SAULT - UNTITLED (Rise) (2020)

Houdt het dan nooit op met de ene op de andere parel van dit collectief!
Toch is deze nu wel mijn favoriet omdat er meer variatie aanwezig is disco/funk/soul maar dan van nu. Neem daar bij de lyrics van nu en je hebt volgens mij 1 van de toppers van dit maffe jaar. Fijn dat 2020 toch nog iets goeds brengt.

Uit mijn tweewekelijkse nieuwsbrief over de beste nieuwe popmuziek (aanmelden kan hier):

Wie in deze tijd als artiest succesvol wil zijn, moet zichzelf als ‘brand’ in de markt zetten en een ‘fanbase’ opbouwen. Het is verfrissend dat het Britse SAULT daar mooi niet aan meedoet. In achttien maanden tijd bracht dit mysterieuze muziekgezelschap maar liefst vier albums uit, zonder optredens, interviews, videoclips en Instagram-posts. Sterker: het is nog steeds niet helemaal bekend wie er naast producer Inflo (Little Simz en Michael Kiwanuka) betrokken zijn bij dit collectief. Alles draait om de muziek.

Na het bejubelde Untitled (Black Is) van juni is daar nu al opvolger Untitled (Rise) en die is nog veel beter. Ook deze plaat biedt een mix van soul, funk, gospel en spoken word, maar daar zijn nu dance en disco aan toegevoegd. Vooral op de verslavende eerste helft zijn de invloeden van artiesten als Michael Jackson, Stevie Wonder, Marvin Gaye, The Roots en Massive Attack hoorbaar.

De spannende ritmes, drums en percussie zorgen voor een geweldige boost, waarbij je moeilijk stilt kunt zitten. Neem alleen al de Batacada-achtige percussiegroep die halverwege het groovende Strong wordt opgetrommeld en ook I Just Want to Dance opsiert. De opzwepende mix, waarin zang en samples elkaar afwisselen, doet denken aan The Avalanches’ Since I Left You (2001), waarop ook in sneltreinvaart een groot deel van de muziekgeschiedenis langskomt.

Doordat er muzikaal zoveel gebeurt, mis je aanvankelijk haast dat SAULT hier ook racisme en politiegeweld aan de kaak stelt. Dat gebeurt in de laatste vijf nummers op een meer ingetogen wijze. “Why do you keep shooting us?”, klinkt het op het sobere Uncomfortable met piano en spaarzame percussie. Het is knap dat op deze meesterlijke rijke plaat niet alleen woede hierover doorklinkt, maar ook de Bijbelse boodschap van hoop. Zoals op de prachtig gezongen afsluiter Little Boy: “Heaven’s angels / Is shining down on us / They won’t go away / God has chosen us”

De hele hype rondom deze geheimzinnige groep is wat langs me heen gegaan, maar omdat dit album in allerlei jaarlijstjes opdook en ik een liefhebber van goede soul en funk ben, werd ik nieuwsgierig. Het verhaal is natuurlijk geweldig. SAULT komt ineens vanuit het niets met 2 albums binnen een jaar, en niemand weet wie er nou precies achter dit project zit. De Volkskrant wijdde er meteen een artikel aan waarin ze SAULT tot de Banksy van de soul/funk muziek kroonde. Het album werd daarnaast naast Marvin Gaye's What's Going On gelegd, het zou volgens de auteurs van het stuk even veel impact hebben. Volslagen idioot natuurlijk. Alsof je nu al een vergelijking kan trekken met dat icoonische album. Maar eerlijk is eerlijk, zoveel lovende woorden zorgde ervoor dat ik met hooggespannen verwachtingen aan dit album begon.

De teleurstelling kon niet groter. Ik verwachtte een totale overompeling. Dat de muziek zo geniaal zou zijn, de ze me zou weggeblazen en mij beduust achter zou laten. Maar de overompeling bleef uit, ik werd niet weggeblazen en veerde zelfs niet eens echt op van wat ik hoorde.

Begrijp me niet verkeerd, Ik vind het album een mooie trip van funk, soul en afrobeat. Maar niet iets wat ik niet al eens eerder (en beter) gehoord heb. Rise is best een fijn album, maar ik vind de knip en plak benadering van de verschillende stijlen lang niet altijd even prettig werken. Het klinkt gemaakt organisch. Alsof er een producer op z'n zolderkamertje heeft zitten knutselen en er een instagram filtertje eroverheen heeft geplakt. Ik mis de rauwheid van bijvoorbeeld een iconisch album als There's a Riot Going On, of de broeierigheid van een plaat zoals Voodoo. De muziek klinkt vaak alsof ze uit een doosje komt. Delen zullen live ingespeeld zijn, maar de drums klinken bijvoorbeeld lang niet altijd live, en ook gewoon wat braafjes. Had questlove de boel laten inspelen, dat had de nummers wat meer power gegeven. Nu klinken ze vooral anoniem, en zonder smoel. De spoken word stukjes werken ook niet echt mee aan een coherent geheel. Tegelijkertijd past deze benadering van een stijlenstampot en fragmentarische muziek goed bij deze tijd. Rise zal daardoor ongetwijfeld goed werken als playlist in een hip koffietentje.
Als album vind ik het lang niet zo sterk. Het heeft zeker zijn momenten, maar is wat mij betreft lang niet het meesterwerk wat sommigen er in horen.

De hype was aan natuurlijk. Dit ietwat lichtere werk van de twee doet mij een stuk meer dan Black Is. Zelf vind ik de gehele vibe van het album vooral samen te vatten in het woord cool. Sowieso een lekker funky album met wat disco-invloeden, maar ook invloeden uit hiphop en afrofunk. Mooi geproduceerde nummers met vocalen die niet per se opvallend, maar meer in dienst van de producties functioneren. Een album ook bovenal met een prettige groove.

Het verhaal mag inmiddels gevoeglijk bekend verondersteld worden: SAULT is een wat raadselachtig collectief, dat een waanzinnig lekker amalgaam van soul, funk, hiphop en afrobeat maakt. Het mysterie schuilt erin dat er maar betrekkelijk weinig over de groep bekend is, ze geven bijvoorbeeld geen interviews en treden niet live op. Wat we wel weten is dat SAULT uit het Verenigd Koninkrijk komt en dat Dean “Inflo” Wynton de productie op zich heeft genomen. Het sterke vermoeden bestaat dat Inflo op dit album heeft samengewerkt met neo-soul zangeres Cleo Sol en de Amerikaanse rapper Kid Sister, maar dat is vooralsnog niet officieel bevestigd. Overigens is dit al het tweede album dat SAULT in 2020 uitbracht, eerder in het jaar kwam reeds het album SAULT - UNTITLED (Black Is) uit. Dit album is echter mijn favoriet, met buitengewoon sterke nummers als Strong, Free, Fearless en I Just Want to Dance.