Foals staat op een cruciaal punt in hun carrière. Hun eerste twee albums waren, zo heet dat in genretermen, math rock, waarbij een wirwar van instrumenten toch een mooi geheel vormen. Op de twee laatste albums, Holy Fire (met megahitje My Number) en What Went Down werd het geluid wat gestroomlijnder en meer gericht op festivals en arena’s. Het kan dan, als je je een nieuw album maakt en je de afweging moet maken welke weg je wilt inslaan, misgaan.
Foals probeert die lastige klip op twee manieren te omzeilen. Ten eerste door te kiezen voor een gespleten dubbelalbum. Everything not saved will be lost is namelijk het eerste van twee delen, met een gelijknamige part 2 in het najaar. Maar, belangrijker, ten tweede, weten ze de toegankelijke sound te behouden terwijl ze de sterkten van hun hele oeuvre weten te gebruiken. Part 1 is zo herkenbaar terrein, maar er worden wel nieuwe paden ingewandeld. Dat was al te horen op de eerste single, Exits, een funky nummer waar verschillende instrumenten door elkaar tjingelen en het toch een geweldig geheel vormt.
Die blauwdruk wordt nog het meest succesvol toegepast op Syrups dat begint met een lijzige bas en door elkaar geweven gitaren en synths meandert tot het na minuut drie plots een versnelling hoger schakelt. Nog doeltreffender is de Calypsofunk van Cafe D’Athens, dat her en der wat (mogelijks overdreven) vergeleken wordt met het oeuvre van stadsgenoot Radiohead. Op In Degrees wordt dan weer de spirit van Talking Heads opgeroepen.
Het wil niet zeggen dat het niet knalt. White Onions en On the Luna razen beiden. The synths geven het geheel een spacey gevoel, een futuristische insteek waardoor het ook bij de meer ingetogen of zweverige nummers past. Want af en toe gaat het ook rustiger, vooral op de opener en de afsluiter.
Tekstueel wordt de diepgang gezocht. Het gaat over een verwoeste planeet, over vervreemding en verval. Gelukkig weet Philippakis dat voldoende te verpakken in metaforen en niet al te directe zinnen. Anders loert het prekerige om de hoek. De zang van de kleine, bonkige Brit is wel overal top. Everything not lost will be saved part one is een gevarieerd album, waar heel oud, oud en nieuw samenkomen en een boeiend geheel vormen. Foals demonstreert de reikwijdte en de diepte van hun mogelijkheden. De moeilijke vijfde is dus al een succes. Over enkele maanden volgt worp nummer zes.
Foals – Everything not saved will be lost part one | De Profundis - jverhelst.wordpress.com