een heerlijk loopje, en wat bleek? het was een 'adaption' van het nummer Cargo Culte, een loopje dat ook op de opener Melody te horen is van dit heerlijke, geile, zwoele, maar vooral meesterlijke album van Serge Gainsbourg één jaar verschenen na mijn geboorte.
Maar dit nummer staat nog steeds als een huis. Niks melige strijkers, dit is warmbloedig, heet en gewoon geil. En gloeiende, gloeiende dit is sexy gitaarwerk wat ik hier hoor............. het is altijd verstandig om het toetje tot het einde te bewaren, maar wat als de opener al klinkt als een toetje zoals je ze niet altijd voorgeschoteld krijgt? Rock, funk, pop: een mengeling die klopt als een bus.
Ballade de Melody Nelson is een heerlijk, lieflijk klinkend liedje mede dankzij Jane Birkin. Zoete pop, donkere bas en lekker glijdende strijkers. Aalglad? Misschien, maar echte charmeurs zijn meestal zo glad als een aal en iedereen stinkt er in of wil zichzelf gewoon overgeven en al helemaal aan Serge of Jane.
Wat jammer toch dat het zo kort duurt.
Voor lange nummers hoef je al helemaal niet bij het zwierige en barokke Valse de Melody te zijn. Romantiek hoort erbij en u krijgt het hier. Er moet immers een perfecte stemming ontstaan nietwaar?
Ook kort van stof is Gainsbourg op Ah! Melody. Air mag dan de hedendaagse vertegenwoordiger zijn van zeer aangenaam in de oren klinkende franse melodieën, 36 jaar geleden deed Serge Gainsbourg het ook al. Hoe subtiel is alles in elkaar vervlochten, hoe hemels klinkt het trompetje. Kort? Veel te kort. Maar wel erg krachtig!
L'Hotel Particulier heeft een funky basis. De bas klinkt hier zalig en de inkleuring is wederom perfect te noemen. Dit soort nummers moet je gewoon met een koptelefoon beluisteren dan ontvouwt het zich op zijn best. Wederom sexy, maar daarnaast ook uitermate cool.
En dat gekir van Jane? Ach, die ouwe snoeper.....
Die bas verricht ook op En Melody uitstekend werk. Het klinkt speels in de oren en is daarom een heel losjes en nonchalant nummer geworden, en toch heeft het een sombere ondertoon: dit kan gewoon niet goed gaan aflopen. Je voelt het gewoon aankomen.
En daar is dat Mirwais-loopje weer, excuus: de van Serge Gainsbourg geleende sample. Maar in die tijd niks samples, dit is the real thing: Cargo Culte. Tja, een ongeluk als uitgangspunt voor een romance, dat is natuurlijk geen beste en je voelt het gewoon op dit nummer. De sfeer is er somberder door geworden, triest zelfs.... hierdoor hebben we wel een finale waar we u tegen kunnen zeggen, fijn dat verdriet voor zulke hemelse dingen kan zorgen. Zinderend klinken de laatste tonen op dit formidabele meesterwerk.

- Tu t'appelles comment ?
- Melody
- Melody comment ?
- Melody Nelson

Ik hoop beste meneer van de Made, dat u het mij vergeeft na al die jaren. Ik luister nu namelijk met alle liefde naar schitterende franstalige muziek.
En ik weet bijna zeker dat u tevreden bent op mij. Vond u deze cd ook zo goed?
Mag ik u dan ook het meesterwerk van Jean-Claude Vannier aanbevelen die mede verantwoordelijk was voor deze muziek? Dat album heet L'Enfant Assasin des Mouches.

Het is maar dat u het weet

Hmmmmmm. Beetje een lastige plaat dit. Aan de ene kant vind ik het relaxte, maar toch ook spannende geluid erg lekker. Aan de andere kant wekt die sfeer soms ook irritatie op. Daar komt bij dat Frans natuurlijk een mooie taal is, maar ik er vooralsnog weinig van begrijp. De muziek doet dan ook niet zo heel erg veel met me.

Maar waarom wil ik de plaat dan nu alweer opzetten, terwijl ik hem net 5 minuten geleden nog gehoord heb? Tsja....

4*

In het kader van het Tip 250-topic

Franstalige muziek intrigeert me al sinds ik de eerste keer La Vie En Rose hoorde. En dat ik er niks van kan maken. Soit. Zonder de betekenis te weten van de teksten vind ik de muziek al mooi. Bij de meeste Engelse teksten weet ik ook niet waar het over gaat. Veel belangrijker vind ik de klank van de Franse taal. Wat klank en uitspraak betreft vind ik de Franse taal prachtig. Ik heb het echter nooit gekozen als vak op de middelbare school, met als voornaamste reden het vele werk. Werk maak ik wel van Franstalige muziek, al is dat voor mijn gevoel nog veel te weinig. Jacques Brel ken ik goed, een groot aantal losse nummers, en deze, van Serge Gainsbourg: De beste.

Het is de combinatie van de geweldige taal en de minstens even briljante instrumentatie.
Praatzang a la Lou Reed horen we op de openingstrack Melody. Ondersteund door een lome beat vertelt Serge over zijn ontmoeting met Melody. Dit is samen met hem de hoofdpersoon van dit album. Zoals uit de inleiding al bleek kan ik zelf geen frans en baseer ik het verhaal van dit album op de beschrijvingen van anderen. De ontmoeting met Melody is ongewoon. Serge knalt een meisje van d'r fiets. En in plaats van het ruziën bij een ongeluk wat heden ten dage nogal eens gebeurt, grijpt meneer Gainsbourg deze situatie aan om haar te verleiden. Ondertussen horen we op de achtergrond allerlei spannende wendingen die mijn aandacht trekken, het vioolspel is verbluffend op deze opener. Instrumentatie van het niveau De Kift, die ook bekend zijn van hun spoken word-muziek, al is die muziek meestal nog wat absurder.

Een fantastische baslijn leidt de hit van dit album in. Ballade de Melody Nelson is een schoolvoorbeeld van een duet. Steeds op precies het juiste moment wordt de zware stem van Serge overgepakt door de zwoele, verleidende stem van 'Melody'. Mede dankzij de geweldige, volle achtergrondmuziek is dit een van de fijnste franstalige nummers die ik ken.

Op het korte Valse de Melody lijkt Serge Gainsbourg even plaats te nemen achter de tafel van de dirigent. De vioolmelodie is zo krachtig dat het lijkt dat hij door een heel orkest wordt gespeeld.
In het tevens korte Ah! Melody wordt hij verliefd, wat beschreven wordt in dit nog niet eens twee minuten durende nummer. Het is één van de minder bijzondere van het stel, maar dat is niet erg, het is immers kort en alsnog zeer prima. Het voelt ook niet echt aan als een nummer.

Zo voelt l'Hotel Particulier zeker wel. Dit is een nummer met een heerlijke drive, door de krachtige tokkels op de gitaar. De violen komen steeds weer tevoorschijn en verdwijnen daarna weer. En wanneer die violen weer eens komen inzetten wordt je dolgelukkig van deze muziek, net zoals Serge Gainsbourg dat waarschijnlijk is met zijn Melody. De violen trekken dit album naar een wereldniveau.

En Melody wordt begeleidt door een elektrische gitaar die dit nummer naar een zeer uptempo beat stuwt. Er wordt een zeer, zeer behoorlijk gitaarlijntje uit de hoge hoed getovert en daar boven op horen we de gelukskreuntjes van Melody die zoals de ondersteunde instrumentatie ook eigenlijk al zegt bezig is de liefde te bedrijven met Serge Gainsbourg.

En dan, in een schitterend einde, eindigt al het mooie in dit verhaal. Mevrouw Melody vertrekt plots, wat al erg is voor Serge zelf. Nog triester wordt het als Melody daarna omkomt bij een vliegtuigongeluk. Als de Franse zang geen duidelijkheid schept, doet de ondersteunde muziek dat wel, die eigenlijk even beelden is als een Italiaan die spreekt. Door de wendingen, triest, hard, zacht, weet je een beetje waar je je bevindt in het verhaal. De instrumentatie en vooral ook de achtergrondzang is in Cargo Culte buitenaards. Waar de vrolijke kant van het album niet mis is, is de trieste kant van het verhaal zonodig nog mooier. Het achtergrondkoortje wekt een sfeer op waar je u tegen gezegd. En de finale die volgt na een hele korte stilte is alsof je je op een kruispunt tussen hemel en aarde bevindt. Je hoort het verdriet van Serge in deze climax terug, terwijl Melody er tegelijkertijd wel vrede mee heeft dat ze nu naar de hemel vertrekt. Dit wordt verteld in een kippevelgevende climax, die zowaar sporen vertoond van de latere post-rock, en daarmee eindigt dit korte maar zeer krachtige album.

Histoire de Melody Nelson is zeer kort. Maar misschien zet je hierdoor het album wel zo vaak op, om telkens weer dit liefdesverhaal te horen, of beter gezegd, te beleven, want je lijkt er midden in te zitten. De Franse chansons staan bekend om de mooie sfeer en gevoeligheid, dit is een album die aan een ongekende sfeer voldoet en ook ontzettend veel emotie heeft, voor de liefhebber van de Franse chanson is dit dus een must.

Mooi album, met gevoel voor detail geproduceerd en ingespeeld, en waar een lekker broeierige sfeer overheen hangt. Ik versta er niet veel van, maar dan komt het alsnóg goed aan (en ik vind het ook een mooie taal, dat Frans). Het doet me zo nu en dan nogal aan Air denken, met name in 'Ah! Melody'.

Dat track 7 bijna hetzelfde is als track 1 (waarbij ik dan wel track 1 prefereer), vind ik wel jammer, ondanks dat het bij het concept hoort; de cd is - zonder bonustracks - al zo kort.

Histoire de Melody Nelson is een conceptalbum over een 40-jarige man die met zijn Rolls-Royce een jong meisje (Melody Nelson) op haar fiets aanrijdt. Vervolgens worden ze verliefd op elkaar en ontstaat er een korte, maar passievolle relatie.

Wat dit album vooral sterk maakt zijn de arrangementen. De mix van opzwepende violen, funky ritmes en prachtige melodieën zorgen voor een uitstekende muzikale achtergrond voor het verhaal dat Gainsbourg vertelt met zijn zwoele stem. Je hoeft niet per se Frans te kunnen spreken om dit album te waarderen.

Mooi is ook hoe vrolijk en dromerig Ballade de Melody Nelson en Ah! Melody klinken, terwijl l’Hotel Particulier en Cargo Culte een geweldige spanningsopbouw bevatten. Deze laatste twee nummers beginnen met een dreigende baslijn en gaandeweg komen er steeds meer instrumenten bij, om vervolgens op te bouwen naar een climax. Door de korte lengte van 28 minuten luistert het album bovendien heerlijk weg.

Ik geef in principe nooit 5* aan een album na een eerste luisterbeurt, maar omdat dit zo'n korte zit is heb ik er direct 2 keer na elkaar naar geluisterd. En dat was absoluut geen straf, want wat een meesterwerk is dit zeg. Het album zit zo ingenieus in elkaar, er wordt zo mooi gemusiceerd dat ik niet anders kan dan hier direct de volle mep voor te geven.

Het eerste en laatste nummer zijn een soort 'bookend' (geen idee hoe ik dit moet omschrijven in fatsoenlijk Nederlands). Dit zijn absoluut de twee beste nummers van het album, samen met het bloedmooie 'Ballade de Melody Nelson', waar Birkin je hart steelt met haar zoete piepstemmetje.

Het is al zeer lang geleden dat dit mij is overkomen, wat een ontdekking, wat een meesterwerk! Iedereen zou dit album in z'n leven gehoord moeten hebben. De mooie articulatie en intonatie van de Franse taal, de warme stem van Serge, de schattige kreetjes van Jane Birkin (nogmaals: vooral op Ballade de Melody Nelson klinkt ze heerlijk ) en bovenal het briljante concept voegen veel toe.

Vaak wordt hier aangehaald dat men 'er niets van verstaat omdat het in het Frans is'. So what? Een Sigur Rós bijvoorbeeld is ook onverstaanbaar, maar toch kunnen ook zij vele mensen emotioneel raken... Er is dus absoluut geen kennis van de Franse taal vereist om onder de indruk te zijn van dit meesterwerk. De muziek spreekt voor zich. En de korte duur is natuurlijk een pluspunt, net daardoor kun je het album gemakkelijk meerdere keren na elkaar opzetten. Mocht deze plaat wat langer hebben geduurd zou de impact misschien toch wat verloren zijn gegaan.

Een heerlijke zwoele mix van stijlen die mooi in elkaar vloeien. Ook al hoor je verschillende invloeden en sferen, is het geheel toch duidelijk Gainsbourg. Prachtig album dat ik al snel een paar keer meer heb opgezet. Hij is de jaren '60 ontgroeid en heeft een tijdloos album gemaakt met Histoire de Melody Nelson.

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Serge Gainsbourg - Histoire de Melody Nelson (1971) - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Serge Gainsbourg - Histoire de Melody Nelson (1971)
Serge Gainsbourg heeft een onuitwisbare invloed gehad op de ontwikkeling van de (Franse) popmuziek en heeft een aantal geweldige albums op zijn naam staan, met Histoire de Melody Nelson uit 1971 als onbetwist meesterwerk

Luister naar Histoire de Melody Nelson van Serge Gainsbourg en je hoort een album dat in 1971 zijn tijd ver vooruit was. Het is echter ook een album van een soort dat nu niet meer gemaakt wordt. De Franse muzikant zou in 2023 niet weg zijn gekomen met de thematiek van het conceptalbum, maar ook in muzikaal opzicht kom ik geen albums als dit album meer tegen. Serge Gainsbourg combineert op zijn meesterwerk rock vol uiteenlopende invloeden met rijk georkestreerde en beeldende klanken en voegt hier zijn fluisterzang aan toe, hier en daar bijgestaan door de fluisterstem van zijn muze Jane Birkin. Het levert een uniek maar ook verschrikkelijk goed album op.

De in 1991 overleden muzikant Serge Gainsbourg heeft niet alleen enorm veel invloed gehad op de ontwikkeling van de Franse popmuziek, maar wordt inmiddels ook buiten de Franse landsgrenzen gezien als een van de allergrootsten uit de geschiedenis van de popmuziek. En terecht. De muzikant uit Parijs heeft ons een flinke stapel albums nagelaten, maar ik vind het nog altijd een lastig te duiden oeuvre. Het is een oeuvre dat op zijn minst wisselvallig is, maar ook de mindere albums van de Franse muzikant hebben hun geniale momenten.

Serge Gainsbourg maakte zijn beste albums tussen 1967, toen de soundtrack bij de film Anna verscheen, en 1976, het jaar waarin het album L'Homme à Tête de Chou werd uitgebracht. Voor dat laatste album heb ik altijd een enorm zwak gehad, maar als ik het beste album van Serge Gainsbourg moet kiezen kom ik zonder enige twijfel uit bij Histoire de Melody Nelson uit 1971.

Dat is op zich geen verrassende keuze, want het album wordt over het algemeen gezien als het onbetwiste meesterwerk van de Franse muzikant, al verkocht het in 1971 voor geen meter. Het is een album dat zich heeft laten inspireren door het werk van de Russische schrijver Vladimir Nabokov in het algemeen en zijn roman Lolita in het bijzonder. Histoire de Melody Nelson vertelt het verhaal van de piepjonge Britse Melody Nelson die in Parijs wordt aangereden door de Rolls Royce van een volwassen man, wat uiteindelijk resulteert in een romance, die eindigt met de trieste dood va de jonge vrouw.

Ik weet niet of de thematiek van het conceptalbum in 1971 stof deed opwaaien, maar dat zou in 2023 ongetwijfeld anders zijn. Histoire de Melody Nelson is overigens niet alleen een eerbetoon aan het werk van Vladimir Nabokov, maar het is er vooral een aan Serge Gainsbourg’s toenmalige muze Jane Birkin, die ook tekent voor de vrouwenstem op het album.

Het verhaal van Histoire de Melody Nelson is in het perspectief van het heden misschien wat discutabel, maar in muzikaal opzicht is het nog altijd een geweldig album. Op Histoire de Melody Nelson werkt Serge Gainsbourg samen met de componist en arrangeur Jean-Claude Vannier, die tekent voor rijke orkestraties met veel strijkers en af en toe een koor. Deze rijke orkestraties bepalen voor slechts een deel het geluid op het album, want Histoire de Melody Nelson heeft ook een meer gitaar georiënteerd geluid met invloeden uit de rock, psychedelica, blues, funk en jazz.

Op het album maakt Serge Gainsbourg met enige regelmaat gebruik van repeterende passages, waardoor het album een eenheid wordt. Het contrast tussen de filmische strijkerspartijen en de als jams klinkende passages met een hoofdrol voor gitaren maken van Histoire de Melody Nelson een razend spannend album en het is een album van een soort die momenteel niet meer gemaakt wordt.

Serge Gainsbourg stond aan de basis van de Franse zuchtmeisjes pop, maar op Histoire de Melody Nelson moeten we het vooral doen met de grotendeels gesproken zang van de Franse muzikant, die hier en daar wordt bijgestaan door de fluisterzang van Jane Birkin. Het originele album bevat slechts 28 minuten muziek, maar het is 28 minuten lang een fascinerende roller coaster ride. Het is een album dat stiekem veel invloed heeft gehad op de ontwikkeling van de popmuziek en het is nog altijd een mooi startpunt voor het ontdekken van het unieke oeuvre van Serge Gainsbourg. Erwin Zijleman