The Jam - The Gift (1982)

Hun beste album? Vind ik wel. Met carnation, town called malice en the gift als een van de beste 3-song combo's die ik ken.

Juist ja !

Paul Weller, een artiest die er in slaagt een trait d'union te bewerkstelligen tussen pop, punk & soul. Nu is dat niet al te moeilijk, wanneer ik tuur naar onze televisie naar één van de "ontspanningsprogramma's" - hoor ik daar steevast orkestjes die zonder enige moeite ALLE gangbare populaire genres uit hun instrumenten weten te toveren.

En toch raakt het een mens niet - tenzij dames van serviceclubs, maar die dansen dan ook op àlles. Optimism is a moral duty, n'est-ce pas?

Waarom klinkt het bij Paul Weller meestal dan wél zo spannend? Omdat de man zelf een hardleerse popliefhebber is (zie de hoes van zijn "Stanley Road"). Omdat het merendeel van The Jam-catalogus moeiteloos alle trends lijken te overleven. Omdat The Style Council toch verdraaid mooi geföhnde liedjes de wereld wist in te sturen (akkoord, ik beluister ze ook al niet te vaak).

Hier vallen elf nummers te beluisteren. Meer soul (leefde Weller op een dieet van Stax-nummers?), steeds minder en minder punk. Dit op een moment waarin de punkbeweging reeds all over & done was; "no future", inderdaad.

The Jam klonk trouwens stukken romantischer dan het punk-peloton. Nauwelijks defaitisme viel er te bespeuren, de obligate "sociaal correcte" nummers ("Smither-Jones", "Private Hell") daar gelaten.

"Ghosts", "Happy Together" ... het zijn het soort nummers die niet meteen een aardverschuiving veroorzaken, desalniettemin vind ik ze nog steeds fris klinken na al die jaren.

Mocht een nummer als "Trans-Global Express" (ach, hoe onweerstaanbaar toch dat "pa-pa-pa..."-koortje) nu uitgebracht worden, zou het zomaar volkskolonies tieners uitzinnig kunnen krijgen. ("Get the Trans-Global Express working")

Als vijftienjarige "ontdekte" ik The Beatles, maar de impact van The Jam op mijn zeventiende was toch net ietsje hoger. Toch iets heftiger, vond ik

en nog een stapje terug , de helft van de plaat is zeer goed maar hier staan toch ook wel een paar vullers op

en toen was het sprookje gedaan

Ik weet niet of het juist vullers betreffen, eigenlijk geloof ik dat Paul Weller The Jam al meer in de richting van The Style council wilde dirigeren, al bestond die band natuurlijk nog niet.

Hij is veelzijdig, gretig en getalenteerd en wilde muziek laten horen die weer een andere richting insloeg dan de punk van de eerste albums en de newwave van de latere albums van The Jam.

Allemaal met hun eigen charme, maar Weller wilde meer muzikale kunsten vertonen dan het genre waar hij in eerste instantie bij werd ingedeeld. Na The Gift werd The Jam al snel opgedoekt en kwam hij binnen een jaar terug met The Style council.

Waar muzikaal weliswaar uit een ander vaatje wordt getapt maar je hoort op dat album ook wel voor een deel dingen terug van dit laatste album van The Jam, zoals nummers als Precious en Trans Global express ook aangeven.

Paul Weller begreep dat hij moest kiezen voor een andere band met een andere naam om muzikaal gestalte te kunnen geven aan zijn (nieuwe) ideëen.

Voor het overige klinkt The Jam op The Gift op sommige momenten nog vanouds naar newwave, zoals de opening en de beroemde single A town called Malice.

De beroemde single A Town Called Malice zou ik geen newwave willen noemen; eerder een Motown-pastiche. En da's geen kritiek, want ik weet dat Paul Weller in die tijd zijn bewondering voor Tamla Motown niet onder stoelen of banken stak. Zie ook zijn cover van Heatwave op Setting Sons (1979).

Mijn geheugen zegt me dat ik Running On The Spot, Carnation en het titelnummer er bovenuit vond springen.

Laatste reguliere album van The Jam. Wat meer blazers en invloeden uit de (Motown)soul maar toch weer een sterk album dat met Town Called Malice ook hier een grote hit oplevert. Die soulinvloeden zetten zich verder voort op de volgende band van Paul Weller, The Style Council.

Deze heb ik al jaren. Ooit voor een paar euro gescoord. Ik heb altijd gedacht dat dit een soort postuum cadeautje was met het laatste hitje ‘Town Called Malice’. Blijkt een reguliere plaat te zijn met een misleidende titel (voor mij). Evengoed snoepwaardig.

New wave in februari 1982, van The B-52's naar The Jam. Die namen afscheid met The Gift. Over de groep had ik vaak in Oor gelezen, maar pas die maand betreedt voor het eerst een single van de groep de Nederlandse hitlijsten, om in maart op #7 te pieken, waarbij menig dj op Hilversum vertelde dat de groep ermee ging stoppen.
Het is A Town Called Malice en met mijn toenmalige beheersing van het Engels nam ik werkelijk aan dat er echt een stad was die Malice heette. Mij was wel duidelijk dat The Jam vooral in eigen land een fenomeen was, in het Verenigd Koninkrijk was het hun vijftiende hitsingle, het stond er in de tweede helft van februari drie weken #1. In Vlaanderen haalde het volgens de verzamellijst van Ultratop in april #4.

The Gift is de opvolger van Sound Affects uit 1980 en opvallend is dat de invloed van soul met daarbij blazers groot is geworden. En dat betekent dat enerzijds hun herkenbare en energieke "modpunk" klinkt: opener Happy Together, het ingetogener Ghosts, Just Who Is the 5 O'Clock Hero? en op kant 2 Running on the Spot, het melancholieke Carnation, de mix van jaren '60 Motownsoul en mod in Town Called Malice en het vrolijke The Gift: "Move, move, I've got the gift of life" zingt Paul Weller daar opgewekt.
Maar er is dus ook soul/funk en wel in Precious (de baslijn lijkt warempel op die van Pigbags Papa's Got a Brand New Pigbag van het jaar erop), het semi-instrumentale Trans-Global Express, het instrumentale Circus en de Caribische steeldrums in The Planner's Dream Goes Wrong. The Gift was overigens bij de eerste persing inderdaad in cadeaupapier verpakt.

Het jaar erop verscheen nog verzamelaar Snap! met daarop onder andere Beat Surrender, in Nederland zowaar een hit in januari '83 en tevens te vinden op de bonusedities van The Gift die in 2012 verschenen, te weten deze boxsset met het cadeaupapier en deze 2-cd.
Is het trouwens weleens iemand opgevallen - vast wel! - dat A Town Called Malice met z'n Motownbaslijn en -productie best wel lijkt op You Can't Hurry Love van Phil Collins, de post-symforocker die er eind '82 een #1 mee scoorde in Nederland? Oorspronkelijk van The Supremes, een groep die de heren van The Jam eveneens hoorbaar hoog hadden staan.

Mijn queeste door wave slaat single Music for Chameleons van Gary Numan over, omdat ik het bijbehorende album I, Assassin al eerder besprak. En zo kom ik uit bij een plaat die ik hier op vinyl heb staan: The Kids Are the Same van de Paul Collins' Beat.