Kae Tempest - The Book of Traps and Lessons (2019)

Ik ben teleurgesteld. Het nieuwe album van Kate Tempest was vanaf het moment van aankondiging één van mijn meest geanticipeerde albums van het jaar: de Britse verhalenvertelster heeft met haar eloquente verwoordingen en beeldende rapstijl een plekje bemachtigd in mijn lijst van favoriete vrouwelijke rappers. Met de release van de eerste single werd ik nog niet getemperd in mijn enthousiasme. Firesmoke greep me namelijk vanaf het begin, voornamelijk omdat het erg fijn was om een Kate Tempest te horen die niet over fictionele karakters rapt maar die haar eigen emoties onder de loep neemt. De meer spoken word-stijl van dit nummer was opvallend, maar geen groot obstakel. Het blijkt echter een misleidend goed uitgekozen single: op de rest van het album wordt het pijnlijk duidelijk dat ze op haar best is als ze gepassioneerd flowt zoals op een Europe Is Lost of Whoops. Niet dat ze de passie kwijt is, hoor: ondanks het meer ingetogen geluid klinken de woorden oprecht en lijkt het echt alsof ze iedere zin spontaan bedenkt als de vorige is afgelopen. Nee, het probleem is hier toch echt de spoken word.

Vanwege het feit dat het merendeel in spoken word is ligt de focus namelijk op de beats en tekst. Met het eerstgenoemde zit het soms nog wel goed: naast de zalvende pianonoten van Firesmoke vallen ook de onheilspellende noten van de eerste helft van Three-Sides Coin en het fijn nostalgische kraakpianootje van I Trap You op. Desalniettemin hebben sommige nummers zoals Holy Elixer en Keep Moving Don’t Move, jammer genoeg ook twee van de langste nummers op het album, melodieus niet genoeg te bieden om voor de gehele speellengte te blijven boeien. Verder dreigt de melodieuze begeleiding van People’s Faces constant over de scheidslijn tussen melancholie en Kensington-achtige kitsch te struikelen.

Qua tekstuele thematiek schiet Tempest zich daarentegen jammer genoeg echt in de eigen voet. Taalgevoel heeft ze, dus toffe woordcombinaties en lekker flowende zinnen zijn nog steeds aanwezig. Het grootste probleem zit hem in een neiging die op het vorige album ook al aanwezig is, maar die ik mijn best deed niet op te merken: haar prekerigheid. Op dit album verliest Tempest zich echt in oppervlakkige maatschappelijke observeringen (social media = slecht, am I right?), en holle oproepen voor meer empathie. In Hold Your Own bereikt deze prekerigheid echt haar dieptepunt. Dit nummer klinkt meer alsof ik naar een door Banksy georganiseerde meditatiesessie aan het luisteren ben dan dat ik getroost word door Tempests maatschappijkritische therapie. Ik weet dat Instagramlikes geen maatstaf zijn voor persoonlijk succes, en ik ben er dus ook wat minder ontvankelijk voor als Tempest dat keer op keer weer in m’n oor tettert.

Let wel: ik geloof best dat Tempest oprecht is in haar politieke uitingen en we leven inderdaad in een vrij dystopische samenleving op veel vlakken. Ik heb dus nog steeds vertrouwen in haar oprechtheid, maar de one-liners waarmee ze hier komt zijn eerder ongemakkelijk dan inspirerend. Als er dan dus ook op het gebied van begeleiding en flow weinig overblijft ben ik dan erg geneigd om terug te gaan naar de over anderen vertellende Tempest. Best jammer, want het inkijkje in haar persoonlijke leven dat ze hier geeft is roerend.

Kate Tempest is een eigenzinnige muzikale first lady uit het kapitalistische centrum van Londen; Westminster. Ze dwingt met haar derde solo album The Book of Traps and Lessons weer veel respect af. In haar tracks weerklinkt het depressieve en kille terug van jaren tachtig poëet Anne Clark. Het heeft iets jeugdigs rebels wat deze dwarse brutale songdichter ons voor schotelt. De aanpak is een stuk somberder dan het sterk bejubelde Let Them Eat Chaos waar de felle beats domineren. Ze doet op dat gebied een flinke stap terug, maar weet wel al vanaf het begin van Thirsty te imponeren. Ze heeft de muzikale omlijsting niet nodig, al geeft deze wel het krachtige vlammende in de songs.

Productioneel is de keuze gevallen op Rick Rubin met zijn kalere aanpak. Hij slaagt erin om deze dertiger ook een stuk ouder te laten klinken. Met de bagage van een geleefde blueszangeres geeft ze de nodige levenslessen mee, gevuld met een flinke dosis aan drank en sex. Ze beleeft de zelfkant als een observator, maar ook als een uitgenodigde gast. Tussen de uitzichtloze toekomst die de Brexit voorschotelt, probeert ze kleine momenten van positiviteit te vangen en op te sluiten in haar gedachtes. Als zeldzame geraamtes van dode insecten, tentoon gesteld in collectorskasten. Die triestheid straalt het uit. De schoonheid van beklemmende persoonlijke teksten, omgeven door de teneurgang in spaarzame pianoklanken en zorgvuldig gesorteerde samplers. Vreemd genoeg moet ik regelmatig aan de Los Angeles Rodney King rellen uit de jaren negentig denken. Die het gevolg waren van een verhitte broeierige sfeer die daar tot een alles vernietigende explosie kwam.

Kate Tempest heeft wat simpele begeleiding nodig om warm te lopen. met sfeervolle pianotoetsen en vervreemdende trippende synthesizerklanken geeft Thirsty haar dat moment. Wil daar nog onschuldige twijfel doorklinken, al snel volgt een stormvloed aan verbaal geweld met een kwaadaardige flow. Genadeloos gaat het over in een onderdrukkende beat van Keep Moving Don’t Move die haar de mogelijkheid biedt om zichzelf te etaleren. Met de zorgvuldigheid van een stoere geconcentreerde bokser wacht ze in de hoek af om met haar moves in overtreffende trap toe te slaan. Halverwege deze waanzinnige track deelt ze verbaal al haar eerste knock out uit. BAM!! Eenmaal gevloerd laat ze je met een emotionele geladenheid even tot adem komen, om definitief haar mannetje te staan in het overrompelende Brown Eyed Man. Hoe confronterend is haar blik op het uitzichtloze bestaan van junkies, zwervers en ander uitschot.

De tripgoth van Three Sided Coin geeft perfect het streetlife gevoel weer. Engeland aan de rand van de afgrond. Zo centraal als Groot Brittannië op de albumhoes staat opgesteld als een afbrokkelende eilandgroep, verwoord het de tweescheiding. Wrang en bijna uitzichtloos, met haar vaderland in een denkbeeldige slachtofferrol. Op het moment dat je dreigt verzwolgen te worden in de negatieve vibes is daar plotseling het vrolijker gestemde I Trap You waar duidelijk gesmeekt wordt om iets nieuws en unieks op te bouwen. Het is echter maar van korte duur. Met All Humans Too Late staan we met beide voeten in de wereld waar racisme een steeds sterkere hatende rol speelt. De maatschappij waar oogkleppen dwingen tot egocentrische afsluiting. Continu mobiel online, whatsapp als vervanging van sociaal contact. Zichzelf vervreemdend van familiebanden. Het conflict wordt overstemd door diepe orgelmuziek in het deprimerende Hold Your Own gevolgd door de uitdragende smeekbede tot fysieke en psychische aanraking. De koude postpunk van Lessons wil dit herplaatsen in de armoede van de jaren tachtig. De angst om nu op eens soortgelijk vriespunt te zijn beland.

Firesmoke kondigt de terugkeer naar haar roots aan. Doordringende hiphop beats met oldschool samplers. Die kwaliteiten laat ze volledig tot de luisteraar komen in het heftige Holy Elixer, wat een regelrechte uitnodiging lijkt om de mannelijke collega’s rappend te overtroeven. Met het gevoelige People’s Faces maakt ze gebruik van haar vrouwelijkheid. Door de boosheid heen ademt in de woorden een liefdevolle hunkering naar hoop door. Met geladen trillingen in de stem roept ze nogmaals op tot samenhorigheid. Blijf hier maar eens ongevoelig voor. Kate Tempest stelt zich kwetsbaarder op dan in op de voorganger, en wil daardoor met The Book of Traps and Lessons weer een statig monument aan haar kunstzinnige uitspattingen toevoegen.

Kate Tempest - The Book of Traps and Lessons | Alternative | Written in Music - writteninmusic.com