The Nits - Henk (1986)

HENK 1986

Na het vertrek van gitarist en miniaturist Michiel Peters
(wat een prachtige, kleine liedjes schreef hij toch) zijn The Nits een trio.
Een creatieve herbronningsfase wordt ingelast en uiteindelijk
besluiten Henk, Rob en Robert-Jan met z'n drietjes door te gaan.

Henk is toevallig Fins voor adem.
En die hervonden adem staat op een langspeler uit 1986.
De hoesfoto is een collage van de gezichten van de drie makers.
Vanaf nu dragen alle songs de credits van de hele band.

Natuurlijk ligt er na het vertrek van een gitarist
meer klemtoon op de synthesizers. Natuurlijk worden
na het vertrek van een mede-vocalist backing vocals gezocht.
Een van die achtergrondzangeressen heet Joke Geraets
en zal tussen 1987-1989 bassiste en vierde groepslid worden.

Henk is het meest gedateerd klinkende album van The Nits.
Eerste generatie digitale productie en een overdaad aan synths
zijn daarvoor verantwoordelijk. Het is hen bij deze vergeven.

De drie singles hebben gek genoeg de tand des tijds
minder doorstaan dan enkele sterkere albumtracks.

Het begon met Sleep ... een nachtelijke ballade
met puntige synthesizers en een Duits poëzie citaat.
Filmisch bijna, zoals vele tracks op Henk.

Daarna kwam Typist of Candy, de meest geslaagde single.
Het hoofdpersonage is de vrouw uit Hoppers schilderij Office at Night
(op zich al de titel van een Nits compositie uit 1980).

http://www.sauer-thompson.com/junkforcode/archives/2009/01/12/HopperOfficeatNight.jpg

Typist of Candy heeft een tekst die doet wat Hopper met verf doet.
Namelijk een spanning suggereren tussen de verstilde figuren op doek.
Is deze typiste heimelijk verliefd op haar onverstoord werkende baas?
Volgens The Nits tikt ze haar blad wanhopig vol vraagtekens.

Cabins is te gemakkelijk. Een synthpop niemandalletje
dat naar Nitsmaatstaven veel te licht weegt. OMD achterna.

Tegenover de singles staat een trits ijzersterke albumtracks.
Bike in Head, Home before Dark en Under a Canoe.

Bike in Head fiets letterlijk door de speakers.
Een heerlijke zonnige trip doorheen de dierentuin van The Nits.
Een fiets is in Hofstedes teksten altijd een metafoor voor de jeugd.
Een auto (Cars and Cars) symboliseert de volwassenheid.

Een soortgelijke woordenmetaforiek hanteert Henk bij boom
(Boy in a Tree) voor jeugd en huis (House on the Hill) voor volwassenheid.

Bike in Head munt uit in zijn gelaagd geluidsarrangement
dat nergens echt bombastisch of vervelend is ... enkel sprankelend.
Het zou alsnog op single verschijnen nav de verzamelaar Nest (1994).

Home before Dark baseerst zich op nog een schilderij van Hopper.
Op Gas ziet de kijker een verlaten bezinestation ... in gedachten
mijmert de pompbediende zich dapper door de nacht.

http://www.softwarearchitectures.com/blog/uploaded_images/hopper_gas_4-799371.jpg

De live versie van Home before Dark op Urk (1989) is de ultieme versie.

Under a Canoe is instrumentaal een openbaring.
Ook hier valt de naam OMD als referentie, maar dan
de meer experimentele zijde van de Liverpoolse formatie.

Resten ons nog het stampende Port of Amsterdam
(dat net iets harder dan de rest lijdt onder de steriele productie),
het tussendoortje The Singing Telegram, de omgekeerde jam Erom On
(No More), het zoute Pillow Talk en het mechanische Crane Driver.

5 Hammering Men is een samensmelting
van drie aparte, korte instrumentale motiefjes.

Omdat dit album op CD gevolgd wordt door het mini-album Kilo,
staan er geen bonustracks uit de Henk sessies op. Daarvoor moet je
de collectors rarities verzamelaar Quest zien te bemachtigen.

Daarop Van Goghs The Potato Eaters (b-kant van Sleep), het verwarde Stay
en een langere versie van The Singing Telegram (beide unreleased before).

Niet op Quest is Her Second Office, een ware kakofonie
van geluiden en b-kant van Typist of Candy. De b-kant van Cabins
was een live versie van hetzelfde nummer.

Vroeger had ik er wel last van : als ik nummers eerst in een live-versie kende vond ik het vaak moeilijk om de studio-versie (dikwijls minder los, droger, minder spontaan, ingetogener en behoudender) daarna nog op waarde te schatten. Het verschil tussen Smoke on the water op Made in Japan en de studioversie op Machine head is wel een klassiek voorbeeld, hoewel de verschillen tussen de twee versies van Heroin op The Velvet Underground & Nico en Lou Reeds Rock n roll animal natuurlijk nog veel groter zijn. Gelukkig kan ik inmiddels in zulke gevallen de twee versies indien nodig "van elkaar scheiden" en elk apart op z'n eigen merites beoordelen.
        Met Henk loop ik voor het eerst sinds jaren toch weer tegen dit probleem op, want de versies op Urk die ik van vijf van deze nummers ken zijn zó goed en rijk (met name de onvoorstelbare ruimtelijkheid van Under a canoe, maar ook de swing van Cabins) dat ik echt veel moeite moet doen om "in" deze oorspronkelijke versies te komen. Dat me dat toch lukt is niet alleen aan doorzettingsvermogen en gewenning te danken, maar ook en vooral aan de knappe composities, de aangename produktie en de subtiele en gevarieerde arrangementen. Zouden Nitsers nou onbewust in elke kringloopwinkel rondkijken op zoek naar een grappig of oud of bizar muziekinstrument dat een nog nooit gebruikte kleur aan hun arrangementen zou kunnen verlenen?
        En tenslotte... ik ben op MusicMeter al vaker in aanvaring gekomen met mensen die nooit naar teksten luisteren en dus ook niet inzien hoe ik mijn waardering van de muziek daardoor kan laten beïnvloeden, maar de teksten van Henk Hofstede beschouw ik toch bijna als een extra instrument. Zijn grappige fantasieën, aandoenlijke (echte of fictieve) jeugdherinneringen en eigenzinnige invalshoeken (een man die er met de fiets op uit gaat, een jongen die droomt van een avontuurlijke zeereis, Edward Hoppers benzinepompbediende, een zingende telegrambesteller, of iemand die de lineaire werkelijkheid andersom ervaart) maken van dit album –en deze band– een dikwijls boven de werkelijkheid uitgetilde ervaring. Gelukkig heb ik geen last van een steriele en/of gedateerde produktie, en mijn enige pijnpunten zijn dat stompzinnige "Ja ja ja ja"-getrappel op Port of Amsterdam en de onoplettende ontwerper of drukker van het hoesje van de Henk/Kilo-compilatie-CD die achterop Erom on als Erom om heeft gespeld zodat die titel nu totaal betekenisloos is geworden. Verder een prachtige plaat die mij heel veel zin geeft om gauw de bike uit mijn head te halen en de Dutch mountains te gaan beklimmen.