Neil Young - Archives Vol. III: 1976-1987 (2024)

Ah ok, vol I en II waren, naar ik mij meen te herinneren, op de releasedatum vrijgegeven. Ik wacht wel af en geniet alvast van Takes

Er zijn 'technische problemen' bij NYA, vandaar dat de box nog nergens streamt of te downloaden is.

En hij is binnen! Jemig wat een vette box. Zelfde ontwerp als Archives vol 1 (cd-versie), maar dan 1,5 keer zo dik. Openklappen en dan staan er 17 heerlijke schijfjes op een rij... Ik zou zeggen: tot over een paar weken. Ik ben effe bezig. Doeg!

Bij mij is ie zo juist ook binnengekomen. Schijfje 1 zit inmiddels in de cd speler. Genieten geblazen dit weekend.

Veel plezier! Ik moet nog even wachten omdat ik per se de deluxe box wilde en de downloads nog op zich laten wachten.

Ik heb vernomen dat de box pas op streaming services komt, dus inclusief NYA.com, als de fysieke (deluxe) box uitverkocht wordt. Dit moet mensen 'motiveren' de box te kopen.

Nou ik heb geduld .

Nou, vannacht kwam de verlossende email dat er gedownload kon worden. Maar sommige bestanden downloaden niet (in eerste instantie), andere bestanden lijken corrupt (pink Noise) afhankelijk van het bestandsformaat. Ik ben pas halverwege, maar dit is niet echt de ervaring waarop ik hoopte bij deze release.

Zal blij zijn als mijn box er is.

Weet je zeker dat die bestanden corrupt zijn? Zijn dat niet die nummers van zijn pink noise plaat uit de jaren 80. Heel experimenteel was dat...

Zit bij een aantal nummers flink wat ruis in, bij Motorcycle Mama aan het begin, Johnny na 2 minuten. Enfin, heb, omdat er diverse formaten aangeboden worden de set compleet zonder noise.

U hoort weldra van mij.

Voor degenen die net als ik bij Greedy Hand hebben besteld en dus enkele beschadigde FLAC bestanden hebben; hier een lijst welke bestanden wel goed zijn:

Kunnen jullie al iets zeggen over de box en samenstelling als geheel in vergelijk met vol. I en II? Natuurlijk heeft dat met smaak te maken, maar ben wel benieuwd of het als geheel ook dezelfde samenhang heeft als de voorgaande 2. Zoveel discs in 1 box is nogal wat hahaha.

Ik zit een beetje te grasduinen door alle CD's. Het is vrij veel inderdaad. Maar tot nu toe is alles de moeite waard. Behalve die nummers met DEVO. Er zitten een paar CD's bij met veel nummers die ik al heb (van studioalbums, maar ook van wat recentere heruitgave zoals Songs for Judy, Hitchhiker, A Treasure en de plaat met The Ducks). Daarentegen wel prettig dat er geen complete CD's in zitten die ik onlangs al gekocht heb. Ik vind het leuk om die jaren 80 nummers nu in zo'n mooi overzicht te horen, meer gedoseerd en ook wat meer door elkaar. Al met al vind ik deze box net zo waardevol als deel 1 en deel 2.

Laten we zeggen dat 95-99% echt geweldig is, maar op sommige vlakken écht een gemiste kans is qua samenstelling. Ik wil nog uitgbreide review schrijven per disc (weet niet of ik dat in volgorde ga doen, of door elkaar). Maar hier alvast wat notities over de vreemde keuzes.

Er lijkt op het laatst, of in ieder geval vrij recentelijk, nog wat gesleuteld aan de tracklist en/of filosofie van de boxset. Alhoewel alles chronologisch is (zoals Vol. I) en thematisch gebundeld (zoals Vol. II), lijdt dit tot wat aparte keuzes en samenstelling van de schijven.

Op Neil's site kun je 'Timeline Concerts' aanvragen, oftewel, historische concerten uit zijn archief. Ik kan me haast niet aan de indruk onttrekken dat dit tot zekere hoogte invloed heeft gehad op de samenstelling van de box.

Union Hall in een repetitie voor een benefietconcert, een dag later, met The Gone with the Wind Orchestra, met wie hij ook Comes a Time heeft opgenomen. Dit is best wel een heilige graal onder Neil Young fans omdat hij maar één concert met deze samenstelling heeft gegeven én omdat er enkele zeldzame uitvoeringen zijn, zoals Already One en Lady Wingshot. Helaas is er geen professionele multitrack van dit concert, maar het heeft Neil ongetwijfeld 'herinnerd' aan het bestaan van deze tape en dat heeft er toe geleid dat deze in de box is gekomen.

Persoonlijk had ik graag gezien dat het een aparte schijf was geworden. Nu deelt deze schijf ruimte met outtakes van Comes a Time. Outtakes die wat mij betreft beter op de schijf Oceanside/Countryside hadden gepast. Qua ruimte had het makkelijk gelukt.

Dan komen we aan bij Grey Riders, die opent met twee, eerlijk gezeg, matig klinkende nummers, Amber Jean en Get Back to the Country. Deze twee zijn afkomstig van het eerste concert dat hij met The International Harvesters gaf, in Juni 84. Dit is voor beide nummers de eerste keer dat hij ze live speelde (vandaar de toevoeging 'unreleased origininal'). Niet toevallig verscheen het concert, integraal, een jaar of twee geleden op zijn site als Timeline Concert, nadat een fan specifiek het eerste concert met deze band had aangevraagd. Persoonlijk had ik liever studio versies van deze nummers gehad óf een betere live versie, desnoods van A Treasure.

Dan Catalyst. Zelfde verhaal als Union Hall. Populaire bootleg, helaas geen multitracks. Wel een Front of House recording van Tim Mulligan, die gebruikt is, ofwel omdat ze de originele tapes van de soundboard niet konden vinden, óf omdat ze ze niet beter vonden klinken dan wat ze zelf hadden.

Soul of a Woman (van de disc Trans/Johnny's Island) klinkt ook niet al te best. Het zou me ook hier niet verbazen als dit de eerste live uitvoering was. Op zich niet erg, maar de opnamekwaliteit laat ook te wensen over, het lijkt wel een bootleg. Ik kan me niet voorstellen dat er geen beter klinkende opname is, dan maar géén original version.

Gelukkig blijven dit soort keuzes beperkt tot enkele nummers, last minute tinkering zeg maar. Andere omissies, zoals een studio opname van Lady Wingshot en een aantal International Harvesters nummers houden we maar op Shakey Neil's wispelturigheid. Of omdat er nog een aparte release van Old Ways 1 (83) en de niet uitgebrachte studionummers van 85 aan zit te komen.

Dat gezegd hebbende is er zoveel dat énorm de moeite waard is, zoals Across the Water (al zou je kunnen dubben over de ietwat té aanwezige reverb op de acoustische nummers en de manier waarop de bas is gemixt in de elektrische nummers), de Comes a Time Outtakes, de demotape Snapshot in Time, de Ducks nummers, etc.

Ik ben nog lang niet door de box heen, moet nog aan Boarding House beginnen, maar de lijst van hoogtepunten wordt nog véél langer.

Thanks papat en Harm, toch wel smullen dus. Neil van afstand kennende (je noemde al wispelturig): zou het ook niet zo zijn dat de mindere kwaliteit nummers juist een bewuste keus is geweest in het licht van het "Archives" thema?
Met je eens hoor dat als er een betere geluidsopname ia dat je die gebruikt, maarja Neil hey

Weet je wat het is? Zalig zijn de onwetenden zeggen ze wel eens. Maar je kunt je afvragen welke mensen dit soort boxsets kopen. Ik schat dat het gros ervan (iets té) fanatieke fans zijn zoals ik.

Fans die naast alle reguliere (live-, studio- en verzamel-) albums ook nog eens een hele zooi bootlegs hebben en/of een Rust Tier lidmaatschap van Young's site. Ik weet dus ook wat er ontbreekt, of wat de alternatieven zijn, terwijl een 'onwetende' fan misschien denkt 'er zal wel geen andere versie zijn geweest'.

Ik heb totaal geen probleem met opnames van mindere kwaliteit, als deze van historisch belang zijn. Vol. I zat er vol mee, denk aan the Squires liedjes, de opnames met Comrie Smith of de 'beste' versie van Mr. Soul.

Op Vol. II kan ik me maar weinig nummers voor de geest halen die aan dat criterium voldoen, simpelweg omdat er veel betere opnametechnieken beschikbaar waren voor deze periode.

Voor Vol. III is er in sommige gevallen (wederom) niks beters beschikbaar voor Snapshot in Time, Union Hall en Catalyst.

Maar bij sommige andere keuzes is dat zeker wel het geval. De kwaliteit van de uitvoering van Soul of a Woman (uit 82), California Sunset, My Boy, Old Ways, Amber Jean, Get Back To The Country rechtvaardigen de mindere geluidskwaliteit niet. Ik wéét gewoon dat er van Soul of a Women betere opnames en zelfs beter uitvoeringen zijn, alleen dan is het niet de eerste. Ik weet dat er studio versies zijn van California Sunset, My Boy en Old Ways, namelijk degenen die op het oorspronkelijk album terecht zouden komen. Van Amber Jean is er ook gewoon een studio versie.

Kijk, het zijn uiteindelijk maar een handjevol nummers, maar wat anderszins storend is, is de slordige editing op en CD als Boarding House. De nummers zijn chronologisch geordend (want er is gekozen voor de beste versie van elk nummer), in plaats van de volgorde van een daadwerkelijk concert te kiezen. Er lijkt op het laatste moment ook nog wat geschoven te zijn, want sommige fades/overgangen zijn wat raar. Dat is gewoon zonde, alsof het een haastklus is en men niet meer de moeite heeft genomen om naar het eindproduct te luisteren voordat het gemasterd werd.

Wat mij betreft hadden ze alle live nummers van Boarding House op 1 CD gezet en dan de track met Devo op de Sedan Delivery CD gezet. Dat eerste had met wat editen nog wel gepast en dat laatste ook.

Deel 1 (en 2): Across the Water
Voor de eerste twee schijven van Neil Young Archives Vol. III; Across the Water I en II gaan we eigenlijk terug in de tijd. Natuurlijk is de laatste schijf van Vol. II de live CD ‘Odeon Budokan’, maar chronologisch gezien eindigt Vol. II met Human Highway, opgenomen met CSNY in april 1976, enkele weken nadat Young en Crazy Horse terugkeerden uit Japan en de het Verenigd Koninkrijk.

Ik was destijds ietwat teleurgesteld in Odeon Budokan. Niet vanwege de mix, of wat er op de schijf stond, maar juist om wat er ontbrak. Ook had ik gerekend op beeldmateriaal, ik was immers al jaren in bezit van de DVD Yesteryear of the Horse. Maar helaas veranderde Young op het laatst van gedachten en ontbrak de film in Vol. II. Wat bleek later; de Odeon Budokan die in Vol. II zat was een album dat in 1976 had moeten uitkomen, maar op de plank was blijven liggen. Shakey Neil op zijn best.

Het is overigens maar de vraag of het de bedoeling was dat er twee schijfjes met live materiaal van deze tournee in Vol. III zouden zitten. De film stond al in de planning, maar tot vrij recent had Young het nog over een spirituele opvolger van Songs for Judy (met als werktitel o.a. Electric Judy en Chaos and the Horse she Rode in On) met juist nummers van de elektrische sets van de Amerikaanse tour van 76. Maar Shakey Neil bedacht zit wederom.

Hoe dan ook, Neil’s archief ligt vol met multitracks van de optredens in Japan en het VK en dat blijkt; slechts twee opnames van Odeon Budokan zijn hergebruikt; Stringman (de hij maar één keer speelde) en Cowgirl in the Sand, die hier in een langere edit (en andere mix te horen is).

Qua tracklist is er in ieder geval niets te klagen. Kijk completer kan altijd, maar het gros van mijn favorieten van Yesteryear of the Horse staan er op. Bovendien zijn de akoestische nummers op Across the Water vooral een aanvulling op Odeon Budokan; alleen Too Far Gone en Stringman staan op beide albums en zoals gezegd zijn de elektrische nummers op Cowgirl in the Sand na allemaal andere uitvoeringen.

Enfin, Across the Water is dus definitief geen expanded edition van Odeon Budokan en Young en zijn team hebben ook hun best gedaan om hun intentie duidelijk te maken, want niet alleen de selectie aan nummers is anders, ook de mix. De mix op Odeon Budokan, volgens de overlevering in 1976 vervaardigd door Neil’s long-time producer David Briggs is vrij droog; je hoort dat het een live opname is, maar de ambiance van de zaal (akoestiek, applaus, etc.) is tot een minimum beperkt; vergelijkbaar met hoe de eerste 3 nummers van Rust Never Sleeps klinken.

Hoe anders is dat hier, Neil en zijn team hebben er bewust voor gekozen deze release een ‘live in de zaal’-gevoel te geven. Ofwel, het moet klinken alsof je in de zaal staat en niet thuis op je bank. Persoonlijk denk ik dat dit op de Blu-Ray veel beter tot zijn recht zal komen dan op CD, maar het is wat het is. Zoals op Takes al te horen is, is er (vooral hoorbaar op de akoestische nummers) voor gekozen om veel meer echo/reverb toe te passen dan op Odeon Budokan (of dat ‘echte’ reverb is, afkomstig van zaalmicrofoons, of dat deze kunstmatig toegevoegd is, weet ik niet.) Persoonlijk vind ik het op sommige nummers ietwat overdone. Op Let it Shine lijkt het wel alsof de gitaar aan het vechten is met zijn eigen echo, maar dat is denk ik deels te wijden aan het ritme en niet zozeer de toepassing van de echo. Op andere nummers merk ik het minder, op de piano nummers sowieso niet echt.

De elektrische nummers klinken wat meer ‘bassig’ dan op Odeon Budokan, wederom, zoals het in de zaal zou klinken en niet zoals het ‘live in de studio’ zou klinken. Drive Back van takes klinkt wat ‘modderiger’ dan op Odeon Budokan, maar dat kan wellicht aan de toonsoort liggen. Bij de overige nummers hoor ik wat meer definitie, al er zondermeer gekozen om de lagere frequenties wat meer te boosten. Het zijn uiteindelijk maar kleine dingen die smaakgebonden zijn; de mix had beter kunnen klinken (zoals op Live Rust, of het recent uitgebrachte Way Down in the Rust Bucket), maar ook veel slechter (zoals Noise & Flowers).

Dan nu de muziek zelf. Persoonlijk heb ik altijd het gevoel dat de akoestische set een beetje een verplicht nummer is en dat hij er vooral is om met Crazy Horse te spelen. Dat zie je ook aan de setlist van de tour; meestal een nummertje of 8 akoestisch (ca. 35 a 40 minuten) gevolgd door een langere elektrische set. De meerwaarde van de akoestische set zit hem voor mij vooral in de ‘nieuwere’, destijds nog niet uitgebrachte nummers, zoals Let it Shine, Too Far Gone, Human Highway Stringman en No One Seems to Know.

Met de elektrische set heb je de jackpot te pakken. Eigenlijk al zijn ‘grote’ gitaarnummers uit de jaren 60 en 70 staan erop, Down by the River, Cowgirl in the Sand, Cortez the Killer (2x), Like a Hurricane en zelfs Southern Man. En een zeldzame versie van Country Home (veel beter dan op Ragged Glory). Lotta Love en Losing End neigen meer naar Country Rock dan hard rock (voor zover je Neil Young überhaupt onder die noemer kunt categoriseren).

De harmoniezang van Frank Sampedro en Billy Talbot laat op bijvoorbeeld Down by the River wat te wensen over, maar het gitaarwerk maakt dat meer dan goed. Een soort proto Live Rust, niet te strak, niet te los en ook nog zonder de bakken feedback die we vanaf midden jaren 90 kregen.

De toevoeging van (een zeer wilde versie van) Southern Man heb ik altijd apart gevonden. Het is bekend dat Frank Sampedro zich eind 74 bij de band voegde. Hij was, volgens mij, een maatje van Billy Talbot en was tot dan toe vooral bekend met Everybody Knows this is Nowhere. Dat is daarna altijd door blijven sijpelen in de setlists, die gedomineerd worden door de nummers van Everybody Knows en de nummers van Zuma en daarna, dat terwijl hij met alle andere bands eigenlijk amper beperkingen kende in het samenstellen van de setlists. Hoe vreemd is het dan dat hij Southern Man, een nummer dat Sampedro in feite amper kent zowat elke avond speelt als laatste nummer voor de toegift en vervolgens op een handvol uitvoeringen in 1997 na met Crazy Horse nooit meer speelt?

Het verhaal van Crazy Horse is met deze release in ieder geval een stuk completer. Hopelijk komt er ooit nog een live album van de Amerikaanse tour van 1976, maar tot die tijd is er met Across the Water alvast een groot gat gedicht in de collectie. Voor de verhalen over het LSD gebruik van Frank Sampedro en Billy Talbot, alsmede de overtocht naar Europa verwijs ik graag naar mijn Review bij Odeon Budokan (of Archives Vol. II).

Al met al kom ik uit op een 4.5* voor Across the Water I en II. Ik trek tóch een half puntje af voor de mix, omdat ik persoonlijk de reverb op de akoestische nummers iets te aanwezig vindt en ik net wat detail in de bas mis. Verpest dat de muziek? Nee geenszins, die laat zich nergens door tegenhouden.

Disc 3: Hitchhiking Judy
Hier kunnen we vrij kort over zijn. (Bijna) niets nieuws onder de zon; als dit de eerste schijf was geweest van Archives Vol. III dan was dat, zeker in vergelijking met Vol. I en II nogal een domper geweest. Niet omdat de muziek die er op staat niet goed is, integendeel, maar omdat op één nummer na alles al eerder is uitgebracht en de eerste schijven van Vol. I en II juist bol staan van de onuitgebrachte nummers.

Young heeft het zichzelf aangedaan door Hitchhiker en Songs for Judy al eerder uit te brengen, echter in tegenstelling tot Live at Massey Hall, Live at Fillmore East, Roxy, Homegrown en Tuscaloosa heeft hij er dit keer (gelukkig) voor gekozen om de schijven niet integraal op te nemen in Vol. III, dat stuitte bij Vol. I en II namelijk op nogal wat weerstand omdat veel fans dingen dubbel hadden gekocht. Maar met Shakey Neil weet je het maar nooit, voor hetzelfde geld bedenkt hij zich en zit het helemaal niet in de boxset en is het album out of print. Heb je het nog niet fysiek in huis.

Van Hitchhiker krijgen we vijf nummers, de logica erachter kan ik niet helemaal volgen; enerzijds zou je denken dat hij voor ‘unreleased originals’ gaat, ofwel de eerste opname van een bepaald nummer, wat de aanwezigheid van Hitchhiker, Captain Kennedy en The Old Country Waltz verklaart, maar nummers als Powderfinger en Give Me Strength stonden ook al op Vol. II (de eerste weliswaar met Crazy Horse), dat zijn dus géén ‘Unreleased Originals’. Ter verdediging, nummers als Hawaii en Ride My Llama stonden ook al op Vol. II met Crazy Horse, maar Campaigner, met extra couplet, dus weer niet. Die staat er dan weer op in de live uitvoering van Songs for Judy. Begrijpt u het nog? Verder uiteraard niet veel op aan te merken, het is een mooie doorsnede van de nummers die hij eind 75, begin 76 schreef en veel live speelde, gemixt met wat klassiekers uit zijn oeuvre die geselecteerd zijn op basis van de uitvoering.
Waar ook enorm blij mee ben is de toevoeging van Helpless én Four Strong Winds met The Band, van The Last Waltz. Natuurlijk heb ik het originele album én de deluxe box uit 2002, maar deze twee nummers hebben nu eindelijk een plekje. Four Strong Winds haalde de film niet, maar Helpless wel. Het verhaal van de ‘duurste coke ooit’ is inmiddels welbekend.

Tijdens het bekeken van de geschoten beelden viel al gauw de enorme klomp coke op die aan Youngs neus hing. Regisseur Martin Scorsese en Robbie Robertson van the Band wilden het zo laten. Neil’s manager Elliot Roberts protesteerde en dus werd het geretoucheerd tegen niet geringe kosten. De duurste coke die ik ooit heb gekocht, grapte Robertson later.

Neil is zelf niet al te positief over dit optreden, The Band was niet echt bekend met het nummer, tot verbazing van Young; het zijn drie f*cking akkoorden. Er valt niets te kennen. Wat niet meehielp is dat Neil al 48 uur wakker was en zoals genoemd, een flinke lading coke in zijn neus had laten verdwijnen. Tijd heelt alle wonden blijkbaar, want anders had het niet op deze schijf gestaan. En eerlijk is eerlijk, ook al is het niet de beste uitvoering van dit nummer, het is wel een heel belangrijk moment in de rockgeschiedenis en Neil’s carrière.

Dan volgt nog Will to Love, ook in 1976 opgenomen, maar pas in 1977 (met de nodige overdubs) verschenen op American Stars ‘n’ Bars. Onlangs verscheen op Young’s site nog de versie zonder overdubs, maar helaas heeft hij ervoor gekozen deze niet op Vol. III te zetten. Toen ik dit nummer voor het eerst hoorde was ik niet mega positief, onder andere door de want mindere geluidskwaliteit. Inmiddels beschouw ik het als één van de beste uit zijn oeuvre, een soort stream of conciousness nummer, wat hij ook nooit live heeft gespeeld.

Het nummer is opgenomen in Youngs huis, voor de open haard (die ook te horen is op het nummer) op een boombox van David Briggs met een sticker erop met daarop het volgene motto: life’s a sh*t sandwich, eat it or starve. Young en Briggs namen de tape vervolgens mee naar Indigo om daar de rest van de instrumenten te overdubben.

Neil pakte daarna een vliegtuig naar Miami, met de tape in zijn zak, om daar Crosby, Stills & Nash op te zoeken. Aldus Nash: er kwam iemand naar binnen om te vertellen dat er een rare oude gozer in de bosjes stond de pissen. Lopen wij naar buiten, is het Neil! Hij probeerde het trio ervan ze te overtuigen om hun vocalen toe te voegen aan Will to Love, waarop Crosby hem vertelde dat hij het nummer beter met rust kon laten. De heren lieten wat van hun nieuwe album horen aan Young, waarop hij, zonder wat te zeggen, weer vertrok…

We sluiten de schijf af met een vroege versie van Lost in Space (dat in een latere versie te horen is op Hawks & Doves). Volgens de credits speelt Ronnie Wood mee op dit nummer. Laat ik de verwachtingen gelijk maar even temperen, Neil speelt het nummer voor Ronnie Wood die op het eind een beetje aan zijn gitaar plukt. Amper een credit waard. Het nummer is op dit moment nog een schets, met nog niet alle teksten af; en hij speelt het op piano in plaats van op gitaar, zoals op Hawks & Doves. Extra grappig weetje: tijdens zijn verblijf op Young’s Ranch (volgens de credits is dit nummer op oudejaarsdag 1976 opgenomen) maakt Wood een schets die later als hoes gebruikt wordt van Chrome Dreams. De originele hoes is helaas verloren gegaan bij een brand.

Een beetje van alles wat dus, deze schijf. Kijkend naar mijn cijfers voor Hitchhiker en Songs for Judy kom ik weer uit op een 4.5*. Persoonlijk had ik ervoor gekozen om het eerste nummer van A Snapshot in Time op deze schijf te zetten. Dat nummer staat namelijk op Chrome Dreams en is slechts enkele maanden na Lost in Space opgenomen, en met de Ronnie Wood-connectie was het ook echt niet gek geweest.

Disc 4: A Snapshot in Time
Zoals gezegd had ik er persoonlijk de voorkeur aan gegeven om Hold Back the Tears aan het einde van schijf 3 te plaatsen. Maar omdat A Snapshot in Time het verhaal vertelt van de ontmoeting tussen Young en Nicolette Larson en dus ook de totstandkoming van kant A van American Stars ’n Bars, opent Hold Back the Tears deze plaat. Het is echter niet de versie die uiteindelijk op Stars ’n Bars terecht kwam, maar een eerdere solo versie, die al velen jaren circuleerde als onderdeel van de bootleg ‘Chrome Dreams’, een ten faveure van Stars ’n Bars geschrapt album, die uiteindelijk in Augustus 2023 officieel uitkwam.

Het gros van A Snapshot in Time wordt ingenomen door een demotape, opgenomen aan de keukentafel van Linda Ronstadt. Young belde Ronstadt op met de vraag of zij nog een zangeres kende, om mee te werken aan zijn volgende album. Nu vraag ik me af of Neil in deze tijd ook daadwerkelijk gericht aan albums werkte, of gewoon muziek opnam als de inspiratie daar was en er uiteindelijk een album van brouwde, maar dat terzijde.

Enfin, Young belde Ronstadt dus op en die had al antwoord al klaar: ‘Jazeker, die zit hier aan de tafel en ze heet Nicolette’. En dus toog Young, samen met producer Briggs naar het huis van Ronstadt om daar wat van zijn nieuwe nummers te spelen. Briggs had de tegenwoordigheid van geest om een taperecorder mee te nemen (wellicht wel dezelfde als waar hij Will to Love mee opnam). Het resultaat is een soort ‘fly on the wall’ opname; heel intiem, en alhoewel niet van de allerbeste kwaliteit, zéér interessant en waardevol, zelfs als Stars ’n Bars niet tot je favorieten behoort.

Zoals ik al bij Takes zei is het wonderlijk hoe snel de dames aansluiting vonden bij Young. Alhoewel ze een nummer als Hey Babe voor het eerst hoorden, hadden ze nog voor het einde van het nummer al hun harmoniezang bedacht en zongen ze die met hem mee. Dat Young daarvan onder de indruk was bleek wel, want met Larson ontstond een zeer hechte samenwerking die de rest van het jaar duurde.
Young begint echter met Long May You Run, dat niet lang daarvoor op het gelijknamige album was uitgekomen, om de dames wat op te warmen. Het ‘Beach Boys’ zinnetje werkt net als bij het publiek in The Bottom Line club in 1974 bij de dames op de lachspieren. Het refrein zingen ze vrijwel meteen foutloos mee.

The Old Country Waltz staat ook op Hitchhiker en heft een vergelijkbare vibe als daar, een stuk ingetogener dan de latere studioversie. Grappig is dat Young al wel precies voor ogen heeft hoe het later moet klinken als hij aan de dames uitlegt waar de steel guitaar en viool moeten komen. Als de dames dan hun harmoniezang inzetten, zegt Neil simpelweg, that’s perfect. Perfect indeed.

Dan volgt een tweede versie van Hold Back the Tears, die nog erg op de Chrome Dreams versie lijkt, waarmee deze schijf opent, al ligt het tempo al wel wat hoger, richting dat van op Stars ’n Bars. Ook hier heeft hij weer voor ogen waar de viool moet komen (tijdens de la la la gedeeltes dus). Ondertussen neuriën de dames voorzichtig de melodie mee en voegen zo wat extra warmte toe.

Peace of Mind komt uiteindelijk niet op Stars ’n Bars maar op Comes a Time terecht. ‘This has got a lot of changes’, zegt Young terwijl hij al kloppend op zijn gitaar de eerste akkoorden speelt. Zoals ik bij de Neil Young meter schreef, moet dit nummer haast wel over de breuk met Carrie gaan.

Sweet Lara Larue is niet echt een nieuw nummer, maar een bewerking van Come Along and Say You Will, uit de Time Fades Away tijd (het nummer staat op de eerste schijf van Vol. II). Het ‘Lonely Weekend’ gedeelte wordt hergeruikt. Het is duidelijk dat dit gedeelte van het nummer het meest ‘af’, is, de rest van de tekst is meer neurie-zingen, met placeholders voor de echte tekst. De dames neuriën wederom vrolijk mee, maar hierna zou nooit meer wat het nummer vernomen worden. Het wordt ook niet genoemd in Shakey, wat me doet vermoeden dat Jimmy McDonough deze tape nooit gehoord heeft. ‘These Songs are Such a Pleasure’ verzucht één van de dames op het eind.

Aan het begin van Bite The Bullet speelt Young op gitaar even voor hoe de viool op de plaat gaat klinken. ‘That Sounds Just Great’. Bite The Bullet is één van mijn favorieten van Stars n Bars, niet in de laatste plaats door de harmoniezang (die op Way Down in the Rust Bucket helaas wat tekort schiet). De Dames lijken het nummer al te kennen, wellicht hebben ze opnames van de tour met Crazy Horse van 76 gehoord, want het couplet wordt foutloos meegezongen.

‘This isn’t an obnoxious song, it’s playful’. Aldus Young aan het begin van Saddle up the Palomino. Neil gooit er middenin het nummer een Klein solo’tje uit en ondertussen hebben de dames hun partijen ook al voor elkaar. Het is echt bizar hoezeer deze versie eigenlijk al op de uiteindelijk versie lijkt. Op verzoek van Briggs zingt hij het begin van het nummer nog een keertje, tot hilariteit van de dames bij ‘I want to lick the platter, the gravy doesn’t matter’.

Star of Bethlehem was een beetje een vreemde eend in de bijt op Stars ’n Bars, het was oorspronkelijk bedoeld voor Homegrown en stond ook op de tracklist van Chrome Dreams. Of het in de planning lag het nummer opnieuw op te nemen weet ik niet, maar nu ik het nummer gespeeld hoor worden op deze tape, valt het wel een beetje op zijn plek. Ik denk dat Neil uiteindelijk tot de conclusie kwam dat de versie van Homegrown de beste was.

Na een wat ingekorte versie van Bad News Comes to Town (ook geschreven in 1974) vallen we middenin een uitvoering va Motorcycle Mama. Het nummer is niet echt populair onder Young fans; in Shakey beschrijft McDonough het als caterwauling and unbearably Funky. De zang van Larson doet het nummer inderdaad veel goed, maar die ontbreekt hier uiteraard nog, dus Young doet zijn best om de partij zelf te zingen ‘this is Motorcycle Mama singing’. De dames vinden het maar wat hilarisch. Nu ik er zo over nadenk, heeft Young dit nummer waarschijnlijk nooit live gezongen zonder een zangeres die als Motorcycle Mama fungeert.

En met een verzoek voor een kopje koffie, met de belofte dat Young nóg een nummer zingt als hij die krijgt komt de tape helaas alweer op zijn einde. Wat volgt is de studioversie van Hey Babe, waar Young volgens de voorafgaande rap, het meest tevreden over was. Ik moet zeggen, dankzij de demo versie waardeer ik dit nummer nu nog meer. Stars ’n Bars had ik in eerste instantie voornamelijk vanwege Like a Hurricane gekocht, maar inmiddels kan ik het album als geheel zeer waarderen.

We sluiten af met een opname van een opname van Barefoot Floors. En nee, dit is geen typfout. We horen Young in zijn auto stappen en daar met Nicolette Larson naar een opname van Barefoot Floors luisteren. Deze opname is een andere dan die op Young’s site te horen is (die kwam uit 1974). Young is de originele tape ongetwijfeld kwijt (je vraagt je af hoe hij dat voor elkaar heeft gekregen, gezien het feit dat hij deze tape nog wél had) en dus maar deze heeft gebruikt. Vooraf beloofde Young ons een versie met Nicolette Larson (na wat kritische vragen over het ontbreken van het nummer op Vol. II), omdat die beter was. Nu moet ik hem gelijk geven dat deze uitvoering iets beter is, maar op Larson nou credits te geven hiervoor vind ik wel heel vergezocht. Frappant: tegen het einde belt er iemand bij Young aan. Gelukkig is het geen volhouder, want net blijft bij één keer.

Deze schijf is ongetwijfeld een eerbetoon aan Nicolette Larson, met wie Young korte tijd een affaire had, maar zo snel als er iets ontstond tussen de twee, zo snel was het ook weer over. Op een gegeven moment liet Young niks meer van zich horen en niet lang daarna verloofde hij zich ook met zijn latere vrouw Pegi. Maar zoals Larson tegen Young zei: niemand kan je volgens zoals ik dat kan. En daar moet ik haar gelijk in geven, als solo zangeres heeft ze misschien niet de kwaliteiten of het bereik van Linda Ronstadt of Emmylou Harris, maar haar stem in combinatie met die van Young is onvolprezen. Gelukkig krijgen we daar op de CD Union Hall nog meer van te hoen.

A Snapshot in Time is een uniek kijkje in de keuken. Een opname die per toeval is ontstaan en hij waarschijnlijk zonder het bestaan van zijn Archives collectie nooit meer aan had gedacht. Voor de Neil Young fan een absolute must have en van zeer hoge historische waarde. 5*

Disc 5: Windward Passage
Begin 1976 ging Young met Crazy Horse op tournee in Japan en Europa. Na terugkomst dook hij niet met hen, maar met Stills de studio in, op zich niet zo heel gek, want voorafgaand aan de korte tour met Crazy Horse was Young al met Stills aan een album aan het werken. Kennelijk had Young de verwachtingen niet helemaal goed gemanaged, want de leden van Crazy Horse hadden er op gerekend met Young in de zomer op tournee door Amerika te gaan. In plaats daarvan ging Young dus met Stills en diens band op tournee. Niet dat dat een lang leven beschoren was, want na een dozijn optredens trok Young de stekker eruit (“eat a peach, Neil”), om vervolgens in het najaar alsnog met Crazy Horse op een korte tour te gaan.

De heren van Crazy Horse hadden hun lesje inmiddels geleerd; die lieten contractueel vastleggen dat Neil met niemand op tournee mocht behalve met hen. Maar dat hoeft geen belemmering te zijn natuurlijk. In de zomer van 1977 kwam hij bovendrijven in Santa Cruz, samen met de bassist van Moby Grape, Bob Mosely en onder andere Jeff Blackburn vormde hij de gelegenheidsband The Ducks. Men beperkte zich tot de stadsgrenzen van Santa Cruz, dus van een tour was er technisch gezien geen sprake, ook al speelden ze 20 concerten samen. Er was een live album gepland, maar dat is er uiteindelijk pas vorig jaar gekomen (de ‘Official Bootleg’ High Flyin’).

The Ducks waren een echte ‘bar band’, die Young graag vergeleek met Buffalo Springfield. Een band waarin hij op kon gaan in anonimiteit. Het was immers niet Neil Young & the Ducks of Craviatto, Blackburn, Mosley & Young (CBM&Y), maar gewoon ‘The Ducks’. De optredens werden nauwelijks gepromoot en er werd uitsluitend opgetreden in kleine clubs. Naarmate de ‘tour’ vorderde en mensen er lucht van kregen dat Young meespeelde was de lol er voor hem wel weer vanaf, niet in de laatste plaats omdat er ingebroken was in het appartement dat hij huurde.

Dat Young ‘one of the guys’ was zie je terug in de tracklist van Windward Passage. Je zou verwachten dat deze schijf gevuld zou zijn met louter nummers van zijn hand, maar niets is minder waar, slechts 3 van de 8 komen van zijn hand. Hij wilde een waarheidsgetrouwe afspiegeling neerzetten van wat The Ducks waren. Missie geslaagd.

Op I’m a Dreamer na zijn alle nummers live opgenomen. Bij het masteren van de CD is echter een klein foutje gemaakt; in plaats van de ‘unreleased original’ versie van Sail Away, opgenomen in The Steamship op 1 Augustus, is per ongeluk de versie van High Flyin’ van een week later op deze schijf terecht gekomen (en op de takes CD en LP). Beetje slordig, maar tussen beide versies zit amper verschil. Bij de Hi-Res Downloads krijg je overigens wél de juiste versie.

Naast Sail Away zijn Little Wing en Cryin’ Eyes de andere door Young gepende nummers op deze schijf. Een akoestische versie van Little Wing, opgenomen begin 75 zou later op Hawks ’n Doves terecht komen (en is hier dus in een elektrische versie te horen) en Cryin’ Eyes zou later met Crazy Horse opnieuw worden opgenomen voor Life. Deze versie is duidelijk beter dan de Crazy Horse versie. Ook Sail Away en Little Wing zijn niet te versmaden, de laatste onder andere om de verschroeiende solo in het midden.

Op de andere, niet door Young geschreven nummers is er genoeg van hem te horen, nou ja, Old Black dus, vooral op I’m Tore Down, Hey Now en Windward Passage, dat jarenlang aan Young toegekend was, maar dus geschreven blijkt door Jeff Blackburn. Deze versie is dezelfde take als op High Flyin’, maar iets ingekort.

Al met al een goede doorsnede van de band, een essentieel stukje Young historie dat jarenlang onderbelicht bleef. Tenzij je zijn biografie ‘Shakey’ had gelezen, of bootlegs verzamelde, had je waarschijnlijk niet van hem gehoord. Omdat de optredens niet gepromoot werden en het dus amper bekend was dat Young in deze band speelde waren er ook amper bootlegs uit die tijd (slechts twee), totdat enkele jaren geleden een compilatie van soundboard tapes uitlekte.

Van zijn eigen nummers die Young speelde tijdens de tour met the Ducks ontbreken eigenlijk alleen Comes a Time, Long May You Run en Homegrown (immers Human Highway, Are You Ready for the Country? en Mr. Soul staan op High Flyin’). Persoonlijk vind ik dat een beetje een gemis, zeker omdat er nog ruimte genoeg is op de schijf. Maar mijn credo is altijd, beoordelen wat er wel op de schijf staat en niet wat er ontbreekt. Bovendien staan er al drie versies van Comes a Time op Vol. III en was met nóg drie Young nummers de balans weer teveel richting Young geslagen en dan hadden ze net zo goed wél alleen zijn nummers op deze schijf kunnen zetten en dat is simpelweg niet het verhaal dat Young wil vertellen.

Persoonlijk denk ik dat ik deze schijf vaker ga draaien dan High Flyin’. Die is met 2 CD’s en 107 minuten nét iets aan de lange kant. Al met al kom ik uit op 4,5*

Disc 6: Oceanside/Countryside
Over Oceanside/Countryside en het album wat er uiteindelijk uit voortkwam gaan de wildste verhalen rond. Volgens sommige mensen is Oceanside/Countryside simpelweg de oorspronkelijke titel van Comes a Time, voordat Young er 200.000 exemplaren van terugkocht van zijn platenmaatschappij omdat hij toch niet tevreden was met de volgorde van de nummers op de plaat. Een andere verhaal is dat de mastertapes beschadigd zijn geraakt bij het vervoer naar de perserij en dat Young daarom de platen terug kocht. Wat er daarna met de platen is gebeurd is maar net aan wie je het vraagt. Het ene verhaal is dat Young alle exemplaren met een shotgun kapot heeft geschoten, het andere dat hij het als dakpannen voor zijn schuur heeft gebruikt.

Oceanside/Countryside zou ook de titel zijn geweest van een album dat Young heeft aangeboden aan zijn platenmaatschappij, maar waarvan Mo Ostin tegen hem zei: ‘ik weet het niet Neil, maar de nummers hebben nog wat extra’s nodig, waarom speel je ze niet met een band, dan kijken we daarna wel wat het beste klinkt’. Omdat Young eigenlijk nooit kritiek kreeg op zijn albums, nam hij het dit keer ter harte en die overdubs resulteerden dus in Comes a Time.

De eerste opnames van Oceanside/Countryside vonden plaats in Mei 1977; dus nog voor hij met The Ducks op tournee ging en zelfs nog voor American Stars ’n Bars uitgebracht werd. De opnames vonden plaats in de studio van JJ Cale; Crazy Mama’s (Cale Speelt overigens niet mee op deze opnames, maar gek genoeg wél op Comes a Time, dat later in Woodland Studio’s opgenomen werd). De band die op deze nummers speelt is in feite een vroege incarnatie van The International Harvesters (Ben Keith op steel, Rufus Thibodeaux op viool en Karl Himmel op drums). Bassist Joe Osborn is de vreemde eend in de bijt.

Van deze sessie werd uiteindelijk alleen Field of Opportunity gebruikt voor het album Comes a Time (zij het met enkele overdubs). De mix die hier te horen is, is dus nieuw. Van de vier overige nummers die in Crazy Mama’s opgenomen zijn is er ééntje niet door Young geschreven, dat is namelijk You’ll Always Live Inside of Me van Bobby Charles; de opname is na afloop door Young aan Charles geschonken, resteren drie nummers, waarvan Everybody’s Alone in het archief is blijven zitten.

It Might Have Been kennen we al van Archives Vol. I (met Crazy Horse uit 1970) en van A Treasure (met the International Harvesters uit 1984). Op de versie van 1970 vertelt Neil dat hij dit nummer voor het eerst hoorde bij een feest van kerk, het was één van zijn favoriete nummers. Hij wist niet wie het geschreven had, maar na als het uit zou worden gebracht op plaat zou hij daar wel achter komen, dacht hij, als ze de royalties wilden bespreken. Inmiddels weten we dat Ronnie Green en Harriet Kane het nummer hebben geschreven en dat Joe London het in 1959 al eens had uitgebracht op single. Het nummer werd vooral gespeeld in 1984 en een paar keer in 1985, daarna verdween het weer uit zijn repertoire. De versie van Crazy Mama’s lijkt al behoorlijk op de live versie van A Treasure.

Dan nog Dance, Dance, Dance. Ik blijf het wonderlijk vinden hoe vaak Young probeert sommige nummers op te nemen. Dance, Dance, Dance is geenszins één van de populairste nummers van Young, echter naast de Crazy Horse versie uit 1969, liefst zes solo live versies uit 1970 en 1971, een versie met Graham Nash op Archives Vol. I, een versie met Tony Joe White op de Harvest 50th anniversary boxset, een live versie uit 1974 op Citizen Kane, Junior Blues is dit alweer de 11e versie van dit nummer op een officiële release. En dat staat op de schijf Union Hall nóg een live versie, gecombineerd met Love is a Rose, dat dezelfde melodie heeft. Op harmoniezang overigens Neil Young zelf. Deze versie lijkt dan weer op de Crazy Horse cover uit 1971. Maar blijkbaar was Young ook met deze versie niet tevreden, want hij bleef tot nu toe in het archief. Ik kan het nummer goed hebben, maar ik had véél liever een versie van Everybody’s Alone gehad.

Tot zover Countryside. Na afloop van de tour met The Ducks toog Young naar Florida (Oceanside dus), om daar in de Triiad studios verder te werken aan zijn volgende album. De opnames verliepen voorspoedig. ’s Middags naar de studio, 3 a 4 uurtjes werken, en de volgende dag hetzelfde recept. Young deed alle overdubs zelfs, gitaar, piano, harmoniezang, en na een krappe 2 weken had hij nog eens 7 nummers klaar. Of deze 7 nummers, tezamen met de 3 nummers van Crazy Mama’s uiteindelijk ook Oceanside/Countryside vormde is niet helemaal duidelijk. Vrijwel zeker lijkt me dat ze in ieder geval niet in deze volgorde op plaat zouden zijn verschenen, omdat Young hier strikt een chronologische volgorde aanhoudt.

Pocahontas opent Oceanside. De basis voor dit nummer is al in 1976 gelegd; een versie zonder overdubs is te horen op de albums Hitchhiker en Chrome Dreams. Het is één van mijn favoriete Neil Young nummers en de overdubs zijn voor mij een integraal onderdeel van het nummer geworden. De manier hoe Young met zijn gitaar de akkoorden als het ware aanvalt is onovertroffen. Volgens de liner notes is de mix iets anders dan op Rust Never Sleeps. Het verschil is niet significant.

Peace of Mind is in de basis hetzelfde nummer als op Comes a Time. Echter, de harmoniezang van Nicolette Larson ontbreekt (Young neemt hier de tweede stem zelf voor zijn rekening), evenals het drum roffeltje (dat Young op A Snapshot in Time voordeed aan de Ronstadt en Larson door op zijn gitaar te kloppen). De piano komt in deze versie net wat beter naar voren, met kleine pingeltjes hier en daar, die op Comes a Time een beetje ondergesneeuwd worden door de rest van de instrumenten. Ook is hier nog een extra vers te horen, waar de Comes a Time versie bij 3:26 stopt, gaat dit nummer nog bijna 2 minuten door. Het geeft het nummer extra diepte. Persoonlijk vind ik deze versie beter dan de Comes a Time versie; ik vind het verbazingwekkend hoe ‘vol’ het nummer klinkt, ondanks dat we hier enkel Young horen met wat overdubs. Ik mis de bas en drums geenszins.

Dan Sail Away. Weeral een persoonlijk favoriet van het album Rust Never Sleeps. De overdubs die in de Woodland studios zijn toegevoegd zijn zeer subtiel, een klein beetje bas, lichte touch op de drum. De grootste verandering is in feite het vervangen door Young’s harmoniezang door die van Nicolette Larson en daar wordt het nummer nóg beter van. Ik heb het al vaker gezegd als ik het over Rust Never Sleeps heb, maar Young’s teksten hebben in deze periode (77/78) hun hoogtepunt bereikt met prachtige beeldspraak als ‘there’s a road stretched out between us, like a ribbon on the high plane’. Of die weg nou metaforisch is of niet, het beeld dat geschept wordt met één zinssnede is ijzersterk.

Human Highway is net als Dance, Dance, Dance een nummer dat Young maar niet voor elkaar leek te krijgen. Twee pogingen met CSN (op Vol. II) te horen, wat live solo uitvoeringen op Across the Water en Songs for Judy, solo opnames in de studio (in 1973 en in 1976, die laatste is te horen op Hitchhiker) en vervolgens nog een keer met The Ducks. Eindelijk schoot Young met deze versie raak, naar zijn mening dan. Voornaamste verschil met de versie op Comes a Time zijn wederom de harmonievocalen van Larson die Young’s eigen harmoniën vervangen, wat akkoorden op de banjo en uiteraard drum en bas. En eigenlijk heeft het nummer die opschmuck niet echt nodig, want het werkt prima in deze wat kalere uitvoering. Het nummer is wat minder luchtig en dat past het gewoon wat beter, de CSNY versies waren ook altijd wat zwaarmoedig in toon. Een zeer goede versie, maar haalt het nét niet bij de eerdere CSNY versies.

De versie van Comes a Time op Oceanside/Countryside is nooit eerder uitgebracht. In plaats van overdubs toe te voegen in Woodland studios heeft men destijds besloten het nummer opnieuw op te nemen. Deze solo versie lijkt het meest op de live versie van Live Rust, echter elementen van de Comes a Time versie zijn al duidelijk hoorbaar, de tweede gitaar vanaf de helft van het nummer speelt dezelfde melodie als de strijkers op de Comes a Time versie.

Lost in Space is de versie die we kennen van Hawks & Doves. De mix is volgens de liner notes anders, maar wederom zijn de verschillen miniem. Het tape effect dat gebruikt is op ‘Out on the Ocean Floor’ is niet echt populair onder fans, maar het boekje van Hawks ’n Doves geeft hier wat meer uitleg over, dit is de ‘Marine Munchkin’ die tot ons spreekt. Lost in Space ligt qua thematiek een beetje in het verlengde van Ride my Llama. Persoonlijk vind ik het een ondergewaardeerd nummer, waarvan ik maar wat blij was dat hij het speelde tijdens het concert in de Ahoy in 2009, slechts één van de 9 keren dat hij het überhaupt heeft gespeeld. Het feit dat het ‘weggestopt’ is op een wat minder populair album van Young zal ook niet helpen. Grappig weetje: het was ooit de bedoeling om het te gebruiken in de film Human Highway, waarvoor nog een soort ruimtescène gepland stond; voor degenen die de film niet hebben gezien, het is er niet van gekomen.

Goin’ Back sluit Oceanside/Countryside af, waar het nummer juist de opening is van Comes a Time. Qua sound ligt dit dicht tegen Lost in Space aan, mede door het gebruik van vibes. Ook thematisch gaat het nummer hand in hand met Lost in Space. Het was me nooit eerder opgevallen, maar nu ik het back to back hoor valt ineens het kwartje. Het nummer werkt in deze uitvoering zeer goed, ik heb niet het idee dat ik wat mis ten opzichte van de Comes a Time versie, ondanks de waslijst aan overdubs. Goin’ Back is overigens wél in de film Human Highway gebruikt, in een soort droom sequentie.

Nou is de hamvraag, hadden Lenny en Mo van Warner Brothers gelijk? Ja en nee. De overlappende nummers werken zowel met als zonder overdubs, maar dat komt omdat de basis die Young heeft gelegd in Florida al ijzersterk was. Uiteindelijk zijn slechts vier nummers van Oceanside/Countryside op Comes a Time terecht gekomen en gek genoeg klinken ze door de overdubs, nu ik het ‘origineel’ gehoord heb, wat overgeproduceerd.

Young heeft het zichzelf een beetje aangedaan, door ze een tape te geven met zowel de solo Triiad nummers als de Crazy Mama nummers mét band. Nu zijn de albums van Young meestal een lappendeken (denk aan Harvest, maar ook de uiteindelijke versie van Comes a Time met twee Crazy Horse nummers), maar Young gaf zo munitie aan Warner om te vragen de nummers wat aan te dikken. Oceanside/Countryside is een perfect voorbeeld van een alternatieve tijdlijn. Want, zonder de feedback van Warner had hij mogelijk ook niet de overige nummers van Comes a Time opgenomen. Daarom is het maar goed dat er verzamelboxen als deze zijn. Het heeft mij een aantal nummers doen herwaarderen, zoals Peace of Mind en Lost in Space. Ik denk dat dit misschien wel de beste schijf van Vol. III tot nu toe is. 5*

Disc 7: Union Hall
Union Hall heeft hetzelfde euvel als A Snapshot in Time. Het gros van de speelduur wordt ingenomen door een oefensessie op 10 november 1977 voor een benefietconcert twee dagen later, op Young’s verjaardag, in Miami.

Het concert wordt omlijst door opnames in Woodland studio’s (dezelfde opnamestudio die nu in eigendom is van Gillian Welch en David Rawlings) en opnames in de Sound Shop in Nashville, waarvan een gedeelte op Comes a Time terecht kwam en een gedeelte op de plank bleef liggen.

Persoonlijk had ik ervoor gekozen om de Woodland en Sound Shop nummers op één schijf te zetten met Oceanside/Countryside, al is de huidige keus ook prima te verdedigen, alhoewel Oceanside/Countryside uiteindelijk de basis vormt voor Comes a Time is het eigenlijk een ander album in deze alternatieve tijdlijn. Union Hall vertelt het verhaal van The Gone With the Wind Orchestra en Nicolette Larson.

Comes a Time is dezelfde versie als van het gelijknamige album. Love/Art Blues, van een dag later klinkt vergelijkbaar met de derde versie die op de schijf ‘The Old Homestead’ van Vol. II staat (inclusief jodel op het eind). Het is het zoveelste voorbeeld van een nummer dat Young maar niet naar tevredenheid op band wist te krijgen. Naast de drie versies op The Old Homestead (én een outtake die alleen op zijn site te horen is) en de live versie met CSNY op CSNY 1974 is dit alweer de vijfde versie op een release van Neil Young. Het is één van mijn favoriete Neil Young rarities, maar de CSNY versie blijft onovertroffen, gevolgd door de solo versie uit 1974. Ook deze versie heeft zijn charme, niet in de laatste plaats door de viool van Rufus Thibodeaux, maar ik mis gewoon harmoniezang.

Dan komen we aan in Union Hall. Het concert van twee dagen later valt in het rijtje ‘must have’ bootlegs. Het is namelijk de enige keer dat Young met deze band heeft opgetreden en is vooral notoir vanwege Lady Wingshot (een andere favoriete rarity van me), dat slechts twee keer live is gespeeld én vanwege de Sweet Home Alabama coda op het einde van Albama. Dit concert vond plaats niet lang nadat enkele leden van Lynyrd Skynyrd omkwamen bij een vliegtuigongelukt. Logischerwijs werd het concert veelvuldig aangevraagd op Young’s site als ‘Timeline Concert’. Helaas heeft Young zelf ook geen opnames van het concert in zijn archief, maar wat hij wél had is deze tweesporenopname van twee dagen eerder. Ik waag te betwijfelen of deze opname zonder de aandacht voor het concert van twee dagen later überhaupt was opgenomen in deze box. Dat gezegd hebbende; in Young’s eigen boek ‘Waging Heavy Peace’ uit 2012 noemt hij zowel de opname A Snapshot in Time als Union Hall. De waarheid zal ergens in het midden liggen.

De band is dezelfde die we horen op de Comes a Time opnames en is in feite, zoals eerder genoemd, een vroege versie van The International Harvesters, aangevuld met Nicolette Larson op harmoniezang (in plaats van Anthony Crawford) én een strijkerssectie. De ‘setlist’ is identiek aan die van Miami, alleen Sugar Mountain en The Needle and the Damage Done ontbreken. Wél zingt hij hier, net als twee dagen later een stukje Sweet Home Alabama als coda van Alabama.

Ook al is het jammer dat er geen professionele multitrack, of zelfs maar een soundboard is, de geluidskwaliteit van deze tape is nog altijd veel beter dan de bootleg die van het concert circuleert. Van sommige details voel je dat ze er zijn, maar ze blijven een klein beetje verscholen door de kwaliteit van de opname.

Niet alle nummers komen even goed uit de verf (Old Man en Heart of Gold bijvoorbeeld), maar Already One, Lady Wingshot en Four Strong Winds zijn een schot in de roos, evenals Down by the River, dat hier al als twee druppels water op de versie met The International Harvesters lijkt, van 7 jaar later (o.a. te horen bij het Austin City Limits concert van 1984). De stemmen van Young en Larson lijken als voor elkaar gemaakt.

Zoals gezegd is Lady Wingshot één van mijn favoriete rarities. Volgens het boek ‘Shakey’ gaat het nummer over Annie Oakley, een scherpschutster geboren in de 19e eeuw. Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat Young ook enkele persoonlijke elementen in het nummer verwerkt heeft, namelijk de korte affaire met Nicolette Larson die hij rond die tijd had: “You are so inviting, And I feel so in tune with you. Your draw is fast as lightning, My eyes are captured by your moves.” Voor een nummer dat hij uiteindelijk maar twee keer live speelde heeft hij behoorlijk veel aandacht besteed aan de arrangementen. Over deze uitvoering was hij wel wat kritisch: op de tape is te horen dat één van de gitaren niet helemaal goed in de mix zit. Het zijn dit soort details die een opname als dit de moeite waard maken, net als bij A Snapshot in Time.

Na een reprise van Are You Ready for the Country? gaan we terug naar de opnamestudio; The Sound Shop in Nashville. Daar nam hij naast Motorcycle Mama, dat op Comes a Time terecht kwam, ook nog Please Help Me, I’m Falling (een cover van een door Hank Locklin gezongen nummer van Don Robertson en Hal Blair) en We’re Having Some Fun Now op.

Dat laatste nummer heeft qua sound veel weg van Motorcycle Mama. Een funky, elektrische countryrocker. Joe Osborne heeft inmiddels plaatsgemaakt voor Tom Drummond (die we nog kennen van Harvest) en Spooner Oldham horen we op piano. In feite zijn dit dus de International Harvesters die we hier horen, we missen nu echt alleen nog Anthony Crawford.

Op Please Help Me, I’m Falling doen Young en Larson hun beste impressie van Gram & Emmylou. Het is bijna crimineel dat dit nummer in het archief is blijven zitten. Misschien vond hij twee covers op één album (naast Four Strong Winds) wat teveel van het goede.

We sluiten deze schijf af met Motorcycle Mama, in dezelfde versie van Comes a Time. Wat is er dan nog in het archief blijven zitten van deze sessie? Nou onder andere ‘Spud Blues’ (oftewel Country Home), die wél op een ‘actetate’ van Comes a Time uit juni 78 stond (evenals Dance, Dance, Dance). Deze twee nummers vervangen Lotta Love en Look Out for My Love op de acetate.

Naast Country Home ontbreekt ook nog een studio versie van Lady Wingshot, waarvan er sterke aanwijzigingen zijn dat deze wél is opgenomen, immers in Shakey spreekt McDonough over een arrangement dat doet denken aan dat van Phil Spector. Een soort Country Wall of sound. Hopelijk verschijnt dit nummer ooit nog op Young’s site. Het laatste missende nummer is Daughters, maar persoonlijk denk ik dat het om een overdub is van de versie die al op Archives Vol. II staat. De clue zit hem in de credits voor dat nummer: Nicolette Larson krijgt namelijk een credit voor achtergrondzang, terwijl het nummer al in december 1974 is opgenomen, zo’n 2,5 jaar voordat hij Larson ontmoette.

Voor Union Hall geldt eigenlijk hetzelfde als voor A Snapshot in Time; van zeer hoge historische waarde en, ook al ontbreken Lady Wingshot en Country Home, niet minder dan 5* waard.

Disc 8 en 9: Boarding House I + II
Boarding House is de schijf waar ik misschien wel het meeste naar uitkeek. Rust Never Sleeps staat sinds jaar en dag op nummer 1 in mijn top 10, niet in de laatste plaats vanwege de drie akoestische nummers die afkomstig zijn van de concertreeks die Young gaf tussen 24 en 28 mei 1978; met 2 concerten per dag. De concertreeks is ook gefilmd (backstage beelden zijn te zien in de film Human Highway uit 1982), dus waarom er nooit eerder een live album en/of film is uitgebracht is een raadsel. Naar het schijnt heeft dit te maken met het feit dat Young niet helemaal gelukkig was met hoe e.e.a. klonk als gevolg van het gebruik van draadloze microfoons. Iets wat hem gek genoeg niet belemmerde om My My, Hey Hey, Ride My Llama en Thrasher op Rust Never Sleeps te zetten, óf de concertfilm Rust Never Sleeps (waar hij ook draadloze microfoons gebruikt bij de akoestische set) uit te brengen.

Maar het zou niet de eerste keer zijn dat Young een live album van zeer hoge kwaliteit jaren op de plank laat liggen (zie Massey Hall), zonder enige aanwijzing waarom. En net als in 1971 schotelde Young zijn publiek een keur van onuitgebrachte nummers voor, iets wat hij in 1992 opnieuw zou doen, met nummers van Harvest Moon.

Van de setlist was gemiddeld twee derde niet uitgebracht, al had Young Pocahontas, dat hij al in 1975 schreef, in 1976 al veelvuldig gespeeld en ook Human Highway was tegen die tijd geen onbekende voor het publiek, aangezien hij het de 5 jaren daarvoor ook al regelmatig speelde. Already One had hij voorafgaand aan deze concertreeks al eens gespeeld met The Gone with the Wind Orchestra, tijdens een benefietconcert op zijn 32e verjaardag; Comes a Time en Sail Away speelde hij in 1977 al met the Ducks.

Resteren My My, Hey Hey, Shots, Thrasher, The Ways of Love, Ride my Llama en Powderfinger, die allen hun debuut maakten tijdens deze concertreeks. Binnen een jaar van deze concerten werd het gros van de nummers uiteraard alsnog uitgebracht; Already One en Comes a Time staan op Comes a Time, My My, Hey Hey, Thrasher, Sail Away, Ride my Llama en Powderfinger op Rust Never Sleeps. Shots werd 3 jaar later in een radicaal andere versie met Crazy Horse opgenomen voor Re-Ac-Tor, maar op The Ways of Love moesten de fans nog ruim 10 jaar wachten tot het op Freedom terecht kwam.

In potentie heeft Boarding House het in zich om net zo’n legendarische status te verkrijgen als Massey Hall; alle ingrediënten zijn er een mix van populair, ouder werk en nieuwe nummers, die dan nog fris klinken en nog niet vast liggen in een stramien van een al uitgebrachte album versie. Het wat rumoerige publiek reageert op zowel oud als nieuw enthousiast, wetende dat ze getuige zijn van iets heel speciaals. ‘Your new stuff is better than your old stuff’ roept iemand dan ook na Thrasher. Of voor The Ways of Love, maar daarover later meer.

Young is niet alleen als zanger gegroeid sinds 1971, maar ook als tekstschrijver. Zoals ik al eerder zei heeft Young, wat mij betreft ca. 77/78 zijn absolute piek bereikt als het gaat om zijn teksten. De ene zin nog poëtischer dan de andere, cryptisch en beeldend tegelijkertijd, vol parabels en metaforen.

Zinnen als ‘I searched out my companions, who were lost in crystal canyons’, ‘In my new life I'm travelin' light, eyes wide open for the next move’, ‘There's a road stretched out between us, like a ribbon on the high plain’ en ‘Aurora borealis, The icy sky at night, Paddles cut the water, In a long and hurried flight’.

Waar gaat het dan mis? Bij het samenstellen van een release als deze kun je een aantal kanten op. Ofwel je pakt één performance en brengt dat uit (die weg is gekozen voor de Blu-Ray, die de late show van 25 mei lijkt te zijn), maar dan loop je het risico dat je niet van elk nummer de beste uitvoering hebt. Of dat je een nummer, dat maar één keer is gespeeld, of toevallig niet op die dag, mist. De, in mijn ogen, beste optie is dat je de beste uitvoering van elk nummer kiest en op basis daarvan een album samenstelt. Bij voorkeur in de volgorde van de setlist van het originele concert, daar is namelijk in 1978 hard over nagedacht, dat er een logische flow van nummers ontstaat. Ook de energie die Young terugkrijgt van het publiek ‘matcht’ dan met de plek van het nummer op het album. Young heeft er echter voor gekozen om de nummers in chronologische volgorde op de plaat te zetten.

Op zich is daar niks mis mee. Echter, het lijkt erop dat Young op het laatste moment nog wat van gedachten is veranderd. Niet alleen is de uiteindelijke tracklist anders dan in het PR materiaal is aangegeven, ook zitten er wat rare edits in. De tekst ‘Your new stuff is better than your old stuff’ is op Takes namelijk te horen aan het eind van Thrasher, maar op de CD juist voor The Ways of Love. Op de digitale download van de boxset is het op beide nummers te horen, terwijl ze niet na elkaar volgen. Als dat nou het enige was…

Op Comes a Time zegt hij: ‘we’re going back in time, way back’, dan volgt er een fadeout en het nummer Comes a Time, dat amper een jaar oud is. Op Cowgirl in the Sand gaat het volume bij het applaus ineens omhoog. Na Ride my Llama kondigt hij Sugar Mountain aan en speelt hij vervolgens Sail Away. Bij de intro van Homegrown hoor je een paar verdwaalde noten van Down by the River. En dan zitten er her en der ook nog een aantal cross fades in een fade out.

Het grootste probleem van alles per se in chronologische volgorde willen zetten is dat Hey Hey, My My, met Devo ineens ‘middenin’ het concert te horen is (voorafgegaan en gevolgd door een ‘rap’). Begrijp me niet verkeerd, ik vind deze versie van Hey Hey, My My (Into the Black) echt heel erg goed, een essentieel onderdeel in het verhaal van Neil Young in het creeren van de sound van Rust Never Sleeps en het credo ‘Rust Never Sleeps’ dat Mark Mothersbaugh bedacht tijdens de sessie, maar de plaatsing had beter gekund.

Is Boarding House nu mislukt? Nee, dat ook weer niet. Zoals gezegd is de muziek werkelijk waar fantastisch (ja ook het nummer met DEVO), maar de slordige editing ontsiert het geheel. Ik hoop vurig dat Young een losstaande release van Boarding House uitbrengt met de nummers in goede volgorde én goed ge-edit. Voor nu heb dat zelf maar gedaan (en dat was soms niet eenvoudig) en ik kom dan uit op een mooie enkel CD van een minuut of 74. Kom dus maar op met die 2LP + CD + Blu-Ray deluxe editie!

Wat valt er verder nog over de muziek te zeggen? Er zit geen overlap in met de nummers op Rust Never Sleeps. Shots is in deze uitvoering véél beter dan op Re-Ac-Tor (én heeft een extra couplet), de eerste live versie van Powderfinger is misschien wat onzeker, maar stelt zeker niet teleur en The Ways of Love moet je gewoon een keer in deze versie gehoord hebben. Het refrein klinkt nog wat onzeker, vergeleken met het tekstuele geweld van de andere nieuwe nummers valt het wel een klein beetje in het niet. Verder uiteraard nog een zeer zeldzame versie van Out of My Mind, op Piano, een nummer dat hij schreef tijdens zijn tijd in Buffalo Springfield en maar 11 keer live speelde (waarvan het gros tijdens deze concertreeks). In Cowgirl in the Sand zit een zeer interessante ad-lib die deze versie toch weer net onderscheidt van andere akoestische versie zoals die op Massey Hall. Grote afwezige is ‘I Believe in You’, dat hij op 24 mei bij beide concerten speelde, maar hier dus ontbreekt.

De muziek krijgt van mij een dikke 5 sterren. Samen met die van Oceanside/Countryside, Union Hall en Sedan Delivery zonder meer het beste van deze box. Maar de slordige editing doet behoorlijk afbreuk aan de ervaring. Daarom een 4.5*.

Disc 10: Sedan Delivery
Net als bij Hitchhiking Judy; bijna niks nieuws onder de zon. Het betreft hier een compilatie van de ‘nieuwe’ elektrische nummers van Rust Never Sleeps: Powderfinger, Welfare Mothers, Sedan Delivery en Hey Hey, My, My (into the Black) en het beste van Live Rust, Lotta Love, Tonight’s the Night, Cortez the Killer, The Loner en When You Dance.

Sedan Delivery opent echter met Bright Sunny Day. Dit nummer is slechts één keer live gespeeld, op 19 september 1978 en was tot nu toe alleen maar te horen in een tamelijk abominabele bootleg opname van dat concert. De opname was zo slecht dat niet alle tekst goed te verstaan was en het soms ook wel The Price that You Pay genoemd wordt. Logischerwijs vroegen fans aan Young dus ook of het nummer onderdeel zou gaan uitmaken van Vol. III, aangezien de concerten van de tour opgenomen zijn ten behoeve van Live Rust en Rust Never Sleeps. Groot was de verbazing dan ook dat een studio-opname van Bright Sunny Day de eerste single van Vol. III was. Roept ook gelijk de vraag op of er van de andere nummers van Rust Never Sleeps studioversies bestaan. De kwaliteit van de opname is niet super, de mix evenmin. Het lijkt me dan ook eerder dat het nummer is opgenomen tijdens een oefensessie dan dat er een serieuze poging is ondernomen een album op te nemen. En als er studioversies van de overige Rust nummers bestaan, zou ik die graag willen horen, maar ben ik blij dat we ‘gewoon’ de RNS versies hebben gekregen.

Het feit dat het op Bright Sunny Day na alle nummers al eerder zijn uitgebracht doet niks af aan de kwaliteit van deze schijf. Waar ik bij Boarding House schreef dat qua tekstschrijven Young zijn hoogtepunt had bereikt, moet ik er wel als kleine kanttekening bij plaatsen dat dat vooral geldt voor de akoestische nummers. Nummers als Welfare Mothers en Sedan Delivery blinken nou niet echt in lyrisch vernuft. Qua gitaarspel bereikt Young hier echter wél zijn hoogtepunt, vandaar dat ik Rust Never Sleeps ook op 1 heb staan. Het is én een dwarsdoorsnede van de artiest Neil Young: solo akoestisch, schommelstoel country én Crazy Horse op één schijf, met enkele van zijn beste teksten én zijn beste gitaarspel.

Een ander kenmerkend aspect van deze periode is dat Young punk juist omarmde, terwijl punkers zich juist af probeerden te zetten van de gevestigde orde, waar Young op dat moment zeker toe behoorde. Dat is niet alleen te horen in de samenwerking met Devo, maar ook in de tekst van Hey Hey, My My, waarin naar Johnny Rotten verwezen wordt en hij tegelijkertijd refereert naar de pas overleden Elvis. Grappig is dan weer dat niet Mark Mothersbaugh een co-credit krijgt voor het zinnetje Rust Never Sleeps, maar Jeff Blackburn voor zijn ‘it’s better to burn out than it is to rust’ wél. De invloed van Devo op Young’s spel resulteerde in een soort proto-grunge, niet voor niets wordt Neil Young ook wel eens de Godfather of Grunge genoemd, het is geen geheim dat onder andere Kurt Cobain en Eddie Vedder grote fans waren.

Zoals gezegd zijn de teksten op kant B van RNS op het oog niet zijn meest diepgaande (Powderfinger buiten beschouwing gelaten dan, dat is juist één van zijn best gewaardeerde én meest bediscussieerde nummers, juist omdat men er totaal geen chocola van kan maken wat hij nu precies bedoelde met deze tekst). Een nummer of Welfare Mothers zou eenvoudig als misogynistisch kunnen worden opgevat. Het nummer lijkt een kritiek te zijn op Free Love van de 60’s (Hard to Believe Love is Free Now), het gebrek aan mogelijkheden voor vrouwen om financieel onafhankelijk te worden en de mannen die daar misbruik van maken. Men vergeet vaak dat Young het gros van zijn nummers niet vanuit zijn eigen perspectief, maar juist vanuit een derde persoon, waarop hij kritiek uit, schrijft.

Titelnummer Sedan Delivery is, net als Powderfinger tegen deze tijd al een ‘oudje’, want net als Powderfinger in 1975 geschreven en tijdens de Zuma/Dume sessies opgenomen. Echter, in plaats van het nummer op Dume te zetten als onderdeel van Vol. II bracht hij het in eerste instantie alleen uit als ‘exclusieve outtake’ op zijn site. Het nummer was niet goed genoeg voor op Vol. II. Maar blijkbaar wel voor op het vorig jaar uitgebrachte Chrome Dreams. De live versie uit 1978 heeft niet allen een andere tekst, maar wordt ook nog eens een stuk meer uptempo gespeeld. Ook dit is volgens Young de invloed van Devo.

De Rust Never Sleeps tour was ongelooflijk luid. In Los Angeles liepen na het tweede nummer de vertegenwoordigers van de platenmaatschappij de zaal uit. Een recensent schreef dat sound mixer Tim Mulligan zijn hoofd beter aan een concorde kon laten vast-tapen. Het doet me denken aan de taxichauffeur uit de film Journey Through the Past, die nadat hij CSNY bij Fillmore East heeft afgezet zegt ‘but why do they have to play it so damn loud?’.

Voorafgaand aan de tournee vroegen mensen vaak aan Young waarom hij in godsnaam met Crazy Horse op het podium stond, want ‘die gasten konden er niks van’, vooral de leden van CSN waren vaak érg kritisch op Crazy Horse. Na deze tournee verstomde alle kritiek. Maar, ondanks dat de tour een triomf was, had Poncho Sampdro het minder naar zijn zin. Juist omdat ze zo hard speelden kon hij de rest minder goed horen, waardoor ze niet op elkaar konden leunen, maar gevoelsmatig alleen maar aan het beuken waren.

Tegen de tijd dat Live Rust en de bijbehorende film gemixt moesten worden trok Young naar Florida en met behulp van een halve ‘ounce’ coke (ca. 15 gram dus) stelde producer David Briggs in één week het geheel samen. “Y’know, it’s not the drugs, it’s the attitude that goes with ‘em”. De live nummers van Sedan Delivery (al dan niet met overdubs) klinken werkelijkwaar fantastisch, zowel qua productie (mix) als qua mastering.

Rust Never Sleeps werd uiteindelijk gekozen tot album van het jaar en Young de artiest van het jaar, door zowel de lezers als recensenten van Rolling Stone, en Village Voice riep Young uit tot artiest van het decennium. Het leek niet op te kunnen voor Young, niets had hem tot dan tegengehouden, niet de dood van Danny Whitten of die van Bruce Berry. Niet de epileptische aanvallen, de polio die hij als kind had gehad, het drugsgebruik of de verbroken relaties met zijn eerste vrouw en Carrie. Hij stond overal boven en gebruikte het ter inspiratie voor zijn volgende muzikale hoogtepunt. Maar toen kreeg zijn eerste zoon met Pegi, Ben de diagnose cerebrale parese…

5*

Disc 11: Coastline
We schrijven het jaar 1978; het was een bewogen jaar voor Neil Young; hij trouwde met Pegi Morton, een serveerster die hij een paar jaar daarvoor had leren kennen, werd voor de tweede keer vader, van zoon Ben, en ondernam een tour van 2 maanden met zijn band Crazy Horse. Deze tour vormde de basis voor het album Rust Never Sleeps, de gelijknamige concertfilm en live album Live Rust.

Het laatste concert van 1978 vond plaats op 24 Oktober, in Inglewood. In de 3 jaren die daarop volgden speelde hij één volwaardig concert, een set van 40 minuten tijdens het Bread & Roses festival, op 3 oktober 1980. In 1981 speelde hij ook nog drie nummers mee met de Danny Shea Band tijdens het Mike Bloomfield Tribute op 2 maart.

De reden? Zoon Ben Young heeft cerebrale parese en hij en Pegi waren betrokken bij een therapieprogramma van 12 tot 16 uur per dag 7 dagen per week. De eens zo productieve Young bracht in deze periode ook maar twee albums uit; Hawks & Doves, met slechts 5 nieuwe nummers, aangevuld met nummers opgenomen tussen 74 en 77 en Re-Ac-Tor, opgenomen tijdens diverse korte sessies in 1980 en 1981.

Young zei over deze periode dat, om de therapie met zijn zoontje te kunnen volhouden hij iets in zichzelf moest afsluiten, hij creëerde een soort mentale blokkade, die dus ook zijn creativiteit belemmerde. De band op deze nummers was samengesteld door Ben Keith; veel tijd had Young niet, slechts één nummertje per dag werd er op band gezet. Een zesde nummer met de Hawks & Doves Band nam hij op in September: Winter Winds, het eerste niet eerder uitgebrachte nummer op Coastline.

Haks & Doves, toevallig opgenomen op 4 juli 1980 lijkt een steunbetuiging aan de republikeinse president Ronald Reagan. Dat namen veel fans de normaliter tamelijk linkse Young nogal kwalijk. Het nummer is naar eigen zeggen geïnspireerd op de gijzeling van Amerikaanse diplomaten in Iran. De op dat moment emotioneel kwetsbare Young wond zich enorm op over de situatie en dat leidde tot donkere teksten als ‘In history we painted pictures grim, The devil knows we might feel that way again’. Ook Comin’ Apart at Every Nail en in mindere mate Union Man hebben een wat nationalistisch karakter.

Staying Power en Coastline zijn daarentegen wat meer luchtige liefdesliedjes. Net als Winter Winds, dat fans tot nu toe alleen konden horen op een bootlegopname van het concert op het Bread & Rosesfestival hebben deze nummers een wat old timey feel. Gek genoeg werken de nummers in chronologische versie beter dan de volgorde waarop ze op Hawks & Doves staan. Ik vind de zes nummers waarmee Coastline opent uiterst genietbaar. Stilistisch liggen ze dan ook in het verlengde van Comes a Time, terwijl nummers als Hawks & Doves juist weer meer op de International Harvesters lijken.

De tweede helft van Coastline bestaat uit nummers van Re-Ac-Tor. Zoals gezegd duurde het programma waarbij Ben door strikte herhaling geleerd moest worden normaal te functioneren 18 maanden en nam 14 uur per dag in beslag, waarbij er altijd minimaal 1 ouder aanwezig moest zijn.

Dit sijpelde door in Neil’s muziek; waar hij normaal gewoon was om rond middernacht op te nemen, had hij nu maar 4 uurtjes per dag de tijd; tussen 2 en 6 uur ’s middags. Het was voor Neil en the Horse lastig om een goede groove te pakken te krijgen, vandaar ook de vele handclaps, tamboerijnen, metalen pijpen die tegen elkaar aangeslagen worden. Re-ac-tor zou het begin betekenen van een neerwaartse spiraal voor Crazy Horse, waar pas in 1990 een eind aan zou komen. Het album was een ondoordringbaar geheel; mininmalistische hoes met achterop een tekst van Anonieme Alcoholisten: ‘Deus dona mihi serenitatem accipere res quae non possum mutare fortitudinem mutare res quae possum atque sapientiam differentiam cognoscere’.

In goed Nederlands: “God schenk mij de rust om de dingen te accepteren die ik niet kan veranderen, de moed om de dingen te veranderen die ik wel kan veranderen en de wijsheid om het verschil te kennen.” Een spreuk die perfect paste bij de situatie waar Young zich op dat moment in bevond. Maar om deze ‘serenity prayer’ in het Engles op de hoes te zetten, dát vond Young wat teveel ‘in your face’.

Ondanks de moeite om de Horse in het gareel te krijgen staan er nog best behoorlijke nummers op het album zoals Southern Pacific, Surfer Joe and Moe the Sleaze en Shots (ook al is de versie van Boarding House onovertroffen).

Het nummer waar de eentonigheid echt tot uiting komt is het 9:14 durende T-bone. De tekst is makkelijk te onthouden: Got Mashed Potatoes / Ain’t Got No T-Bone. Ter plekke ‘geschreven’ en opgenomen als laatste nummer op de plaat. Tja, ik was nooit echt creatief, aldus Young. Gek genoeg ontbreekt juist T-Bone, net als Shots op Coastline. In plaats daarvan krijgen we Opera Star (veel beter te verteren in de live versie tijdens de tour met Crazy Horse in 1986) en Rapid Transit. Quirky lijkt me de best passende omschrijving.

Tijdens de Re-Ac-Tor sessies nam Young nog drie andere nummers op; van Are There Any More Real Cowboys? ontbreekt ieder spoor, maar Sunny Inside en Get Up krijgen we dan wel eindelijk te horen. In het boekje van Lucky 13 staat nóg een nummer uit deze periode, te weten To Me, To Me, maar dat is dus de werktitel van Sunny Inside. Sunny Inside zou uiteindelijk zo’n 7 jaar later op This Note’s For You terecht komen en heeft hier nog een iets andere tekst. De openingsakkoorden lijken dan weer heel erg op You’re My Girl van Are You Passionate?, dat dan weer over dochter Amber Young gaat; Sunny Inside gaat uiteraard over moeder Pegi. De werktitel To Me, To Me, komt uit een verdwenen stukje tekst uit de brug. Sunny Inside is een stuk luchtiger dan de rest van Re-Ac-Tor.

De gitaarsound op Sunny Inside is tamelijk bijzonder, het zou me niets verbazen als het samples zijn en hij de melodie op zijn Synclavier speelt. Datzelfde zou je kunnen zeggen van Get Up. Als ik het nummer zou moeten omschrijven, zou ik zeggen: Neil Young meets Billy Joel. Vooral interessant vanwege het funky loopje op de elektrische piano. De tekst heeft niet veel om het lijf.

Al met al is Coastline een goede doorsnede van de muziek uit 1980 en 81. Op Real Cowboys na lijkt er niet veel in het archief te zijn achtergebleven. Het is tekenend voor hoe weinig tijd Young had voor muziek. De periode 1976-1978 in deze box beslaat 10 schijven en nu gaan we in ruim 40 minuutjes door zo’n 18 maanden heen. Over de selectie van de nummers heb ik niet veel te klagen, misschien dat ik liever Motor City had gehad in plaats van Rapid Transit, maar het is goed zo.

4*

harm1985

Wat een prachtig verslag tot nu toe.
Ik volg je op de voet.

Het is met 17 schijven een enorme kluif; ik luister al twee weken naar bijna niets anders. En dan moet ik de Blu-Rays ook nog kijken als ik de box fysiek binnen heb.

Hij staat nu overigens ook op Young’s site. Hopelijk volgen de reguliere streaming diensten over niet al te lang.

Dank harm 1985, net als bij de eerste twee delen is dit bijzonder fijn om te lezen.
Ik heb een poos geleden aan je gevraagd of je je er opnieuw aan wilde wagen en dat doe je met verve, weet dat het bijzonder gewaardeerd wordt!

En dan te bedenken dat ik bij Vol. I niet eens verslag heb uitgebracht!

Dan ligt er nog een schone taak op je te wachten , lange donkere dagen liggen in het verschiet en je weet..Rust Never Sleeps.