Tangerine Dream - Zeit (1972)

Ik denk dat we er allemaal mee eens zijn dat dit geen liedjesvorm album is.
zoals ik al vaak heb gezegt zijn dit geluidsescapades met een fantastische sfeervorming in die tijd.

Duurt mij wel iets te lang maar nog steeds goed genoeg voor 5*

Dit is toch een muziekforum? Als het geen muziek zou zijn was het waarschijnlijk niet toegelaten.

Zoals jullie aan mijn stemgedrag wellicht kunnen zien, hou ik, zoals Ataloona het omschrijft, wel van 'liedjesvormmuziek'. Niks mis mee toch? En zoals jullie aan mijn stemmen kunnen zien ben ik ook niet iemand die zomaar 0,5 stemmen gaat uitdelen. Ik was altijd al een beetje benieuwd naar Tangerine Dream en nu kwam het in een topic voorbij. Goede reden om het eens te proberen dacht ik zo. Dat ik het dan helemaal niks vind, is voor mij erger dan voor een ander.

Ik hoop dan ook niet dat mensen mijn albums gaan afzeiken vanwege een lage stem. Dat zou ik wel heel jammer vinden.

MDV; dit is inderdaad véél te moeilijk voor mij. Voor jou is het waarschijnlijk een eitje.

Ho even, dit is totaal geen afspiegeling van TD, alles is toegankelijker dan deze en ik denk dat jij de eind jaren 70 en jaren 80 albums van TD misschien wel zal waarderen.

En niemand neemt je stem kwalijk hier hoor

Dat weet ik nog niet zo zeker hoor, haveman. Als dit zoiets als Feedbacker van Boris is kan ik er wellicht iets mee. Afgaande op jouw diepgravende en mooi geschreven review krijg ik echter eerder het idee dat dit net zoiets is als Metal Machine Music .

Nee, MMM is noise.

Dit zijn rustige en dromerige soundscapes..

Momenteel werkt Esoteric aan een heruitgave van dit album en de andere drie pre-Virgin platen.
Er zit een grote kans in dat in ieder geval deze en "Atem" (en misschien ook "Alpha Centauri") een bonus disc met live-opnames uit desbetreffende periode krijgen (uit het tape-archief van ondergetekende).

Zeker is dat de oude TD platen de meest zorgvuldige remastering tot nu toe krijgen en met tenminste eerste generatie tapes wordt gewerkt (wat niet bij de Castle en Jive reissues het geval was).

Zeit

De titel is niet misleidend, het gaat over tijd.
Waar Misterfool gelukkig meer over de tijdsgeest van het album ingaat,
Zal ik mij vooral bezighouden met de inhoud van het album.
Dat is mooi hoef ik niet heel diep in te gaan over de tijdsgeest al geef ik wel een korte inleiding.

1972 – krautrock band Tangerine Dream is bezig met experimentele albums.
Hun voorgaande albums waren harde krautrock platen met veel Pink Floyd invloeden.
Duitsland is in die tijd opgesplitst en Duitsland is niet bepaald het populaire land.
De Duitse artiesten moeten aparter zijn dan artiesten uit andere landen.
Het ontstaan van de krautrock maar ook van de Electronic.
Samen met Kraftwerk was TD één van de grondleggers van de Electronics.
Dat begon eigenlijk al met dit eigenzinnige album.

Zwart, Oost en West. Duitsland na de oorlog.
De effecten waren duidelijk zichtbaar in de wereld maar vooral in Duitsland.
Verwoeste steden, geen duidelijk bestuur. Er was Oost en West.
Je had geen keus, je woonde en bleef in het ene deel.
Zo is de muziek ook, donker en grijs.
Beelden van Duitsland flikkeren door mijn hooft.
Een brandende nachtkaars is gedoofd.
Hitler is niet meer, het bestuur wordt opgesplitst.
De toekomst ziet er grauw uit voor Duitsland.
Soundscapes of wel geluidsescapes klinken door mijn koptelefoon.
Als je gewoon zou zeggen dat dit gèèn composities zijn maar gewoon wat geëxperimenteer dan heb je het groot mis. Orgels klinken door de ondoordringbare klanken van de escapades.
Experimenteel maar het heeft toch vorm.
Het is nog lange niet de TD van een jaar of 2 later met het alom geprezen Phaedra.
Nog een lange weg voor de toegankelijke jaren 80 albums.
Nog altijd een band met als genie Edgar Froese: van oorsprong gitarist maar hierop componist. Nog altijd een band zeg ik met een reden.
Waar hij momenteel een eenmansbedrijf heeft met TD is het hier nog een band.
Zou je niet zeggen, het had Edgar Froese zelf kunnen zijn.
Het belicht alleen maar zijn kwaliteiten. Op het zelfde moment zo ondoordringbaar en experimenteel en solo vrij toegankelijk.
Klaus Schulze is al een tijd uit de band, meester drummer. Ging naar Ash Ra Tempel toe.
Werd later componist a la Edgar Froese met meesterwerk Timewind.
Het is duidelijk dat TD hier zijn tijd vooruit is.

Het absolute meesterwerk Nebulous Dawn.
Als ik TD was zou ik patent aanvragen op zo’n naam, meesterlijk.
Wie zou nou niet zo’n naam willen hebben als titel.
‘’Creepy’’ en eng. Het gevaar van de Koude Oorlog.
In Duitsland heeft het altijd gewoed. Alle ‘’winnaars’’ van de oorlog bij elkaar.
Kan een oorlog wel winnaars hebben. De Amerikanen en de Russen dachten daar wel aan.
Zij vonden ieder dat zij de winnaars waren. Het Duitse volk heeft daar onder te lijden.
De VS als Westerse macht en de Sovjet-Unie als Oostelijke macht.
Een enorm grijs nummer is Nebulous Dawn. Eng zelfs maar o zo knap gemaakt.
Een album als Zeit hoef je niet nummer per nummer te beschrijven.
Het is een geheel. Knap, eng, hun tijd vooruit en bovendien een weerspiegeling van de Duitse maatschappij. De onrust, economie en de chaos en impact van de oorlog.

Een geluidsescapade die gewoon 1 trip is,
Een escapade album die je moet aanvaarden.
Luister hem een keer hard op,
Een keer ’s nachts,
Een paar keer met koptelefoon en lees de achtergrondinformatie over TD en dit album.
Denk na bij de tijd en vooral hoe vernieuwend TD was.

Een album wat je grijpt en niet meer losraakt.
Het best te waarderen als je er een eigen voorstelling/betekenis aan geeft.

En dit album is niet representatief voor TD.
Hoewel ze altijd vernieuwend zijn gebleven werden ze steeds toegankelijker en laat mij dit groot zeggen: DI IS HUN MOEILIJKSTE ALBUM!

Het review album van de week.
Ik wilde me altijd wel eens verdiepen in het werk van Tangerine Dream.
Niet meteen hun meest toegankelijke plaat, deze Zeit, werd geroepen.

Muziek >> Muziekgames >> ''Het Review-Album van de Week!''

Vraag je je toch af waarom die plaat net wordt aangeprezen in het topic?

Bij de naam Tangerine Dream moest ik altijd al denken aan lange, logge,
elektronische composities die meer met de modernisten in de "klassieke" muziek
dan met pop of rock te maken hebben. Ik hou van Mike Oldfield en via die weg
ken ik ook het werk van David Bedford bijvoorbeeld.

Oldfield is duidelijk een rockartiest met symfonische ambities.
Deze plaat van Kraftwerk is een symfonische plaat zonder rockambities.
Het werk van David Bedford komt dichter in de buurt, maar er gebeurt veel meer.

Waar het op Zeit aan ontbreekt zijn melodieën en variaties.
Ik hoor eerder een dreigende soort monotonie. Hoewel ik de hele lange rit
heb uitgezeten (waarvan de First Movement zelfs twee keer) kan ik er niet
erg veel zinnings over kwijt. Dat deden Misterfool en Ataloona hiervoor beter.

Laat ik enkel inzoemen op Birth of Liquid Plejades.
Ik ken die Pleiaden, maar al te goed. Was in mijn jonge jaren
een amateurastronoom en wist dat de meteorenzwerm midden augustus
De Pleiaden werden genoemd omdat ze aan de hemel schijnbaar
vanuit dat zevengesternte te voorschijn kwamen geflitst.

Ik verwachtte me dus aan een soort spaceness in de muziek van Tangerine Dream.
Daarbij hield ik ook de soundtrack van Stanley Kubricks 2001: A Space Odyssee
in het achterhoofd. Dissonante, moderne "klassieke" muziek.

Ik vond dus dat ik voldoende gewapend was.

Birth of Liquid Plejades ging aan mij voorbij in drie delen.
Het eerste deel was erg onheilspellend en begon na een tijdje
meer op het zoemen van een wespennest te lijken. Neen, nog beter
het aanhoudend brommen van vliegtuigmotoren tijdens een bombardement.

Pas in een tweede gedeelte waande ik mij in de ruimte.
Dat gedeelte deed me nog het meest denken aan de orgelsolo
die je in Tubular Bells (Part Two) kan horen na het caveman gedeelte.
Laat ik dit ook het mooiste gedeelte vinden.

Bij deel drie zat ik toch niet ver van 2001: A Space Odyssey.
En daar knelt voor mij het schoentje nogal. Het is erg vermoeiend
om naar deze muziek te luisteren omdat visuele ondersteuning mij ontbreekt.
Het is alsof er filmbeelden bij horen. Beelden die voor mijn verbeeldingskracht
te moeilijk om maken zijn. De muziek is niet onderhoudend genoeg.

In de drie volgende bewegingen gaat het er gelijkaardig aan toe.
Saaie stukken, gevolgd door interessante stukken, toch een plotse wending
hier en daar, maar steeds ook weer die onheilspellend ondertonen.

Is dit muziek door moeilijkedoeners voor moeilijkdoeners?
Waar schuilt het werkelijk genot in de beluistering van zo'n werk?
En zoals een voorganger opmerkte:
hebben wij niet wat beters te doen met onze Zeit?

Ik geef het album 2 sterren. Niet mijn gewoonte.
Maar dat zijn de punten voor een album waarvan ik zeker weet
dat ik het niet opnieuw zal beluisteren omdat het mij niet aanspreekt.
Omdat ik er wellicht ook niet begrepen heb. En laat dat nu precies
de maatstaf zijn waarmee ik muziek beoordeel: in hoeverre
heb ik mezelf herkend in de taal van de artiest.

Het antwoord is lost in space.

Bij mij heeft dit album enorm geholpen om het andere werk van Tangerine Dream te waarderen. Ik ben begonnen met Zeit en daarna het debuutalbum en nu Phaedra en Rubycon. Maar deze vind ik nog steeds het beste.

Ik moet zeggen dat er een beetje een cult laagje aan het vormen is rond dit album.

De 1 geeft het hele hoge cijfers, de ander is redelijk mild en een aantal geeft heel laag.

Krijgt een beetje een Metal Box waarde van Public Image Ltd.

Ik kom hier altijd erg goed doorheen, koptelefoon op en luisteren maar. Ik kom bijna in een trance als ik dit album luister. Maar het is gaaf om te zien dat er nu weer wat meer aandacht voor is.

Het ligt eraan wat je smaak is, de Atomic Sessions zijn echt het sterkste wat TD naar mijn mening te bieden heeft plus de 2005 versie van Ages (solo-albums Froese)
En Force Majeure

Ik kan echt het hele album lang naar de albumhoes kijken, dan ben je pas in trans...

Alles ligt zeker aan persoonlijke smaak, maar Zeit is wel een zeer doordacht, baanbrekend, invloedrijk, vernieuwend, revolutionair en grensverleggend album. En hoe goed bijvoorbeeld de Five Atomic Seasons ook zijn (ik neem aan dat je daarmee de Atomic Sessions bedoeld), zullen ze i.m.o. niet de status van klassieker krijgen. En dit heeft zeker niet met de kwaliteit te maken, aangezien zelfs ik vind dat het inderdaad één van de sterkere muzikale projecten van TD is van de afgelopen 10 jaar. Het heeft denk ik meer met de periode en het tijdsbeeld te maken, toen Zeit uitkwam. Sterker nog, over pakweg 20 jaar, zullen er nog steeds vele liefhebbers teruggrijpen naar een album als Zeit, maar zullen de Atomic Seasons niet meer zo opvallen in de stroom van releases. Althans, dat vermoeden heb ik gewoon. Je kunt het er mee eens zijn of niet...
Ook een 2005-versie van Ages (die ik overigens niet ken), lijkt me i.m.o. niet beter dan het origineel, daar waar het origineel wel degelijk een klassieker is en één van de moeilijkere en meer persoonlijke solo-albums van Froese.

En ja, Force Majeure is inderdaad geweldig. Mijn persoonlijke TD-favoriet.

Overigens zal ik Zeit binnenkort nog eens een keer draaien. Het is immers alweer bijna 20 jaar geleden dat ik dit bijzondere album voor het eerst leerde kennen, dus een persoonlijk luister-jubileum is dan wel op zijn plaats....

Je gebruikt een reeks adjectieven waar ik me iets kan bij voorstellen.

Bij "invloedrijk" had ik graag wat voorbeelden.
Welke bekendere groepen zijn door dit album beïnvloed volgens jou?

Ja ik bedoel de 5 Atomic Seasons. Vind ik fantastisch maar die vallen alleen voor de die-hard fans nog op.

En ik denk dat Tangmaster en Gerards Dream het wel met me eens zouden zijn dat de 2005 versie van Ages stukken beter is dan het origineel.

@Ataloona: sfeervolle review trouwens. Ben het er inderdaad mee eens dat "Nebulous Dawn" de meest creepy track van het album is. Maar ook de eerste paar minuten van het titelnummer zijn ook behoorlijk beangstigend te noemen, vanwege een bepaald metaal-achtig, vervormend geluid wat steeds nadrukkelijk gaat klinken en dan vervolgens verdwijnt zo vlak na de 2de minuut.

Bedankt

Al valt dit album wat lastiger te beschrijven dan andere TD albums.
Dit moet je gewoon zelf aanvaarden as het ware.

Ik denk nog niet eens zozeer bekendere groepen, maar vooral in de (dark) ambient-wereld wordt Zeit gezien als een trendsetter. Heel veel acts en artiesten die zijn gaan experimenteren met soundscapes, zijn o.a. beïnvloedt door Zeit...

Dat geloof ik ook wel. Dat is ook de reden, waarom ik niet altijd op één lijn sta met zowel Tangmaster als Gerards Dream v.w.b. mijn kritiek op albums van zowel Froese als TD. Wat overigens alleen maar ruimte schetst voor interessante en diepgravende discussies, toch ?

Juist..

Nee maar Ages (2005) is echt mooi

Als er één album is dat ik op dezelfde lijn als 'Zeit' kan zien is het wel Edgar Froese's eerste solo album 'Aqua'. Donker, intens, ritmeloos, dreigend, ongrijpbaar ook, en tegelijkertijd van een haast onaardse schoonheid.

Hoppa, dat is goed nieuws Wouter. En als daar opnames uit jouw archief bij komen zal ik helemaal blij zijn, aangezien ik weet dat die van redelijk tot erg goede kwaliteit zijn.

Misschien gaat qua album de eer eerder naar Alpha centauri, maar hoe dan ook is Tangerine dream één van de eerste bands die met de nieuwe mogelijkheden van elektronische instrumenten experimenteerde en bovendien de uitvinder van "Kosmische Musik", een genre dat van grote invloed was en de basis legde voor zowat alle genres die met elektronica van doen hebben (ambient, disco, techno, new age, etc.).

Daar heb je zeker een punt, yorgos. Echter vind ik Zeit toch nog een slag donkerder en ongrijpbaarder. Ook klinkt Zeit bij vlagen dreigend en angstaanjagend, waar ik in dit geval bij Froese's Aqua 'minder last' van heb, om het zo maar te zeggen...

Klopt eigenlijk ook wel, Paalhaas. Alpha Centauri klinkt nog oorspronkelijker. De basis die voor dat album gelegd is, zou verder doorontwikkeld en i.m.o. geperfectioneerd worden op Zeit.
Persoonlijk vind ik Zeit het beste wat TD in de zg. Pink Years uitgebracht heeft. Het is ergens toch best ongelooflijk dat die ondoorgrondelijke, zowat buitenaardse en mysterieuze muziek al in 1972 het levenslicht zag. Wat was TD zijn tijd toch ver vooruit met hun pakweg eerste 4 platen. En die trend zouden ze alleen maar verder uitbouwen en perfectioneren, zonder hierbij het experiment uit het oog te verliezen. En dat laatste geldt natuurlijk vooral voor de jaren '70...

Die disco en elektro link hoor ik niet in Zeit.
Daar heb je toch meer Giorgio Moroder en Kraftwerk voor nodig.

Ritmisch is dit geen pop of rockalbum.
De muzikale taal is die van het modernisme.

Voor zover ik er kaas van gegeten heb natuurlijk.

Ik denk ook niet dat er specifiek over dit album werd gesproken als wel over de elektronische muziek uit de begin jaren 70. Als je met name luistert naar albums van TD zoals Ricochet of het werk dat Manuel Gottsching maakte onder de naam Ashra (denk aan New Age Of Earth) waarin heftig gebruikt word gemaakt van de eerste sequencers dan is de invloed daarvan op de latere dance scene onontkoombaar. Hoe vaak ik niet in bepaalde trance-stukken soms bijna letterlijk citaten hoorde terugkomen...... Iet wat later maar net zo invloedrijk is Manuel Gottsching's E2E4 album overigens.

Ik moet trouwens een ding rechtzetten: ik stel in mijn review dat Zeit het eerste Tangerine dream album was waar ze enkel gebruik maakten van de synthesizer: dat klopt niet helemaal. . Er is hier de achtergrond af en toe een gitaar of een viool te horen. Dit album gebruikt wel veel meer synth dan de rest van zijn tijdgenoten.