Jazz (en dan vooral de bop en hardbop) kenmerkt zich door hectisch spel, heftige ritmes, alsof de muzikanten de hectiek, drukte en gekte van de stad vertalen in muziek. Veel jazz roept ook associaties op met rokerige café's en clubs.

Pastorale jazz, dat ergens aan het eind van de zestig ontstond, leek een wat een meer harmonieuze en meditatieve sfeer op te roepen. In Pastorale jazz is het samenspel meer de basis, de harmonie en minder intense ritmes. De toon van de muziek weerspiegelt niet de inner-city-life, maar bossen, beken, bergen en het landleven. In die zin is het meer romantisch.

Het heeft raakvlakken met bijvoorbeeld third stream, welke de brug slaat tussen klassieke muziek en jazz. Ook Chamber Jazz (kleine combo's met veelal gecomponeerde muziek) en Spiritual Jazz (meditatieve muziek) hebben raakvlakken met Pastorale Jazz. Spritiual Jazz is echter spiritueler en gaat vaak meer richting het astrale en beschrijft ook vaak mythologische en heeft weer een hechte band met free jazz.

Om Pastorale jazz wat meer te duiden is het belangrijk om naar de band Oregon te luisteren. Een label dat zich vanaf het begin met deze vorm van jazz bezig hield is ECM (Jan Garbarek, Keith Jarrett, Eberhard Weber, etc.). Vanaf de jaren '80 stapt ook Oregon over naar ECM.

Pastorale jazz heeft elementen van europese folkmuziek maar ook bijvoorbeeld wat we wereldmuziek noemen. Het is echter wel jazz en geen folk, want de improvisatie is nog steeds een belangrijk element.

Oregon komt uit de Verenigde Staten, maar het meerendeel van de ariesten die zich bezig houden met Pastorale jazz komen uit Europa. Het label ECM is ook een Duits label. Een wat nieuwe label dat artiest herbergt binnen dit subgenre is het Britse Edition.

Hier wat voorbeelden:



















En wat moderner:







En een persoonlijke favoriet:



Vanaf nu zal ik (proberen) deze topic vullen met mooie (oude en nieuwe) Pastorale jazz, al dan niet met raakvlakken met Spiritual Jazz en Chamber Jazz en Third Stream. Bedankt voor het meelezen.

Wow, mooi initiatief Michiel!! Ben de term Pastorale Jazz niet eerder tegengekomen, maar moest wel meteen aan Third Stream en jaja het ECM label denken. Over het algemeen niet mijn favoriete label, maar Oregon en je andere suggesties ga ik zeker checken. Leuk!!

Harp-gitaar

Overigens zijn (jazz)ballads eigenlijk niet gewoon pastorale jazz??

Mag ik deze aanraden van het Edition label? Leuk topic wel, ECM ligt me wel en ik heb nog wel meer aanraders, maar eerst maar eens wat volgen hier.

Dave Stapleton - Catching Sunlight (2008) - MusicMeter.nl
Neil Yates - Five Countries (2011) - MusicMeter.nl

Beetje kort door de bocht. Een ballad is altijd een rustig nummer, ongeacht de muziekstroming. Je hebt het dan over algemene muziekelementen als snelheid, ritme, melodie, timbre, dynamiek. Naast de ballad kennen we ook de tango, mars, wals, boogie, polka en vast nog wel een paar meer. Zo heeft een powerballad van Whitesnake (muziekstroming hardrock) niks met de meditatieve sfeer in muziekstroming (Pastorale) Jazz te maken.

Dat begrijp ik ook wel , maar als jij nog een keer leest zie jij misschien dat ik tussen haakjes de verwijzing jazz heb gezet en niet soul,rock, oid

Een jazzballad kan best pastorale jazz zijn.

Soms heb je een plaat waar meerdere stijlen opstaan. Zo krijgt Morgan of Shorter met gemak een souljazz, hardbop, swing of blues op een plaat.

Maar om direct te stellen dat een ballad pastorale jazz is, is niet zo. Thematisch moet het dan wel iets ruraals hebben en een bepaalde dromerige sfeer oproepen van landschappen. Veel ballads zijn vaak liefdesliedjes of hebben iets treurigs, maar hebben wel vaak de blues als basis.

Overigens de " trend" werd ooit al eens gezet door de oude Beethoven :
uit wiki;
Wat de Pastorale onderscheidt van alle andere symfonieën van Beethoven zijn de beschrijvingen die elk deel heeft. De symfonie bestaat uit vijf delen, waarvan de drie laatste in elkaar overgaan. Door de beschrijvingen ontstaat het beeld van een picknick die of een boerenfeestje dat door een onweer onderbroken wordt.

Vredig is ook wel een noemer in de Beethoven symfonie ( 6e, uit 1808) beschrijft hij vooral het landleven , maar er is ook wel een beetje ruimte voor storm

Goede tips, en dan tip ik gelijk deze:
Chris Potter Underground Orchestra - Imaginary Cities (2015) - MusicMeter.nl

Chris Potter - There Is a Tide (2020) - MusicMeter.nl

Eberhard Weber - Yellow Fields (1976) - MusicMeter.nl

Daar heb jij een punt, leuk topic om te volgen en ontdekken.
Nu kom je ( ik) de term pastoraal nauwelijks tegen in de jazz media.

Klopt. Daarom wilde ik er een topic aan wijden. Het is wel een legitieme term. En ik ben benieuwd ook naar suggesties.

Ook bijvoorbeeld combo's die geen drummer hebben en bijvoorbeeld tabla's hanteren (zie ook Oregon).

Lees jij dit dan nog maar eens: Een ballad is altijd een rustig nummer, ongeacht de muziekstroming.

https://www.musicmeter.nl/images/cover/845000/845585.jpg?cb=1681996641
Michael Garrick Sextet with Don Rendell and Ian Carr - Prelude to Heart Is a Lotus (2014) - MusicMeter.nl

Deze British Progressive Jazz-plaat kan ook doorgaan voor een Pastoral Jazz-plaat, al is er wel variatie in stijlen. Vooral de twee compositie vooral erg bop nog. Masr de eerste en vierde compositie zijn pastoraal ten top.

Een goede line-up met Ian Carr, Don Rendell, Michael Garrick, Jim Philip, Coleridge Goode, Trevor Tomkins. Veel fluit maar ook veel Trompet van Ian (ala Miles Davis) met hier en daar prachtige begeleiding op clavecimbel en celeste van Garrick.

Deze plaat is opgenomen in 1968, dus nog wel met de nodige bop- en swing-invloeden. In 1970 zou op Argo Records het befaamde Heart is a Lotus (https://www.musicmeter.nl/album/109042) uitkomen, maar deze plaat is een BBC Jazz in Britain-opname, waar de band al richting die plaat groeit.

Gearbox Records brengt trouwens veel fantastische oude Britse jazzplaten uit, die stuk voor stuk de moeite van het beluisteren waard zijn. Ik zal eens goed kijken welke binnen deze categorie vallen.

Als ik een beetje door de voorbeelden hier ga dan is de eerste artiest die heel goed past keith jarrett solo, in het begin vh topic is ook een bandopname geplaatst van Jarrett maar alleen aan de piano past perfect lijkt mij.
Grappig is dat hij zich een tijdje ook flink op de klavecimbel werken van JS Bach geworpen heeft ( piano transcripties, maar ook echt op het clavecimbel).
Nu was Bach ook iemand die naast preludes, sonates , suites etc ook de benaming Pastorale gebruikte voor diverse van zijn werken.
Overigens heeft in 2023 Jarrett ook een album met werken van een van de zoon van JS Bach opgenomen ook hier een vertaling van klavecimbel naar piano ( serene muziek).

Mssr Renard zou jij zoeterikken als Kenny G en Michael Garson ook in dit topic plaatsen?

Kennie G is smooth jazz. Michael Garson ken ik niet.

Michael Garson - Serendipity (1986) - MusicMeter.nl
Dit album was destijds heel populair op audioshows, daar heb ik hem ook gekocht , klinkt erg goed maar best saai.

Ik zou het moeten horen, maar het zou een soort kruising tussen Third Stream en Smooth Jazz kunnen zijn. De muzikanten die meespelen lijken uit de fusion te komen.

Thematisch zie ik geen verwantschap met wat ik als Pastoral Jazz zie. Nu zijn veel platen vaak gevuld met meerdere genres en subgenres, dus een bopplaat of fusionplaat kan best een Pastoral Jazz-compositie bevatten.

Zo kan een plaat die vooral ui Pastoral Jazz-compisities bestaat ook prima een dixieland of jazzrock-compositie bevatten.

Bedenk wel: de insteek is niet per sé kalme jazz, want Smooth Jazz, Cool Jazz, Chamber Jazz, Third Stream etc. zijn op zichzelf staande stijlen.

De verjazzte folknummers van Jan Johansson vallen denk ik ook wel onder Pastoral Jazz.



Mooi trouwens dat er een toffe term is voor de wat rustigere, melodieuzere jazz(folk). Dat soort muziek bevalt mij doorgaans uitstekend.

Ik wist al wel dat jij hier ook zo aanschuiven. En inderdaad valt Johansson ook in die categorie. Ik wilde ook al eens een topic starten over Scandijazz, maar ik blijf bezig. Zit toch wel veel tijd in.