At the Gates - The Nightmare of Being (2021)

The Paradox klinkt mij prima in de oren. Wat minder zwaar op de maag dan het album hiervoor naar mijn mening.

Meer variatie op dit album dan we van de zweden gewend zijn, met veel gebruik van bombastische orkestpartijen en hier en daar wat exotische instrumentatie. In de track Garden Of Cyrus komt zelfs een saxofoon opdraven. Dat had nou net niet gehoeven, maar het siert de mannen dat ze na al die jaren het experiment opzoeken. Het resulteert in een ietwat onevenwichtig maar doorgaans wel interessant album. De min of meer standaard uptempo beukers, het handelsmerk van de band, blijken ook ditmaal toch weer de beste tracks, de gedane moeite ten spijt.

ATG, veteranen van de Zweedse deathmetal, kunnen die hier nog wel hun bestaansrecht bewijzen? Een nieuw opus, valt daar nog sterren mee te oogsten of proberen ze gewoon wat beter te klinken door een of ander experimenteel gedraai? Nu pas goed op, ze wáren al buitenbeentje in 't genre. Ze openen dan ook weer zo, vóór 't grote  metalfest begint, in de verte een rommelend onweer, met vredige klassiek-spaanse gitaarpingels...  en die worden brutaal elektrisch gekaapt in een eerste klepper van formaat, 'Spectre of Extinction', waar 't razend geweld, de vuige riffs, de roffelende polka's en boosaardige grunts je de zwarte diepten van de kosmos insleuren. De bakens zijn verzet, 't onvermijdelijke uitzicht op je cataclystische uitroeiing staat klaar. Die dreigende trein, die raast onverminderd verder, doorheen het sinistere 'The Paradox', waarin je laatste sprankel hoop zal worden omgezet in pikzwart pessimisme. De titeltrack dimt dan sonische vaart, voor het eerst, laat zich wat binden op tragere, bijna akoestische gitaarakkoorden. In 'Garden of Cyrus', je schrikt even, neemt een atmosferische deathmetalsax het dan plots over van de voorheen mooi meanderend dansende gitaren. Maar owee, de relatieve rust in die proggy tuin is wel vals, alleen dreiging is er daar opgebouwd. Via een onheilspellende symfonische promenade waarmee 'Touched by the White Hands of Death' opstart, beland je toch weer in 't dode oog van de storm. Wat werkt die opbouw van ATG dus toch weer fantastisch! Heb je dan nog 'The Fall into Time' niet gehad. Schitterend episch, orkestraal, volle Carl Orff-bombast, steeds weer opduikend rondomheen de vijf fel en vernuftig musicerende Zweedse masters. 'Cult of Salvation', met subtiel pianomotiefje dat overleeft tussen zwiepende gitaren. Ook een verbijsterend sterk 'Cosmic Pessimism', in clean diep postpunk parlando, filosoof Eugene Thacker's donkere lyrics gedebiteerd op een fenomenale groove, helemaal buiten de lijntjes, Tool waardig! Dit alles liefst zes maal onderbroken door een scanderend "We do not live, we are lived. Pessimism, the last refuge of hope"! Pas na de allerlaatste in pijn uitdovende noten van 't benauwende 'Eternal Winter of Reason' kunnen de vertwijfelde oogjes in spleetjes weer open. Is de droom, die existentiële nachtmerrie over?
ATG kijkt het genre hier autoritair aan, hun avontuurlijke sound die staat er nog, als een huis. Hun zevende telt alleen maar 45 boeiende, complexe minuten, vol nuances en  schitterende arrangementen. Supermario Jens Bogren werkte alles weer af. Stond ATG ooit aan de wieg,  wel ze staan nu nog steeds, als vernieuwende gidsen zelfs, helemaal voorop, 'At The Gates' van de melodische deathmetal. 't Zijn dus toppers zeker?

At the Gates levert met 'The Nightmare of Being' hun beste en meest avontuurlijke werkstuk sinds de reünie af. Het album begint nog vertrouwd, met twee knallende melodeath-tracks zoals alleen At the Gates dat kan. Maar gaandeweg komen er steeds meer nieuwe elementen in de muziek naar voren; de band heeft hier duidelijk gekozen om alle opgelegde grenzen los te laten. Dat betekent heuse proggy passages en vreemde instrumentaties met zelfs een saxofoonsolo (!). Zoals we gewend zijn wordt dat alles nog immer bijeengeblaft door Tomas Lindberg Redant (hij en zijn vrouw hebben elkaars achternaam recentelijk aangenomen).
Het album ademt van begin tot eind de voor de band zo kenmerkende sfeer van melancholie, wanhoop en agressie en blijft daarmee wel een op en top At the Gates-plaat. Tel daarbij op dat dit alles buitengewoon geïnspireerd klinkt en fantastisch geproduceerd en gemixt is en iedere zichzelf respecterende metalfan weet genoeg. Kopen, die hap.

Lekker hoor. Erg sterke plaat van zat the Gates die met deze plaat bewijzen nog volop bestaansrecht te hebben. Ben ik de enige die in ‘Spectre of Extinction’ een knipoog naar Sepultura’s ‘Refuse/Resist’ hoor? (Vooral op het einde goed hoorbaar, maar ook halverwege een keer).

Ik word gewoonweg omver geblazen door deze Zweedse veteranen in 2021. Alsof ze niks meer te bewijzen hebben, in de trant van, laten we gewoon eens een lekker plaatje maken Nou dat is gelukt. Er wordt alleen een gitaarmuur opgetrokken waar nodig maar voor de rest laten ze zich van hun meest virtuoze en proggy kant horen zodat de melodie nooit uit het oog wordt verloren. Tijdens de solo's laten ze gewoon de riff achterwege, wel zo helder allemaal. En het toefje saxofoon is ook geweldig.
Eindlijst materiaal.

De Zwanenzang van At the Gates in de vorm van "The Nightmare of Being" is mijns inziens het beste album van AtG.

De sterk melodische instrumentatie in combinatie met de emoties in de zang van Tomas maken dit album tot een meesterwerken met de ongebruikelijke toevoegingen van gelaagde keyboards en zelfs een saxofoon in dit genre maakt dit zelfs groundbreaking.

Tomas is helaas niet meer onder ons, speekselklierkanker heeft deze sympathieke man van ons ontnomen.

Binnen een jaar komt er nog wel een nieuw album oud. De opnames zijn in omgedraaide volgorde opgenomen. Een dag voor zijn operatie heeft hij alle vocals opgenomen in de studio zoals de demos klonken.

Tientje bij Bol nu. Kon het niet laten haha.

Het eerste album van At the Gates dat ik aanschafte was opvolger The Ghost of a Future Dead en toen ik las wat james_cameron en Von Helsing schreven over de voorganger was mijn interesse gewekt. Laat maar komen, die saxofoon! Dit soort melodic deathmetal probeer ik graag.
Een klein akoestisch begin met Spectre of Extinction, waarna de kenmerkende hoge tempo's losbarsten; piano in het intro van The Paradox om spoedig het gaspedaal diep in te trappen. The Nightmare of Being doet dat eveneens maar dan anders, waarna via Garden of Cyrus, gitaren, toetsen en saxofoon voor een andere sfeer zorgen; zó mooi! Dwarsfluit en strijkers in Touched by the White Hands of Death doen iets soortgelijks, nu echter als dreigende filmmuziek, waarna At the Gates alsnog losbarst.

Orkest en koor maken deel uit van The Fall Into Time, ze vallen fraai samen met de grunts van Tomas Lindberg Redant en de razende riffs van Martin Larsson en Jonas Stålhammar, die bovendien een prachtige, subtiele gitaarsolo neerzet waarbinnen het nummer fraai versnelt.
Cult of Salvation heeft halverwege een prachtig deel op vleugel, met The Abstract Enthroned zijn de hoge tempo's terug en opnieuw vallen in het muzikale kabaal de melodische kwaliteiten van de groep op; plus alweer zo'n prachtig deel met orkest.
En wát een heerlijke riff heeft Cosmic Pessimism, de teksten geleend van het gelijknamige boek van Eugene Thacker, meldt het fraai vormgegeven cd-boekje. Cd1 sluit robuust af met Eternal Winter of Reason met daarin enige Iommiaanse doominvloeden.

Ik kocht de 2cd-versie met liveopnamen en tot mijn vreugde hoor ik nog meer grensverleggend werk, zoals het progressieve en instrumentale Red van Robert Fripp en Philip Glass' Koyaanisqatsi. Anna von Hauswolff speelt hier orgel, krijg weer meteen zin in de gelijknamige film. Heb een correctie ingediend om die twee plus de overige zeven bonustracks aan de tracklist hier op MuMe toe te voegen; ook de tweede cd blijkt er eentje die ik steeds weer opzet.