Haken - Fauna (2023)

De britse progressieve metalband klinkt hier weer wat avontuurlijker en dynamischer dan op de vorige paar albums. Luister maar eens naar het lange Elephants Never Forget. Overigens zeker niet mijn favoriete track van het album. Die is mij net iets te mal en abstract. Gelukkig zijn de overige acht songs wel de moeite waard.

Na zo'n 4 à 5 luisterbeurten is het tijd om de eerste balans op te maken. Fauna is een lastiger album geworden dan Virus en Vector. Waar op die albums nog enkele relatief 'makkelijke' composities stonden, zoals bijvoorbeeld Prosthetic en Canary Yellow enerzijds en The Good Doctor en A Cell Divides, is dat op Fauna niet het geval. Zelfs de nummers die wat korter afklokken zijn lastig te doorgronden na enkele luisterbeurten.

Fauna voelt dan ook heel gecondenseerd aan, want er gebeurt ontzettend veel. Iedere song bevat onnoemelijk veel verschillende lagen, maatsoorten en tempo's worden moeiteloos afgewisseld en de verschillende passages vliegen je om de oren. Dat is absoluut niet erg, maar het maakt wel dat alleen de volhardende luisteraar beloont wordt met Hakens zevende studioalbum.

Ook merk ik, en dat is bij deze band eigenlijk vrij uniek, dat ik niet zo geraakt wordt door Fauna. Ik merk dat er weinig momenten zijn die me ontroeren of die echt iets in me los maken, terwijl dat altijd wel een component was die ik 'typisch' Haken vond en die maakt dat ik deze band zo belachelijk goed vindt. Voor het eerst bekruipt me het gevoel dat Haken ietwat is doorgeslagen in technisch vernuft en muzikale krachtpatserij. Vroege albums, zoals bijvoorbeeld Aquarius, Visions en The Mountain, hadden hier absoluut geen last van. Op Vector en Virus bekroop me dat gevoel soms ook wel, maar ook daar bespeur ik meer emotie dan op Fauna.

Misschien verdwijnt dit gevoel wel wanneer ik Fauna wat meer op waarde kan schatten, want zoals gezegd: hier gebeurt enorm veel (moois), wat niet in enkele luisterbeurten te vatten is. Zo is het bij mij ook gegaan met Virus. Lang vond ik dat album niet heel bijzonder, tot enkele maanden geleden. Nu staat daar een zeer verdienstelijke 4,5*. Ik vermoed dat Fauna zich op eenzelfde manier gaat ontwikkelen, waarbij de emotionele connectie daarna hopelijk ook wortel gaat schieten. Het is misschien in dit kader niet gek dat drie singles, namelijk Nightingale, The Alphabet of Me en Lovebite me het meest weten te raken. Of dat te maken heeft met het feit dat die drie nummers al enigszins hebben kunnen 'inweken', weet ik niet, maar mocht dat het geval zijn, dan zit ik er niet over in dat ook de rest van de songs van Fauna mij emotioneel in vervoering weten te brengen.

Het langste nummer van Fauna, Elephants Never Forget, verdient overigens speciale aandacht. Wat een bazentrack is dat zeg! Beginnen met een op Queen geïnspireerde sectie, om vervolgens over te schakelen naar de springerige 'quirkyness' van Gentle Giant (met overigens identieke zanglijnen!) en dan te vervolgen met een heerlijke vette chunky gitaarriff als stevige basis voor het vervolg. Dat nummer was bij de eerste luisterbeurt meteen raak bij mij, en doet me eraan herinneren hoe fantastisch Haken kan musiceren en componeren. Elephants Never Forget hoort wat mij betreft thuis in het rijtje Messiah Complex, Veil, The Architect, Crystallised, Falling Back To Earth, Visions, etc., etc...

Een korte samenvatting van wat ik heb geprobeerd te zeggen is dat Fauna Hakens meest uitdagende werk tot nu toe is geworden. Alle negen composities steken ontzettend vernuftig in elkaar en bevatten ontiegelijk veel laagjes met mooie arrangementen, prachtige melodieën, oorwurmige zanglijnen, fabuleuze drums (Hearne heeft zichzelf wederom overtroffen), en nog zoveel meer. De keerzijde daarvan is dat me het gevoel bekruipt de emotionele connectie, wat één van Hakens sterkste punten is gebleken, begint te verzwakken. Desalniettemin vermoed ik dat de oplossing ligt in het feit dat wanneer de composities, die enorm veel muzikale krachtpatserij bevatten, wat meer in beginnen te dalen, die emotionele connectie vanzelf zal komen.

Ik durf Fauna wel in te vliegen met 4* en ik ben benieuwd wat de rest tot dusverre van Hakens zevende studioworp vindt!

Mijn review op Zware Metalen:

Haken is zo’n band die op elk album herkenbaar klinkt maar waarvan het geluid zich per album duidelijk ontwikkelt. Waren op de eerste twee albums de invloeden van Dream Theater nog nadrukkelijk aanwezig, vanaf The Mountain werd het geluid steeds rijker met invloeden van bands als Gentle Giant en Soft Machine. Affinity werd vervolgens een eighties-sythesizerfeest. Met het tweeluik Vector (2018) en Virus (2020) leverde Haken hun stevigste albums af in de discografie van de band.

Met Fauna verkent Haken weer nieuwe wegen en dat levert een bijzonder divers album op. Het stevige Taurus opent vertrouwd en leunt zwaar op de heavy staccato riffs van Griffiths en Henshall. Vanaf het jazzy Nightingale sijpelen de meest uiteenlopende invloeden binnen, zonder afbreuk te doen aan de herkenbare sound van Haken.

Nou ja, uitzondering is wellicht het poppy The Alphabet Of Me, dat bij vlagen dankzij de R&B-beats, de EDM-synths en de oohhh/aahhh-koortjes eerder als een sollicitatie voor het Eurovisie Songfestival klinkt dan doet denken aan een progrocknummer. In de refreinen klinkt het nummer weliswaar erg sterk, maar als geheel is dit het minste nummer van Fauna. Als pop-experiment zijn het fris klinkende Lovebite en Island In The Cloud beter geslaagd. Hier komen de invloeden van de jaren tachtig mooi tot uiting. Deze nummers doen erg denken aan Yes ten tijde van 90125.

Het sterkst klinkt Haken toch wel op de langere nummers. Het al eerder aangehaalde Nightingale, dat van een jazzy rustig nummer in ruim zeven minuten transformeert naar een heavy progmetaltrack, is daar een mooi voorbeeld van. Er gebeurt zoveel dat het nummer ook na tientallen luisterbeurten interessant blijft. Dat geldt nog meer voor het geweldige Sempiternal Beings, dat klein begint met drums en bescheiden gitaar en met elk couplet groeit, meer details krijgt en toeleeft naar een krachtig refrein. Een hoofdrol is weggelegd voor zanger Ross Jennings die hier laat horen nog steeds te groeien als zanger.

Hét hoogtepunt van Fauna is echter Elephants Never Forget. Dit majestueuze nummer brengt het beste van Queen en Gentle Giant, inclusief geslaagde Derek Schulman-imitatie, samen met de hoekige four-on-the-floor-metal van Rammstein en instrumentale krachtpatserij à la Dream Theater.

Het album sluit waardig af met het relatief ingetogen Eyes Of Ebony, een eerbetoon aan Richard Henshall’s vader die in 2021 overleed en de band veel steunde in het begin van de carrière.

Fauna is een geweldig en divers album geworden dat zich kan meten met de beste albums uit hun carrière. Sterker nog, misschien is het wel het beste album tot nu toe. Het prachtige artwork van Dan Goldsworthy, vol met verwijzingen naar de nummers op dit album, maakt het helemaal af. Dit album zien we terug in veel jaarlijsten!

Ik ken Haken nog maar een klein jaar. Bij toeval kwamen ze langs op mijn favoriete radiostation: XXL, Only the long ones op ISKC Rock radio.
Een paar CD's beluisterd en ik had meteen door dat je je hier moet 'inluisteren'. Na iedere luisterbeurt gaan er weer enkele belletjes af. Vooral de laatse CD was niet weg te branden uit mijn afspeellijst (voor wanneer ik alleen in de wagen zit
Een goede maand geleden ben ik naar hun show in Antwerpen gaan kijken, daar werd ik van mijn oude sokken geblazen zoals dat sinds de jaren '90 niet meer gebeurd is. Strak, energiek, sympathiek en een geweldige setlist met -bijna- alleen maar hoogtepunten.
Bijna, want ze speelden Alphabet of me ook
Vandaar dat de nieuwe Fauna van mij een 4,5 krijgt. Luisteren en blijven luisteren dit is écht een plaat die moet groeien.
Ik heb trouwens de deluxeversie met ook alle nummers instrumentaal. Dit is interessant omdat je zo meer van de muziek hoort, heel veel subtiele dingen die je niet hoort met zang erbij.
Niets dan lof over de zang, daar niet van, maar het is weer iets extra.

In Antwerpen was de band blij dat 'er steeds een grotere meute naar hen komt kijken'. Wel daar zorgen ze toch zelf voor hoor

Elke nieuwe release van Haken belooft weer wat interessants te worden en Fauna is daarin absoluut geen uitzondering. Na het conceptmatige tweeluik Vector en Virus is het tijd om weer eens even wat losser te werk te gaan. Dit keer dus geen groots concept waarmee je bestookt wordt, maar negen op zichzelf staande nummers. Uiteraard wel in een klein conceptjasje verpakt, want het blijft natuurlijk wel gewoon Prog. Het concept ligt er deze keer ook vrij dik op, met de dierlijke titels doen ze de titel Fauna eer aan. Zouden we hierna nog een Flora album kunnen verwachten?

Maar goed, dat terzijde. Fauna is namelijk Haken zoals we van Haken gewend zijn. Taurus beukt er namelijk met flink geweld op los als opener. De Djent-Metal insteek van de vorige albums is hier dan ook nog sterk aanwezig. Niet verrassend, maar misschien wel wat jammer. Want hoe heerlijk ik het nummer ook vindt, ergens mist die symfonische insteek van hun oudere werk toch wel. Het is alsof ze dit al voelde aankomen, want Nightingale weet daar goed op in te spelen met een meer symfonische achtige insteek. Het nummer verzand vervolgens wel weer een beetje in een metal festijn. Het doet daarbij wat denken als de mindere versie van Carousel.

The Alphabet of Me weet de verwachtingen dan weer even een flinke opschudding te geven, het popgevoelige synth georiënteerde nummer breekt de flow van de eerste twee nummers sterk op. En levert daarmee een rustpuntje in het geheel. Het zijn de blazers aan het eind die het nummer nog interessant weten te maken, maar een topper zal dit voor mij niet worden. Sempiternal Beings zit daar gelukkig wel dichter bij in de buurt. Ze weten hier complexiteit weer perfect te mixen met toegankelijkheid. Het luistert dan ook weer heerlijk makkelijk weg en heeft zich al snel in mijn gehoor genesteld. Mede dankzij de sterk speelse instrumentatie maar ook door de geweldige zang van Ross. Het nummer doet me qua sfeer en gevoel sterk denken aan The Endless Knot met een heerlijke onderhuidse spanning, niet geheel toevallig ook een persoonlijke favoriet. Beneath the White Rainbow bouwt daar eigenlijk heerlijk op door en geeft de muziek weer wat ruimte om te ademen. Waarbij ik een associatie met The Mountain niet onbenoemd kan laten. Ze klinken hier weer eventjes experimenteel zelfs. Opvallend genoeg vergeet ik dit nummer vrijwel elke keer weer, geen idee waarom. Maar bij elke nieuwe luistersessie levert dat telkens weer een zeer fijne verrassing op.

Islands in the Clouds klinkt daarna wel weer erg formulematig en voelt mij meer aan als een moetje dan een leuk creatief uitje. Het is geen vervelend nummer, maar verre van hun betere werk. Het is echter Lovebite die voor mij het dieptepunt vormt. Het nummer klinkt lekker luchtig en speels en ook hier zijn ze enorm popgevoelig. Maar ze weten mij nergens te grijpen of mee te nemen in korte avontuur, in tegenstelling tot de rest. De korte speelduur doet ook wel vermoede dat ze deze voor de rock/metal radio stations willen opgooien. Het minste nummer wordt gelukkig vervolgt door het beste nummer van de plaat. De elf minuten durende epic Elephants Never Forget is namelijk een ware ontdekkingstocht. De intro doet me eventjes denken aan Queen en gedurende het nummer komen er tal van andere klassiekere bands langs. Ze klinken hier eindelijk weer eens echt geïnspireerd en creatief. Maar voornamelijk klinken ze hier weer als de klassieke Haken waar ik fan van werd. Het nummer is heerlijk speels en vooral avontuurlijk, ook dankzij de circusact stijl, en kan gemakkelijk tussen hun eerdere knallers geplaatst worden. De ingetogenere en gevoelige afsluiting van Eyes of Ebony brengt Fauna naar een mooi en stijlvol einde. Een einde dat vooral doet verlangen naar meer eigenlijk.

Haken heeft met Fauna het perfecte instap album gemaakt om iedereen te laten horen wat Haken nou Haken maakt. Daarbij grijpen ze veelvoudig terug op hun oudere werk als inspiratie en proberen ze vooral weer terug te gaan naar de sfeer van voor Vector. Helaas weten ze dat oude gevoel en de kwaliteit niet volledig te benaderen. Maar het maakt van Fauna een prachtige dwarsdoorsnede van hun discografie met enkele geweldige nummers.