Ayreon - Transitus (2020)

Om de collectie compleet te houden heb ik dit album blind aangeschaft via de pro-order-stroom.
Na de eerste luisterbeurt bekroop me voor het eerst in de Ayreon-geschiedenis het gevoel dat het album mij weinig tot niet wist te boeien. Nadat ik het album nog een paar keer gedraaid had, veranderde dit gevoel niet echt. Dit terwijl Lucassen had aangekondigd het anders dan anders te gaan doen.

Dat anders dan anders is naar mijn bescheiden mening iets dat hij echter ook als eens op "The Theory Of Everything" gedaan heeft...namelijk de verhaallijn in het middelpunt zetten en de muziek erom heen gieten.
Op zich hoeft daar niets mis mee te zijn. Maar om eerlijk te zijn mis ik op Transitus vooral een bepaalde manier van passie en spanning in de composities. De verhaallijn is zo prominent aanwezig dat het de sfeer, van de nummers die het verbindt, doorbreekt. Ik moet steeds moeite doen om er weer in te komen.

Muzikaal gezien is het allemaal weer strak. Misschien wel te strak, want ik mis de melodieuze atmosfeer van bijvoorbeeld "Into the Electric Castle". In dat album zat zoveel gevoel. Zowel in de zang als in bijvoorbeeld de gitaarsolo's. Dat mis ik op dit album een beetje. "Transitus" klinkt allemaal wat meer klinisch. Uiteraard is het niet allemaal kommer en kwel. Lichtpunten in dit album vind ik bijvoorbeeld de vocalen van Paul Manzi (ex-Arena), het magistrale drumwerk van Juan van Emmerloot en natuurlijk de bijdragen van Joe Satriani en Marty Friedman.

Toch kan ik van het totaal niet echt helemaal van worden en ik vind het een ietwat tegenvallend album. Voor de eerste keer in de Ayreon-geschiedenis moet ik zoiets zeggen. Eigenlijk "baal" ik daar van. Ik heb Lucassen namelijk vreselijk hoog zitten en geef hem liever een 5 dan een magere 3. Dat verdient hij eigenljk niet, na zoveel top-albums te hebben afgeleverd. Helaas is dit een album waarop ik niet vaak terug zal komen. De mooie albumcover zal niet beschadigd raken door het gebruik.

Lucassen kennende komt er over enkele jaren wel weer een volgend album. Ik ga ervan uit dat hij deze plooi dan wel weer gladstrijkt.

Ik denk dat ik mijn nickname moet veranderen.

Mijn eerste mening is niet mals over het nieuwe album en ik moet er bij zeggen; het is nu (pas) twee keer beluisterd. Ik ga nog geen cijfer toekennen, want dat zou amper boven de 3 uitkomen. En dat kan mij hart niet aan.

Vooropgesteld; in de Aardschok krijgt deze cd 95/100 punten. Nogmaals: 95 van de 100 punten!!

Ik dacht even dat ik een tijdelijke verstandsverbijstering had, maar toen zag ik wie de cd beoordeeld (en de recensie geschreven) heeft.

Aaaah; dat verklaart één en ander: Liselotte Hegt.

Ik hak er maar gelijk in; wat vind ik niet mooi aan dit album? De mislukte combinatie tussen de muziek en het vocale (en theatrale) aspect van het album. De nadruk van dit dubbel album ligt meer op de vocale lijnen dan op de muziek. Ik word voor mijn gevoel nergens gegrepen door een mooie melodie. De muziek wekt geen heftige emoties op en de emotie die er wel is liggen volledig in de vocale lijnen. De cd zit vol dialogen, de storyteller (Tom Baker) heeft een enorm takenpakket meegekregen waardoor “de sleep” van de muziek continu onderbroken wordt. De verhaallijn moet in mijn optiek onderdanig zijn aan de muziek en niet andersom. Daarbij krijg ik echt de indruk dat de intentie van Lucassen met dit project meer bij een andere toepassing lag dan deze cd release. Is het niet gewoon geschreven als theater stuk, en hebben de film plannen niet een te grote invloed gehad op de muzikale creatie? Zat hij nog in de flow van de Electric Castle concerten?

Dan de muziek, de muziek krijgt op dit album in mijn optiek niet de tijd om te rijpen. Om de spanning op te bouwen. Er zijn maar weinig climaxen en veel erupties. Je wordt nergens meegesleept, op wat mooie piano en hammond partijen van Joost van den Broek na. De solo’s (incl die van Joe Santriani) zijn mooi, hoor maar voelen soms als een vreemde eend in de bijt. Daar worden er toch weer elementen uit de kast getrokken die we al veel eerder hebben gehoord. Qua compositie, maar ook qua muzikale foefjes.

De vocale partijen zijn wel van ongekend hoog niveau, ik kan niet anders zeggen. Elke artiest klinkt geweldig en Lucassen heeft nog steeds het fingerspitzengefühl om de zangers en zangeressen anders te laten klinken dan ze op hun eigen werk doen. Voor mij is Cammie Gilbert daar een goed voorbeeld van, die wordt tot het uiterste gedwongen en klinkt heel anders dan ze op een Oceans Of Slumber album klinkt. En zo zijn er nog meer voorbeelden. Knap!
Ga je voor het vocale aspect op een cd, dan is deze cd een must have, ga je voor de muziek, dan wordt je in mijn optiek teleurgesteld.
Oh ja; Liselotte Hegt is naast recensent voor Aardschok ook zangeres. Dat verklaart dus een heleboel.

De eerste musical van Ayreon is een feit en valt helaas een beetje tegen. Of is het een hoorspel? Kan ook. Het dik aangezette romantische epos heeft elementen van beide genres maar weet nergens echt te vlammen of ook maar tot leven te komen. De songs zijn te kort en worden continu onderbroken door de vervelende vertelstem, die de behoefte voelt om ieder aspect van het verhaal uit te kauwen. Zo blijft er weinig meer te ontdekken binnen het songmateriaal zelf, dat overigens vrij mat en oubollig klinkt. De zanglijnen staan volledig in dienst van het verhaal en zijn wat mij betreft ook veel te letterlijk qua teksten. Op technisch gebied heeft meneer Lucassen het album wel weer knap in elkaar gezet en er komt een hoop talent opdraven, maar ik mis toch die ene naam die het geheel helemaal in stijl had kunnen afmaken. Meatloaf.

Een vermakelijk fantasieverhaal van Ayreon waarbij vooral de 5.1 surround sound van de deluxe editie zeer de moeite waard is. Dit is gewoonweg een rockopera. De kwalificatie genre metal lijkt me niet helemaal meer passend. Dit album doet me trouwens enigszins denken aan Devin Townsend - Ziltoid the Omniscient (2007) ofschoon dat een nog fantasievoller album is.

Beste nummers van Transitus:
Fatum Horrificum
Talk of the Town
Listen to My Story
Two Worlds Now One
Message from Beyond

Ja duh, als Lucassen een scheet laat en opneemt vinden ze het bij Aardschok al de cd van de maand..

Na meerdere luisterbeurten moet ik me helaas toch aansluiten bij degenen die toch wel (lichte) teleurstelling ervaren bij dit album. Ik blijf het te waarderen vinden dat Arjen steeds op zoek blijft hoe hij binnen het genre weer nieuwe wegen inslaat, nadenkt over hoe het concept en het verhaal visueel op mooie wijze (dat is toch wel gelukt, zelfs de cover herbergt meer detail dan ik eerst dacht) ondersteund kan worden.

Maar het gaat hier in eerste instantie toch echt om de muziek en ondanks de kwaliteit van de diverse artiesten weet die me gewoon wat minder te pakken dan op de meeste andere albums. Dat komt ook wel door de verhaalvorm, waardoor het fragmentarischer overkomt. Niets mis met die prachtige voorleesstem, maar het haalt de flow er wel echt uit. En ik mis toch ook wel de wat frivole, verrassende instrumentale stukken. Het is wat gelijkmatiger en voorspelbaarder, maar ik mis ook de mooie overgangen van het ene naar het andere nummer.

Is het daarmee slecht? Nee verre van, maar ook niet bijzonder en dat is toch wel wat Ayreon gewoonlijk voor staat. En wellicht speelt het geheel er ook wel wat in mee, maar het verhaal heeft me ook wel eens wat meer gegrepen dan nu. Daar had ook wel iets meer diepgang in gemogen wat er bij eerdere albums wel in zat. Hij is nog steeds van plan een film ervan te maken, maar vraag me toch af of dat weet te pakken met zo'n dun lijntje.

Dat vind ik dus ook. De beste man is voor mijn gevoel op het punt gekomen waarop het verdomd lastig wordt om nieuwe invalshoeken te vinden. Eigenlijk al een paar albums terug. Dus probeert hij nu eens om wat accenten te verleggen en de aanpak iets te wijzigen. Hij heeft min of meer geen keus als je het mij vraagt. Want het gevaar lag op de hoek dat in de meeste recensies te lezen zou zijn dat het nu toch wel allemaal erg veel van hetzelfde begint te worden. En of je het resultaat nou wel of niet goed vind; in die opzet is hij wel geslaagd in mijn beleving. En dat vind ik dan wel weer knap.

Tweede luisterbeurt en ik ben te snel geweest met schrijven dat Lucassen geen poging heeft gedaan om te vernieuwen. Zoals anderen inmiddels al schreven is dit inderdaad eerder een soort muzikaal hoorspel, maar alles wel héél duidelijk herkenbaar als Ayreon.

Voor mij werkt het niet. De opener vind ik in al zijn uitbundige bombast eigenlijk wel goed, maar daarna storen de vaak te korte nummers en de voortdurend onderbrekende verteller me behoorlijk. Het haalt de hele flow uit het album, en dat is zonde.

Nou ja, ik weet niet hoe dit album momenteel ontvangen wordt. Als dat goed is, dan hoeft Lucassen zich van mij niets aan te trekken. Als meer fans wat teleurgesteld zijn, dan wordt het volgende album vast weer volgens het beproefde recept, en dan roep ik ongetwijfeld 'dat het fijn is dat Ayreon weer gewoon doet wat hij het beste kan'

Zegt helaas meer over mij dan het album maar de simpelheid en duidelijkheid van het verhaal is voor mij wel een ++ en daar draagt de verteller wel aan bij. Sterker nog, anders dan hier geroepen, is het zelfs een voordeel als er een nummer in de random play list zit want door de verteller val je zo weer in het verhaal.
Ander super duidelijk verhaal voor mij was natuurlijk The Human Equation en dat niveau wordt hier dan weer niet gehaald.
Als Abbey/Cammie aan het woord is hoop je weer op een uitstapje van Arjen met één zanger(res) als Victims of the Modern Age of het ulitieme hoogstandje : Ambeon
De sterren op basis van wat er nu te koop is en niet t.o.v. andere Arjen producten

En dan hebben we het over welk genre? Rock opera's?

Wat er nu te koop is en in mijn CD verzameling komt, wat dan eigenlijk weer is "wat er nu te koop is" want kleiner of gelijk 2* komt (op een verdwaalde miskoop) niet in mijn verzameling.
Dus geen mooi kadertje.

Gezien wat Arjen uitgebracht heeft en als je dan slechts 10 stapjes in de sterren hebt om te verdelen en ik een rangschikking zou moeten maken dan scoort Transitus fors lager dan deze 4.5 die hij wel verdient.

Nog te volgen?

Nee.

Niet echt.

Maar als dit in jouw optiek al het mooiste is wat er op dit moment onlangs gereleased en te koop is, doe je jezelf ernstig tekort vrees ik. Maar ja: smaak hé.

*Zegt iemand die Ayreonfreak als nickname heeft*

Ayreonfreak

Hoho, niet het mooiste hè, slechts 4.5*

Maar je raakt wel een gevoelige snaar want als je nog zoveel wilt hebben verlies je vaak de nieuwe releases uit het oog (en ontdek ik het dan weer wat later). Daarnaast luister ik graag veel en vaak opnieuw en ook dat beperkt de blik naar het nieuw.

Maar om op topic te blijven, niet het mooiste maar wel verfrissend en toch herkenbaar en met Cammie mijn horizon weer verbreed en mijn CD verzameling naast deze CD uitgebreid met Ocean of Slumber.

Verder trek ik het hoge musical gehalte prima en prefereer ik stuiverroman verhaaltjes maar goed te volgen, boven de soms wel heel abstracte fantasie wereld (de Human Equation mede daarom op eenzame hoogte).
Dus dan is de optel som 4.5* (voor nu want in de nog te maken toplijst staan allemaal wat oudere albums die ook na vele luisterbeurten ook de tijd doorstaan, een goed album is ook tijdloos).

Puur muzikaal gezien een 100% zuiver beoordeling? Zeker niet want de beste man kan bij mij weinig fout doen al was het maar omdat hij iedere keer mijn horizon verbreed met muzikanten die ik nog niet op de radar had.

Totaal niet mee eens, slechtste surround mix die ik heb van Ayreon. Ongebalanceerd, dialoog te zacht, volume verschillen en ga zo maar door. Mocht je twijfelen over de deluxe: koop m niet voor de 5.1!!!!

Ik heb geen enkel probleem met de opzet, want de ideeën zijn leuk en de arrangementen lekker vet, het tempo zit er goed in, en de sfeer wordt voor mijn gevoel niet onderbroken maar juist goed vastgehouden door de verteller (bij wiens stem ik trouwens steeds aan Christopher Lee moet denken, maar een Engelse luisteraar hoort ongetwijfeld eerst en vooral Doctor Who). Wat mij wèl stoort is het gebrek aan goede zangmelodieën, want er zitten gewoon te weinig nummers op waarbij ik niet al halverwege genoeg van de beperkte melodische afwisseling van de saaie zangpartijen heb. Uitzonderingen zijn Dumb piece of rock, Get out! Now! (fantastisch gezongen door Dee Snider) en Message from beyond met die prachtige elektrische piano, maar tegelijk benadrukken die nummers meteen hoe weinig variatie en progressie er zit in de melodieën van bijvoorbeeld Daniel's descent into Transitus, Talk of the town en Daniel's funeral. Het blijft Ayreon en dus sympathiek, maar het gevoel van opwinding dat zijn eerdere platen bij mij opwekten bekruipt me ditmaal te weinig.

Maar eens een tweede kans gegeven, en hoewel mijn bezwaar van melodische bloedarmoede wel grotendeels intact blijft (met name dat steeds herhaalde thema van "Guilty, she is guilty" gaat me na verloop van tijd wel tegenstaan) staat er toch ook wel veel moois op dit album, en de arrangementen klinken weer als een klok. Het verbaast me echter om dan te merken dat er de afgelopen vijf maanden hier geen enkel bericht bij dit album is geplaatst; zijn de liefhebbers zó erg teleurgesteld in deze plaat, of is de fanbase sowieso aan het afnemen? (Tijdens zijn concerten was van dat laatste toch weinig te merken.)

That didn't age well........

Zo'n drie jaar na deze review moet ik bekennen dat dit album me nu toch minder kan bekoren. Er staan diverse sterke nummers op dit album maar als geheel luistert dit album toch niet zo lekker meer weg. Daarvoor wordt door de verteller te vaak het tempo uit het album gehaald.

1. Ayreon - Into The Electric Castle
2. Ayreon - The Human Equation
3. Star One - Space Metal
4. Ayreon - The Theory Of Everything
5. Ayreon -The Dream Sequencer
6. Ayreon - 01011001
7. Ayreon - The Source
8. Ayreon -Flight Of The Migrator
9. Guilt Machine - On This Perfect Day
10. Star One - Victims Of The Modern Age
11. Ayreon - Actual Fantasy
12. Ayreon - The Final Experiment
13. The Gentle Storm - The Diary
14. Ayreon - Transitus
15. Ambeon - Fate Of A Dreamer
16. Arjen Anthony Lucassen - Lost In The New Real
17. Stream Of Passion - Embrace The Storm

Ah, de plaat van Ayreon met het laagste gemiddelde. Ook op RYM is dit het geval en heeft het zelfs een gemiddelde onder de 3*. Transitus was de eerste (nieuwe) cd die ik sinds jaren gekocht had. Vooral omdat ik met Lennert veel progbands gemarathond, ben ik het genre flink meer gaan waarderen en de filmpjes die Arjen Lucassen op social media gooide, waren erg aanstekelijk. Toch heb ik Transitus na de aanschaf niet veel gedraaid. Het deed me uiteindelijk toch niet zoveel. Nu zijn we drie jaar verder en heb ik het album weer wat kansen gegeven. Daardoor is muziek bij mij gegroeid, maar nog ik heb toch wel echt de indruk gekregen dat de creatieve piek van Lucassen tussen Universal Migrator en The Human Equation ligt. Daarna zakt het toch geleidelijk, maar zonder dat men echt de mist in gaat.

Transitus heeft hetzelfde euvel als de vorige platen. De focus ligt teveel op het verhaal. Dat verhaal is leuk hoor, maar ik geniet het meest van echt goede songs. Die mis toch wel echt hier. Het niveau ligt wel redelijk hoog. Als geheel is Transitus een prima album om te horen, maar ik denk dat we allemaal teveel verwend zijn met wat Arjen Lucassen twintig jaar geleden deed. De pros zijn er overigens wel. Zo voegt Tom Baker als verteller heus wel wat toe. De Doctor met de gigantisch lange sjaal heeft een prachtige vertelstem en zijn momenten hakt de muziek wel mooi in behapbare stukken. Qua keuze voor zangers ben ik erg in mijn nopjes met Cammie Gilbert. Boven alle verwachtingen vind ik Dee Snider hier ook heel sterk.

Misschien is Transitus inderdaad teveel een musical. Overdreven gefocust op het verhaal en de zangpartijen. Het instrumentale geweld en pakkende liedjes komen er bekaaid van af. Toch vind ik dit van de recente platen wel de betere.


Tussenstand:
1. Star One - Space Metal
2. Ayreon - The Universal Migrator - Part One: The Dream Sequencer
3. Ayreon - The Human Equation
4. Ayreon - The Universal Migrator - Part Two: Flight of the Migrator
5. Guilt Machine - On This Perfect Day
6. Star One - Victims of a Modern Age
7. Ayreon - The Final Experiment
8. Ayreon - 01011001
9. Ambeon - Fate of a Dreamer
10. Ayreon - Into The Electric Castle
11. Ayreon - Transitus
12. Ayreon - The Source
13. Ayreon - The Theory Of Everything
14. The Gentle Storm - The Diary
15. Arjen Anthony Lucassen - Lost In The New Real
16. Stream of Passion - Embrace The Storm
17. Ayreon - Actual Fantasy

Transitus staat nog altijd in mijn playlist, maar ik ga deze eruit gooien. Het weet mij slechts sporadisch echt te pakken. De verteller vertraagt het geheel enorm en de muziek staat hier teveel in dienst van de vele zangpartijen. Die zijn op zich keurig en verzorgd, maar het is een beetje overkill. Daarnaast staat deze dubbelaar vol met proggy muziek en mis ik de metal van bijvoorbeeld The Source. Dat ik een simpele rocker als Get Out! Now! hier eruit vind springen is eigenlijk al veelzeggend voor een Ayreon album.

Transitus geeft wel een heel erg musical gevoel door de focus op het verhaal en de vocalen. Aan de andere kant is de muziek voor een musical dikke prima. Losse toptracks zijn er niet echt, maar als geheel is het toch een geslaagd album.

Transitus is een moeilijk album. De lijst met gasten - grotendeels nieuw - is indrukwekkend en de muzikale bijdrage van iemand als Joe Satriani is ook echt fenomenaal en een flink aantal songs als Talk Of The Town, Dumb Piece of Rock, Get Out! Now! zijn ook echt heel erg fijn. Tom Baker heeft daarnaast een prachtige vertelstem en geeft zeker wat diepte aan het verder ietwat oppervlakkige verhaal. Het probleem zit hem in de combinaite; het loopt gewoon niet zo lekker. Constant als er iets moois is, valt het geheel stil omdat het verhaal verteld moet worden. Dit is jammer, want ik waardeer een flink aantal zaken van dit album: het koor, de meer duistere sfeer, de toevoeging van andere invloeden als soul. Cammie Gilbert is daarnaast een zangeres die echt meer gebruikt mag worden voor dit soort projecten, haar band Oceans Of Slumber is immers ook fenomenaal en Hopelessly Slipping Away is een fantastisch gezongen ballad. Haar einduithaal bij het zingen van 'is it really you?' op The Great Beyond geeft me zowel kippenvel als een brok in mijn keel.

En toch is het hier het geheel dat net niet lekker loopt. het is goed genoeg om me niet te vervelen en soms zelfs te prikkelen, maar het is voor mij toch ook een stapje naar beneden na het ijzersterke The Source.

Tussenstand:
1. Ayreon - Into The Electric Castle
2. Ayreon - The Human Equation
3. Ayreon - 01011001
4. Ayreon - The Source
5. Guilt Machine - On This Perfect Day
6. Star One - Space Metal
7. Star One - Victims Of The Modern Age
8 Ayreon - The Dream Sequencer
9. Ayreon - The Final Experiment
10. Ayreon - Universal Migrator
11. Ayreon - The Theory Of Everything
12. Arjen Anthony Lucassen - Lost In The New Real
13. Ambeon - Fate Of A Dreamer
14. Ayreon - Transitus
15. Stream Of Passion - Embrace The Storm
16. Ayreon - Actual Fantasy
17. The Gentle Storm - The Diary