Ayreon - 01011001 (2008)

Niet echt vernieuwend inderdaad, meer een herhaling van/ variatie op eerder werk. Verzorgd tot in de puntjes en produktioneel ook eersteklas, maar het geheel speelt muzikaal een beetje op veilig en nergens wordt er echt gevlamd. Het hele gebeuren is nog iets rustiger dan The Human Equation. Lekker om naar te luisteren, maar tekstueel en muzikaal niet Ayreon's beste werk.

Van Ayreon ken ik alleen ”The Human Equation”. Dat vind ik een interessant en intrigerend album, vooral vanwege het concept/verhaal. Nu heeft elk album van Ayreon een verhaal, zo ook deze ”01011001”, maar die vind ik toch een stuk minder boeiend. Ik mis hier de menselijke kant van ”The Human Equation”. ”01011001” komt wat afstandelijk op me over. Daarnaast vind ik het onderscheidend vermogen van de mannelijke vocalisten wel heel beperkt. Ik denk echt dat ik meerdere liedjes naar dezelfde zanger zit te luisteren. Bij de vrouwelijke stemmen vind ik het verschil veel treffender. Tenslotte staat de lengte van het album me tegen. Nu zijn alle albums van Ayreon van aanzienlijke lengte, maar gezien bovenstaande bezwaren is het een behoorlijke lange zit. Kwalitatief zit alles gewoon prima in elkaar, Arjen Lucassen is een echte vakman. Toch vind ik ”01011001” een hele opgave om door te komen, wat mijn luisterbeleving dusdanig negatief beïnvloedt.

Na mijn enorme enthousiasme voor In the electric castle (de eerste Ayreon-plaat die ik leerde kennen) had ik het eigenlijk niet kunnen denken, maar van wat zich bij The human equation al een beetje aankondigde heb ik bij eerst The source en nu 01011001 toch echt wel last gekregen : bij alle afwisseling en veelgelaagdheid van composities, melodieën, arrangementen en vocalisten heb ik toch het idee gekregen dat het allemaal gewoon meer van hetzelfde is. De stijlkenmerken van stevige powermetal-nummers afgewisseld met folky of spacy interludes, de zangers die tegen elkaar in zingen, de akoestische en elektrische instrumenten die elkaar afwisselen, de incidentele hemelse of operateske koortjes – op de één of andere manier klinkt het allemaal zó vertrouwd dat er, ondanks de explosiviteit binnen de nummers zèlf, in het album als geheel geen verrassing meer zit, en alleen bij nummers die wat andere geluiden of sferen laten horen (zoals Connect the dots, Waking dreams en The truth is in here) ga ik rechtop zitten. Ik kan het allemaal absoluut niet slecht noemen, en ik heb nog steeds vrachtwagens vol respect voor wat Lucassen elke keer weer neerzet, maar het doet me gewoon niet zo veel.

4 jaar na de laatste Ayreon plaat is er dan het volgende conceptalbum 01011001. En was The Human Equation al een lichte teleurstelling bij mij te bespeuren, deze trend wordt helaas doorgezet. En dan ook in grotere mate. Dat heeft enerzijds te maken met (te) hoge verwachtingen van mij, en anderzijds dat het "concept" Ayreon misschien wel uitgewerkt is. Welke gastmuzikanten en intrumentalisten je ook inzet het komt uiteindelijk toch op hetzelfde neer(dit was mijn zienswijze destijds).
Dat wil niet zeggen dat dit album waardeloos is, er staan sterke composities op zoals Liquid Eternity, Beneath the waves en Waking Dreams. Deze tracks kunnen niet voorkomen dat het allemaal stroperig overkomt, er zit totaal geen vaart in. Gelukkig is er dan nog een sterke eindnummer The Sixt Extinction. En dat is Ayreon wel toevertrouwt.

Op een bepaald punt moet je maar besluiten dat je je mening klaar hebt over een album. Bij 01011001 heb ik vandaag maar de knoop doorgehakt. Dit album heb ik echt heel vaak geluisterd in de afgelopen tijd. Echt helemaal pakken doet het niet, maar ik hoor ook wel echt de kwaliteit. Het is misschien wel dat dit album in veel opzichten aan Into The Electric Castle doet denken, want opvallend genoeg heb ik hier dezelfde kritiekpunten en dezelfde complimenten. Met dat laatste ga ik heel erg in de herhaling vallen, maar ik wil wel kwijt dat dit wederom een erg prettig album is. Goed gemusiceerd, leuke gastmuzikanten etc.

Belangrijkste wat ik wil aankaarten is dat 01011001 heel sterk opent. Fantastische opener! Liquid Eternity is fenomenaal. Connect The Dots is een erg fijne afwisseling en hier heb ik echt even gezocht wie de zanger is. De rest herkende ik wel of vond ik er niet heel erg uit springen. Dat Hansi Kürsch van Blind Guardian hier zingt, is voor mij een heel grote plus. Zeker op cd twee waar het materiaal vaak wel echt minder boeiend is, is het Hansi die me erbij houdt. Ik beur altijd weer op als ik hem hoor zingen. Jorn Lande is ook een sterke zanger en heeft hier een paar heel mooie zanglijnen. Als ik hem hier zo hoor, vind ik het vooral spijtig dat Masterplan nooit het succes geworden is dat het wel had moeten worden.

01011001 is uiteraard een typische Ayreonplaat. Dit soort conceptalbums vind ik heel erg tof, maar ik merk hier dat Arjen Lucassen moeite heeft om over de hele lengte de kwaliteit vast te houden. Dat wil niet zeggen dat bepaalde songs slecht zijn, maar te weinig te bieden hebben om muzikaal interessant te zijn. Ik denk dat er simpelweg teveel verhaal is voor de muzikale inspiratie. Desondanks ben ik nog steeds heel erg in mijn nopjes met de special edition die ik enkele maanden tegenkwam in de lokale platenzaak.

Tussenstand:
1. Star One - Space Metal
2. Ayreon - The Universal Migrator - Part One: The Dream Sequencer
3. Ayreon - The Human Equation
4. Ayreon - The Universal Migrator - Part Two: Flight of the Migrator
5. Ayreon - The Final Experiment
6. Ayreon - 01011001
7. Ambeon - Fate of a Dreamer
8. Ayreon - Into The Electric Castle
9. Stream of Passion - Embrace The Storm
10. Ayreon - Actual Fantasy

Wederom weet Arjen, naast een aantal grote namen, te verrassen met onbekende vocalisten die sterke partijen inzingen op dit album. Vooral Magali Luyten weet indruk te maken op Liquid Eterniet en het fantastische Ride The Comet. Ook wijlen Steven Lee was voor mij een onbekende en maakt indruk op deze plaat. Met Jorn Lande, Floor Jansen en Hansi Kürsch staan er ook weer wat grotere namen op het album die hier fenomenaal zingen.

Dit album klinkt in muzikaal opzicht als een logisch vervolg op The Human Equation, al halen de meeste nummers net niet dat niveau. Wel staan er met Age Of Shadows, Beneath The Waves, The Fifth Extinction, Ride The Comet en The Sixt Extinction een aantal fenomenale tracks op 01011001. Nummers als Comatose, The Truth Is In There en River Of Time zorgen met hun wat meer lichtvoetige karakter voor de nodige afwisseling om bijna 1 uur en 45 minuten geboeid te blijven luisteren.

Ik zag dit album altijd als een ‘minder’ album in de discografie van Ayreon, maar eigenlijk groeit mijn waardering voor 01011001 alleen maar.

Ik ben benieuwd hoe dit album in september gestalte krijgt op het podium. Arjen heeft aangegeven dat voor dit optreden een nieuw surroundsysteem gebruikt gaat worden. Alle samples en effecten op dit album lenen zich uitstekend voor een surroundweergave.

1. Ayreon - Into The Electric Castle
2. Ayreon - The Human Equation
3. Star One - Space Metal
4. Ayreon -The Dream Sequencer
5. Ayreon - 01011001
6. Ayreon -Flight Of The Migrator
7. Ayreon - Actual Fantasy
8. Ayreon - The Final Experiment
9. Ambeon - Fate Of A Dreamer
10. Stream Of Passion - Embrace The Storm

Dit album, een amalgama van progressieve rock en verhalende diepgang, ontvouwt een kosmisch verhaal dat de luisteraar meeneemt op een reis door tijd en ruimte.

Ayreon's "01011001" is geen doorsnee muziekstuk, maar een episch narratief dat zich afspeelt tegen de achtergrond van intergalactische dilemma's en existentiële vraagstukken. Het album, dat fungeert als een brug tussen verleden, heden en toekomst, nodigt uit tot reflectie over onze plaats in het universum en onze interacties met de technologie.

De arrangementen op dit album zijn niets minder dan prachtig, een symfonie van eclectische instrumenten en stijlen die samensmelten tot een harmonisch geheel. Elke track op "01011001" is rijk aan textuur en emotie, waardoor de luisteraar zich volledig kan onderdompelen in Ayreon's uitgestrekte universum.

De vocale prestaties zijn een kernaspect van dit album, met een veelvoud aan gastzangers die elk een uniek personage belichamen binnen het narratief. Deze diverse stemmen verrijken het verhaal, brengen de karakters tot leven en voegen een extra laag toe aan de algehele luisterervaring.

"01011001" is niet slechts een muziekalbum; het is een album dat de grenzen van het genre overstijgt en de luisteraar uitdaagt om dieper na te denken over existentiële thema's. Ayreon bewijst wederom zijn meesterschap in het creëren van een meeslepende en diepgaande muzikale ervaring die zowel raakt als inspireert.

Concluderend, Ayreon's "01011001" is een werk dat zowel de geest als het hart aanspreekt. Het is een must-listen voor liefhebbers van progressieve muziek en verhalende kunst, een album dat nog lang na de laatste noot blijft nazinderen.

Eerder gepubliceerd op www.jorros-muziekkeuze.nl

Na het relatief lichtvoetige Stream Of Passion keert Lucassen met 01011001 terug naar zwaarmoedige prog op een kosmisch vlak. Er is een enorme sterrencast aangetreden, het musiceren is wederom van topniveau en het concept is heerlijk scifi. Het enige minpunt is dat de songs op aarde (en dan bedoel ik vooral Connect The Dots en Web Of Lies) echt enorm zwak zijn naast Waking Dreams, Comatose of Beneath The Waves. Binnen het verhaal past het, maar toch is het ook een beetje jammer.

Lande, Gildenlöw en Kürsch horen wel bij mijn favoriete zangers, dus hun aanwezigheid hier is enorm gewenst, maar ook Renske (Katatonia) levert een hele fijne bijdrage. Grappig genoeg is het door Lucassen zelf gezongen The Truth Is In Here dan nog weer een van mijn favoriete songs, omdat de tekst werkelijk fantastisch is. Is Mr. L. hier de hippie uit Into The Electric Castle of heeft hij gewoon een acid flashback? Al met al blijft 01011001 wel een 'moeilijk' album om in te komen, maar als dit eenmaal gelukt is, heb je ook meteen een absolute kraker te pakken.

Tussenstand:
1. Ayreon - Into The Electric Castle
2. Ayreon - The Human Equation
3. Ayreon - 01011001
4. Star One - Space Metal
5 Ayreon - The Dream Sequencer
6. Ayreon - The Final Experiment
7. Ayreon - Universal Migrator
8. Ambeon - Fate Of A Dreamer
9. Stream Of Passion - Embrace The Storm
10. Ayreon - Actual Fantasy