Foals - Everything Not Saved Will Be Lost - Part 1 (2019)

Foals staat op een cruciaal punt in hun carrière. Hun eerste twee albums waren, zo heet dat in genretermen, math rock, waarbij een wirwar van instrumenten toch een mooi geheel vormen. Op de twee laatste albums, Holy Fire (met megahitje My Number) en What Went Down werd het geluid wat gestroomlijnder en meer gericht op festivals en arena’s. Het kan dan, als je je een nieuw album maakt en je de afweging moet maken welke weg je wilt inslaan, misgaan.

Foals probeert die lastige klip op twee manieren te omzeilen. Ten eerste door te kiezen voor een gespleten dubbelalbum. Everything not saved will be lost is namelijk het eerste van twee delen, met een gelijknamige part 2 in het najaar. Maar, belangrijker, ten tweede, weten ze de toegankelijke sound te behouden terwijl ze de sterkten van hun hele oeuvre weten te gebruiken. Part 1 is zo herkenbaar terrein, maar er worden wel nieuwe paden ingewandeld. Dat was al te horen op de eerste single, Exits, een funky nummer waar verschillende instrumenten door elkaar tjingelen en het toch een geweldig geheel vormt.

Die blauwdruk wordt nog het meest succesvol toegepast op Syrups dat begint met een lijzige bas en door elkaar geweven gitaren en synths meandert tot het na minuut drie plots een versnelling hoger schakelt. Nog doeltreffender is de Calypsofunk van Cafe D’Athens, dat her en der wat (mogelijks overdreven) vergeleken wordt met het oeuvre van stadsgenoot Radiohead. Op In Degrees wordt dan weer de spirit van Talking Heads opgeroepen.

Het wil niet zeggen dat het niet knalt. White Onions en On the Luna razen beiden. The synths geven het geheel een spacey gevoel, een futuristische insteek waardoor het ook bij de meer ingetogen of zweverige nummers past. Want af en toe gaat het ook rustiger, vooral op de opener en de afsluiter.

Tekstueel wordt de diepgang gezocht. Het gaat over een verwoeste planeet, over vervreemding en verval. Gelukkig weet Philippakis dat voldoende te verpakken in metaforen en niet al te directe zinnen. Anders loert het prekerige om de hoek. De zang van de kleine, bonkige Brit is wel overal top. Everything not lost will be saved part one is een gevarieerd album, waar heel oud, oud en nieuw samenkomen en een boeiend geheel vormen. Foals demonstreert de reikwijdte en de diepte van hun mogelijkheden. De moeilijke vijfde is dus al een succes. Over enkele maanden volgt worp nummer zes.

Foals – Everything not saved will be lost part one | De Profundis - jverhelst.wordpress.com

Aanvankelijk had ik ook het gevoel, deze band heeft zichzelf met dit album andermaal naar een hoger plan getilt; Bijzonder sophisticated tracks met ragfijn productiewerk. Maar met de vocalen als eerste, begon de facade al af te brokkelen. Die vind ik ongeloofwaardig, met weinig passie en beleving gezongen. De tracks zijn opzich interessant en authenthiek, maar bezorgen mij nergens een euforisch 'kickmoment'.
Al met al vind ik dit album veel te bedacht en gekunsteld. (Hm... Ik behoor duidelijk tot de zuurpruim-categorie)! En dat is jammer, want op basis van mijn bevindingen van vorige albums en vooral betreffende 'What Went Down', had ik toch op meer gehoopt.

Wellicht bevinden zich in part. 2 alle krenten?

Bij vlagen best een fijn album al is de originaliteitswaarde niet al te groot.Alles aan deze Everything Not Saved Will Be Lost - Part 1 ademt subtopper uit.Alleen Exits en Syrups stijgen daar een stuk bovenuit.
Verder qua instrumentatie een paar aardige vondsten en een bijpassende productie maar echt eredivisie werk is het toch vrij zelden.Ook wel gedeeltelijk de schuld van de zang van Yannis Philippakis want daar houdt ik het maar een nummer of vijf,zes bij vol.
Alles bij elkaar wel een ruime voldoende en een consolidatie van hun huidige status maar ik denk dat het er bij deel twee toch wel een beetje om zal gaan.
Misschien dat hun aankomend optreden op Down the rabbit hole me wat gunstiger kan doen stemmen.

De periode dat het uit universiteitsstad Oxford afkomstige Foals zich als strak gekapte emo nerds presenteerde ligt alweer een tijdje achter ons. Yannis Philippakis heeft al lang niet meer het uiterlijk van een schriel verlegen mannetje, maar is volgroeid tot brede zelfverzekerde gast. Toch blijkt het muzikaal gezien allemaal een stuk stabieler. Het is allemaal niet meer zo zenuwachtig en strak dicht gemetseld. Nog meer dan voorheen staat de ruimtelijke sfeer centraal. Dat ze dit moesten voltooien zonder bassist Walter Gervers blijkt voor de luisteraar niet eens zo’n groot gemis. Met meer dan genoeg materiaal wordt Everything Not Saved Will Be Lost – Part 1 afgerond. Uiteindelijk wordt het geen dubbelaar, maar twee enkele albums, die waarschijnlijk in elkaars verlengde zullen liggen. Sinds kort ligt het overtuigende eerste deel op de markt, in het najaar gevolgd door Part 2. Een nieuw hoofdstuk in de carrière van de band die ons al zo aangenaam wist te verassen met Holy Fire en What Went Down.

Foals is net zo maatschappij kritisch als de artiesten uit de jaren tachtig. Bijna cryptisch wordt er verwezen naar het einde van de wereld. De actuele vijanden die bestreden worden zijn Trump, Brexit en Social Media. Met het strijdbaar gezongen Moonlight vraagt de zanger om vergiffenis voor alle ellende. Een lichtgewicht plastic deeltje zwerft als stille getuige door het luchtruim van de aarde. In de kilte die tracks als Exits doen verstenen wordt tevens terug gegrepen naar dat vroegere tijdperk. Veel Oosterse klanken, en hard getimmer op metalen voorwerpen. De boodschap wordt niet over gedragen in korte slogans, maar vanuit een intelligente zijde benadrukt. Doordat de mogelijkheid ontbreekt om gebruik te maken van een bassist, gaat Foals misschien wel noodgedwongen de meer synthpop kant op. De geweldige uitloop naar het einde toe wil dit nogmaals krachtig bevestigen.

Door de versnelde beats in White Onions voorkomen ze dat het weg zakt in een deprimerend zwaar postpunk geheel. De gejaagdheid geeft op een andere manier de boosheid en wanhoop aan. Lang blijft Foals hierin niet hangen. In Degrees heeft de drang om vooruit te sprinten. Met meer hedendaagse klanken streven we een idealer toekomstbeeld na, al wordt het verleden niet vergeten. De leegte van Syrups wordt aangenaam opgevuld door een huppelende diepe bas, waardoor het aangenaam als een hervonden vriend de gitaarsound kan omarmen. Yannis mag het dan met de gerichtheid van een sluipschutter vocaal afmaken. Weer net zo eenvoudig wordt er in On The Luna omgeschakeld naar de dromerige eighties. Waar hoog gewaardeerde gitaarneuzelaars zich in allerlei bochten wringen om dit op te roepen, gaat het Foals ogenschijnlijk gemakkelijk af.

Dat de Oosterse percussie probleemloos aansluiting vind met versnellende jungle breaks, blijkt een briljante vondst. Welkom in Cafe D’Athens, waar elke cultuur zich thuis hoort te voelen. De zon dreigt onder te gaan, maar binnen wordt in alle warmte en licht gepoogd om hem nog heerlijk mee te laten stuiteren als een kleurrijke strandbal. De afwisseling van het maanlicht geeft hem een aangename verschijning van een natuurlijke discobol. Het druilerige Sunday eist de leadzang op, natuurlijk weer prachtig. Het vervelende is dat ze hiermee zichzelf wel heel erg in de midden hoede opstellen. Vrijwel elke Britse band heeft dezelfde inruilwaarde. Weg met het eigen karakter, en swingend de polonaise in, verdwijnend in de hossende menigte. Het sentimentele I’m Done with the World (& It’s Done with Me is hard, en treffend. Groot Brittannië leeft in een alles vernietigende herfst, en het is de vraag of er ooit een nieuwe Britse lente zal volgen.

Foals heeft het steeds minder nodig om de hardere kant van zichzelf te laten zien. Hierdoor lopen ze wel het gevaar een risicoloze act te worden. Gelukkig is het hier nog niet het geval, maar ik hou mijn hart vast voor Part 2.

Foals - Everything Not Saved Will Be Lost - Part 1 | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com