Hedendaagse populaire muziek

In een belangrijk deel van mijn leven speelde pop/rock een belangrijke rol in mijn leven, maar zeker sinds pakweg het jaar 2000 ben ik vooral klassieke muziek gaan luisteren, niet alleen omdat daar fascinerende nieuwe werelden te ontdekken zijn maar ook omdat ik de hedendaagse pop/rock slaapverwekkend saai vind. Elk jaar kijk ik nog wel even op de eindlijstjes om te zien of er iets opwindends is gebeurd in de pop/rock maar elk jaar ben ik weer teleurgesteld. Ook in de eindlijst van 2019 op MusicMeter tref ik in de Top 10 alleen maar dezelfde kalm voortkabbelende bejaardenmuziek aan die de pop/rock al minstens 20 jaar domineert en die het tegendeel lijkt van wat pop/rock ooit was, namelijk rebellie en een stoot adrenaline die je als luisteraar een ‘vechten of vluchten’-respons gaf en die om die reden ook een revolutionaire kracht in de samenleving leek te vormen.

Therapie voor de ziel

Maar waarom is pop/rock, die altijd stond voor jeugdige rebellie, verworden tot – o ironie – bejaardenmuziek die slechts nog in slaap sukkelt en niemand meer kan irriteren maar precies daarom mij wel irriteert? Zijn de pop/rock-liefhebbers zelf oud geworden en heeft de muziek zich aan hun vermoeide zenuwen aangepast? Waarschijnlijker heeft de muziek zich echter aangepast aan de noden van deze tijd: niemand droomt nog van een revolutie en mede vanwege het hyperindividualisme van het ‘neoliberalisme’ is iedereen nog slechts bezig met het eigen geluk dat men tracht te vinden door zich af te sluiten van de buitenwereld, door rust te vinden in een terugtrekking in zichzelf, in yoga en meditatie. Zoals in vergelijkbare omstandigheden filosofie in de oudheid verwerd tot therapie voor de ziel (stoïcisme), zo lijkt ook muziek bovenal een therapeutisch (stoïcijns) karakter te hebben gekregen met de eigen zielenrust als doel dat zo sterk contrasteert met de opwinding en prikkeling als het doel van rock ‘n’ roll dat zo mensen – letterlijk – tot bewegen aanzette. Zelfs harde muziek is tegenwoordig letterlijk alleen maar oorverdovend geworden met de nadruk op verdovend in plaats van dat het energie geeft.

De saaie hemel

Om nog even voort te borduren op het verband tussen populaire muziek en politiek: popmuzikanten zijn bijna altijd radicaal-links geweest en dat zijn ze nog steeds maar waar links vroeger stond voor rebellie en shockeren (rock ‘n’ roll, punk) staat links in deze tijd voor politieke correctheid, de eis dat niemand zich gekwetst mag voelen, dat niemand mag worden buitengesloten, dat niemand aanstoot aan de uiting kan nemen. Het doel lijkt een risicoloze maatschappij die zo is ingericht dat niemand kan worden gekwetst en iedereen zich ten volle kan ontplooien. Wellicht is dat politiek een nastrevingswaardig doel maar als de muziek daarvan de uitdrukking vormt dan levert dat geen spannende muziek op en doet het denken aan de bekende grap dat je na de dood beter in de hel kunt komen omdat daar tenminste wat gebeurt terwijl je je in de hemel slechts stierlijk verveelt.

Minimalisme

Terugkerend naar de kunst is er wellicht nog een relatie met de klassieke of kunstmuziek. Een stroming die de postmoderne muziek – grofweg de muziek sinds de jaren ’60 – nogal domineert is de zogeheten minimalistische muziek. Deels geïnspireerd door psychedelica en Indiase meditatieve muziek wordt deze muziek gekenmerkt door repetitie waarbij bewust niets gebeurt of in ieder geval niet plotseling zodat de luisteraar in een soort trance of meditatieve toestand kan komen. Ik loop altijd met een wijde boog om deze slaapverwekkende muziek heen en ofschoon pop altijd al repetitief was lijkt ook pop inmiddels sterk minimalistisch in de zin dat eindeloze herhaling en voortkabbelende kalmte bovenal moet verhinderen dat de luisteraar geprikkeld wordt en wakker wordt gemaakt. De muziek lijkt geen revolutionair maar nog slechts een escapistisch doel te hebben.

Adorno: amusement als arbeid

De neomarxistische filosoof en cultuurcriticus Adorno bekritiseerde reeds vóór de Tweede Wereldoorlog de amusementsindustrie en de populaire cultuur van de massa op de grond dat kunst per definitie onvoorspelbaar is zodat het nieuwe wegen toont en de toeschouwer/luisteraar verrijkt en bevrijdt terwijl amusement de arbeider ogenschijnlijk verstrooiing van zijn arbeid geeft maar in werkelijkheid slechts een voortzetting vormt van zijn arbeid: omdat amusement per definitie repetitief en voorspelbaar is, zoals arbeid dat is (men denke aan de arbeider aan de lopende band die eindeloos dezelfde moer moet aandraaien), wordt de toeschouwer/luisteraar bij de populaire cultuur slechts opnieuw aan het werk gezet in plaats van bevrijd en is de eindeloze repetitie van een beat of riff net als het werk aan de lopende band geestdodend en maakt het de luisteraar tot slaaf. Niet voor niets zit er dan ook een heuse industrie achter het amusement: amusement is slechts de volgende fase van het kapitalisme. Het is veelzeggend dat de Verenigde Staten na de Tweede Wereldoorlog wereldwijd een culturele en kapitalistische hegemonie opbouwde op basis van zijn amusementsindustrie. Rock ‘n’ roll en film zijn ogenschijnlijk rebels maar in werkelijkheid slechts het kapitalisme in zijn nieuwe vorm waarbij echte revolutie juist wordt voorkomen door deze uitingen van rebellie te cultiveren, vergelijkbaar met Marx’ ‘religie is opium van het volk’ (het christendom kondigt de revolutie aan maar precies daarom zijn gelovigen afwachtend en troosten zij zich met de hoop in plaats van in opstand te komen).

Opium

De hedendaagse populaire cultuur lijkt zelfbewust te zijn geworden: de massa begrijpt dat er geen revolutie komt zodat pop geen reden meer heeft zich in een rebels gewaad te presenteren. De droom van revolutie is doorgeprikt maar net als met de dood van God lijkt er dan nog slechts nihilisme te resteren: meer dan ooit is de populaire cultuur synoniem geworden met wat opium echt doet: het brengt geen mooie droom – geen opwinding zoals een erotische droom – maar slechts verdoving en slaap zodat de ziel even rust kan vinden. Voor mij resteert het nostalgisch verlangen naar de pop/rock van lang geleden (waar onder meer ook de populariteit van de Top 2000 bij veel oudere mensen op is gebaseerd) toen pop/rock nog opwindend was: de rebellie ervan is wellicht een kapitalistische leugen maar de adrenalinestoot ervan is echt en daardoor een stimulerender escapisme dan de hedendaagse muziek.

Voor een filosoof ben je wel erg overtuigd van je eigen gelijk.

De discussie ga ik verder niet aan. Er wordt nog steeds opwindende muziek gemaakt naar mijn idee.Voor een ieder wat wils.

Ik raad je aan uit je (boomer?) bubbel te stappen en met open blik het ongekend brede muzikale landschap te betreden. Geniet ervan!!

Bewust heb ik de titel van het draadje als een vraag geformuleerd: ik sta zeker open voor andere antwoorden dan de mijne. Het kan ook heel goed zijn dat er in de Top 100 van 2019 wel opwindende muziek te vinden is, maar het valt me op dat de Top 10 weer wordt beheerst door kalm voortkabbelende muziek waar ik slaap in plaats van een adrenalinestoot van krijg. Mogelijk is het een deformatie van de 'serieuze' popliefhebber, om nog maar eens een ander theorietje op te gooien: bij een serieuze liefhebber hoort serieuze muziek dat dan wordt verward met rustige, meditatieve muziek die volwassen aanvoelt (zoals er ook altijd een voorkeur voor 'progressieve rock' was en nog is bij zichzelf serieus achtende luisteraars omdat die muziek iets intellectueels uitstraalt). Maar ik heb het idee dat dat meditatieve en voortkabbelende een 'ziekte' is die alle hedendaagse muziek teistert.

Hoe dan ook, tegenargumenten en andere opvattingen zijn altijd welkom! Jullie zijn in ieder geval grotere kenners van de hedendaagse pop/rock dan ik dus ik hoor graag jullie mening en ervaring.

Tool, Fontaines en Big Thief voortkabbelend ??

Maar goed, ik geef je een tip: IDLES - MusicMeter.nl

Een band die mij in ieder geval een adrenalinestoot wist te geven en daarnaast grote onderwerpen op een niet zeikerige links/rechts georienteerde manier aanpakt.

Het "gebrek aan adrenaline" zoals jij dat ervaart bij hedendaagse muziek moet je naar mijn idee niet bij andere liefhebbers, muziekindustrie of politiek zoeken. Ga eens op zoek bij uzelf meneer de filosoof...

Mwah, ik vind het ook wat kortzichtig om steeds maar weer terug te vallen op het "The Eye of the Beholder"-argument. Het lijkt me niet onwaarschijnlijk dat er bepaalde culturele en politieke stromen zijn te ontwaren die zijn weerslag vinden in welke muziek populairder is dan wel meer wordt gemaakt . Ik vind dat De Filosoof een dappere poging waagt om dit uit te werken.

Wel een lastige opgave; het huidige muzieklandschap is versnipperd, aangezien met de vooruitgang van de techniek het makkelijker en goedkoper is geworden om muziek op te nemen en aan de man te brengen.

Dank voor de tip. Ik heb even naar Idles geluisterd en hun muziek heeft inderdaad nog wel iets van rock 'n' roll: in het bijzonder doet het me denken aan Wire en andere 'post-punk'-bandjes. Wel brengt het me op de vraag wat zo'n bandje toevoegt aan de duizenden (post-)punkbandjes uit de jaren '70 en '80: iets nieuws brengt Idles niet...

Wat dat betreft zijn de jaren '90 nog wel interessant: Lenny Kravitz zong in 1995 terecht "Rock and Roll is Dead" maar tegelijkertijd was Kravitz met velen anderen in de jaren '90 een soort retro-rock 'n' roll die bewust nog één laatste keer het vuur van de rock 'n' roll wilden laten branden, ook al is het op ironische wijze (want rock 'n' roll was al "dead" zodat het een soort nostalgia was). Dat brengt dan in dat decennium naast uiteraard de hele grunge-beweging bv. een band als Jon Spencer Blues Explosion voort die de opwinding van rock 'n' roll zo tot het uiterste doorvoerde dat het zowel hysterisch als hilarisch wordt en zo tegelijk een parodie op rock 'n' roll wordt. Maar wel 'great fun' en een echte adrenalinestoot: luister bv. naar hun liedje Full Grown.

@Barney Rubble: Zeker, maar dit is een muziekforum en ik wil niet te veel de politieke kant opzoeken.

Er wordt hier beweerd dat muziek ingedut is, en dat is absoluut niet waar. In 1969 luisterden er in nederland ook meer mensen naar Corry Konings ipv The Doors.
Als jij "revolutie en adrenaline" wil hebben zul je daar zelf naar op zoek moeten...dat is van alle tijden.
Natuurlijk zijn er culturele en politieke (tegen)stromingen die weer invloed hebben op muziek daar is al die jaren ook niets in veranderd...open deur.

Het gaat erom dat de conclusie van filosoof is dat er heden ten dage enkel suffe muziek gemaakt wordt omdat er geen behoefte is aan opstand en dat we een soort zombies zijn geworden... Onzin!! Ik vraag me af of hij het nieuws nog volgt?

Ik heb het idee dat er momenteel meer gaande is in de maatschappij als ooit tevoren, We staan met diverse onderwerpen op een keerpunt en dat hoor ik ook terug in de muziek.

En ik hoor het gelukkig ook bij veel jongeren die ik spreek en ik hoor het ook bij veel nieuwe muziek.

Haha...ten eerst heb je zoals je zelf aangeeft "even" geluisterd en je hebt je conclusie al klaar. Er zit wel degelijk een verschil, maar dan zul je iets verder moeten luisteren als "even"...

En dan kom je met Lenny Kravitz als voorbeeld van interessante en maatschappijkritische jaren 90 muziek... Ik was jong in de jaren 90 en ook toen was Lenny al een ouwe lul met nostalgische en wat kitcherige muziek.

Rock & Roll is inderdaad dood. Gelukkig wel ja...

Er wordt tegenwoordig genoeg goede muziek uitgebracht maar écht opgewonden ben ik zelden. Ik heb ook de indruk dat de rebellie, de revolutie uit de muziek (en vooral de rock) is verdwenen. Daar komt ook bij de muziekwereld danig versnipperd is - wat Barney Rubble zegt - dat geen enkele nieuwe band of artiest een enorme impact kan hebben als bv. Beatles, Pink Floyd, Michael Jackson of Nirvana.

Interessant betoog van De Filosoof, ik heb in deze richting al vaker dit geluid gehoord. Ik denk dat er wel een kern van waarheid in zou kunnen zitten. Alleen is het een en ander bijzonder moeilijk objectief vast te stellen of er algemene uitspraken over te doen. Maar een aantal tendenzen die de Filosoof vind ik zeker herkenbaar, de zucht naar verdoving, herhaling en nostalgie. Alleen heeft muziek niet altijd al in zekere mate met name gezorgd voor troost, hoop en liefde? Het is niet de muziek of de kunst, maar de omstandigheden die mensen aanzet tot verandering.

popmuziek (in de brede zin van het woord) was misschien wel maatschappijkritischer dan ooit in 2019....

In 2019 zagen we een opleving van het straatprotest, o.a. de klimaatprotesten van de scholieren. In de popmuziek zag ik niet veel beweging, op enkele kritische teksten en geluiden na.

Van Brazilië tot Zuid-Korea tot Groot Brittannië - ik hoorde de ene na de andere politieke/protest plaat. Vooral in de jazz en hip-hop. Sloot voor mij ook sterk aan bij de nieuwe beweging aan protesten op straat inderdaad.

Acht zat muziek komt er uit. Argentinie, Zuid Korea.China,Spanje, Noord Europa, Australie etc,etc,etc. Rock,blues,electronic,Film &gamesoundtracks, metal Jazz, etc etc.
Laat de lijstjes links liggen en ga vooral zelf op onderzoek uit.

Ik ben zelf niet bekend met de muziek, maar las wel laatst dit over Poetin vs. rap. Maar goed, da's nog niet per se een revolutie binnen de muziek...

Ik kreeg vroeger ook meer energie en zelfs troost van muziek, maar ligt dat ook niet gewoon aan de leeftijd...?

En wat Michiel Cohen zegt, vooral die suffe lijstjes vergeten als je juist wat anders zoekt.

Rock is toch wel een beetje een afgesloten hoofdstuk. Ik mag er ook nog graag naar luisteren, maar voor breed gedeeld engagement moet je al jaren in andere muzikale hoeken zijn. Maar als je niet over de schutting kijkt, lijkt het misschien of er in de buitenwereld niet veel gebeurd nee.

Ik vraag me af of De Filosoof niet meer doelt op de top 40 en de muziek die in de MSM wordt aangeboden.
Als ik de top 40/album top 100 weleens bekijk kan ik wel janken...

Daarnaast zie ik zelf van dichtbij dat veel jeugd mede hierdoor en diensten als spotify altijd bij dezelfde muziek blijft.

Lijstjes van users op Mume zijn eigenlijk zelden meer echt mainstream te noemen.

De hoogtijdagen van de rock zijn inderdaad allang voorbij, de laatste jaren zijn er weinig sterke rockalbums uitgebracht en dan zijn het meestal live-albums van rocklegendes.

Wat is MSM?

Veel hiphop en elektronica is wel maatschappijkritisch, maar dat dan weer niet in de hitlijsten.

Mainstream media

Interessant betoog van De Filosoof. En ik ben er het in grote lijnen mee eens. De hedendaagse hitlijsten zijn op sterven na dood. Er staan ook geen rocknummers meer in. Alleen tenenkrommende nederhiphop en verkrachtingen van nummers uit het verleden. Wat een verdriet en muzikale armoede. Toch bestrijdt ik dat er geen goede rockmuziek meer wordt gemaakt. We krijgen het op de mainstream radio bijna niet meer te horen. Of je moet afstemmen op Kink, dat draait nog wel echte muziek.

Op Studio Brussel wordt er nog vaak rock gedraaid maar die blijven steken in de populaire rockbands als bv. Muse, Coldplay, Editors, The National, The War on Drugs, Foo Fighters ... er komen de laatste jaren nauwelijks interessante nieuwe rockbands op.

Potverjoppie: waarom kwam me deze quaeste - kwestie van ezel en steen en stoten en zo - zo bekend voor Alles is al eens gedaan en vroeger was het vooral beter - MusicMeter.nl

Wat is in vredesnaam de relevantie van muziek van 2010/2015 te vergelijken met uit zeg even die van 1970/75?
Of die van 70 - 75 te vergelijken met die van 1930 - 35?

Ooit de gedachte opgevat dat muziek en tijd gerelateerd zouden kunnen zijn? Dat micro- en macroeconomische perspectieven en demografische aspecten zo veranderd zijn, dat de context van nu een heel ander muziek vergt of doet ontstaan dan die van zeg even 38 jaar geleden.

"Where will it end" klonk superactueel in 1980/81 en "here we are now entertain us" idem in 90/91,maar missen these days elke actuele link. In het tweede geval weten we heel erg goed hoe we entertained kunnen worden (als we maar binnen kunnen komen) en in het eerste geval weten we heel goed waar we eindigen: thuis met een knallende koppijn of op de intense care waar we leeggepompt worden (als we de verschillende reality soaps mogen geloven).

Werkelijk de muziekconsument (van pak 'em beet 25) in 1981 had een veel smallere outlook dan zijn tegenhanger van nu. Veel issues van nu waren er toen niet.

Dapper en helder betoog. Het is natuurlijk makkelijk het af te doen als gezeur of een moderne 'ok boomer', maar zelden zie je hier op MuMe zo'n uitgebreide argumentatie. Waarvoor hulde!

Hmm, ik heb juist het gevoel dat de Top 40 steeds maatschappijkritischer wordt. Er worden toch behoorlijk wat statements gemaakt m.b.t. feminisme, fatshaming, racisme, discriminatie etc.

En het is wachten op de stroom aan klimaathits.

Lizzo is een stevige tante, maar gaan haar nummers over fatshaming? Ik let eerlijk gezegd niet zo op de teksten.

Taylor Shift had afgelopen jaar in ieder geval een hit met een aanklacht tegen homofobie.

Hmm, ik heb juist het gevoel dat de Top 40 steeds maatschappijkritischer wordt. Er worden toch behoorlijk wat statements gemaakt m.b.t. feminisme, fatshaming, racisme, discriminatie etc.

En het is wachten op de stroom aan klimaathits. [/quote]

Chev, me dunkt dat het wachten is op verbieden van hits als The Coalminers Daughter, We Work the Black Seam, Canary in a Coalmine, Jumping Jack Flash (It's a Gas)

Tijd om albums als Juicy Lucy - Juicy Lucy (1969) - MusicMeter.nl op nieuw uit te brengen; Electricity van OMD kan ook weer, mits met Greensleeves op de flip

Ik bedoelde vooral in vergelijking met pak 'm beet 20 jaar terug.Juicy gaat wel heel duidelijk over 'van jezelf houden zoals je bent' (en gezien haar postuur en vroegere onzekerheid is 1 en 1 toch wel 2). Maar ik dacht zelf vooral aan All About That Bass (of iets ouder: Big Girl, maar ik heb het vooral over de laatste vijf jaar).

Ariane Grande, Beyoncé, Lana del Rey, volgens mij is het tegenwoordig wel wat explicieter en geëngageerder dan ten tijde van Boyzone, Backstreet Boys en Spice Girls. Of: het draait om 'woke' zijn.

Overigens vind ik het oprecht een interessant vraagstuk: wie zijn momenteel de legendes van de toekomst? Of zijn ze, zoals dit topic impliciet suggereert, er niet meer?

Het is niet moeilijk de parallellen te zien tussen een Madonna en een Miley Cyrus, maar zal zij daadwerkelijk eenzelfde status bereiken over X decennia? En hoe groot wordt een Kanye West? Geliefd of verguisd, is hij iemand die over 40 jaar onmiskenbaar tot de grootsten uit de muziekgeschiedenis gerekend wordt?

Ieder tijdperk kent haar 'enfant terribles' (dat is waar de filosoof naar op zoek lijkt te zijn), maar welke blijven en welke zullen die status nooit ontstijgen? Zoals hierboven terecht opgemerkt: The Doors waren ook niet direct de grote superhelden die ze nu zijn.

Of is het muzieklandschap dusdanig versnipperd dat er, zoals ook elders opgemerkt, geen supersterren meer kunnen ontspringen die een vergelijkbare status van een Michael Jackson of Beatles kunnen krijgen? Daarmee doel ik niet op populariteit (want er zijn genoeg hedendaagse exponenten die net zo populair zijn), maar op artiesten die ook over 20 jaar nog relevant zullen zijn en nieuwe generaties aan kunnen spreken. Ter illustratie: Backstreet Boys en Spice Girls waren groot, maar zullen naar mijn verwachting geen tijdloze artiesten blijken. Hoewel ik het niet hard kan maken denk ik niet dat deze artiesten en mass aan populariteit winnen bij de nieuwe generaties. In ieder geval niet zoals een Queen nog steeds doet.

Ik denk dat de muziekbeleving te versnipperd en te individueel is geworden, waardoor de grote artietsen van nu je heel makkelijk compleet kunnen ontgaan. Ik vraag me af of je in de 60s zo makkelijk om de Beatles heen kon en in de 80s zo makkelijk om Michael Jackson. En zijn ook veel meer vormen van entertainment voor de gemiddelde 16-jarige dan vroeger; streaming (netflix), vloggen, gamen, etc.


Dat van All About That Bass had ik me nooit gerealiseerd, zelfs al heb ik het nummer 100 keer gehoord.

Lana del Rey en Beyonce halen eigenlijk nooit de top 40 met hun serieuzere werk, vorig jaar volgens mij alleen met de soundtracksongs van Charlie's Angels en The Lion King. Vind dat nou niet echt geengageerde muziek, al valt er wel een boom op te zetten over de dubbele bodem van The Lion King.

Zoekt en gij zult vinden. Maar ja Argentinie is natuurlijk niet mainstream.