Ozzy Osbourne - Speak of the Devil (1982)

Ik moet bekennen dat ik tot voor deze week deze plaat nog nooit had beluisterd. Waarom? Dat weet ik nu zelf niet. Ok, het is een live-album met Black Sabbath nummers, opgenomen op 26 en 27 september 1982 in New York. De Wiki, voor zover die 100% betrouwbaar is, leert ons nog andere interessante feiten: Speak of the Devil - Wikipedia, dus klik er maar eens op. Volgende bezetting speelt hierop: Ozzy Osbourne (zang), Brad Gillis (gitaar), Rudy Sarzo (bass) en Tommy Aldridge (drums). Het was tevens de eerste plaat na het overlijden van meestergitarist Randy Rhoads, de dubieuze redenen voor de toer en het album werden hier al reeds uitgelegd, dus over naar het album.
Een dubbel gevoel overheerst bij mij, want hoewel het allemaal lekker strak is ingespeeld (goeie muzikanten), denk ik altijd: Black Sabbath, dat is de loden riffs van Tony Iommi en dat mis ik hier wel een beetje. Ik onderschat Brad Gillis niet want ik ken maar al te goed zijn werk bij Night Ranger, maar ik mis een Tony Iommi of een Randy Rhoads. Het is niet fair van mijnentwege, maar dat gevoel heb ik nu eenmaal. Wel vind ik de versies van War Pigs, N.I.B. en Never Say Dy goed gedaan. Genoeg klassiekers staan hierop maar mijn voorkeur gaat echter uit naar het live-album Randy Rhoads Tribute.

Luister gewoon ff-kes naar kant 2(mits in bezit op vinyl),dit is gewoon wicked.
Alleen al door de kwaliteiten van de muzikanten hierop mag het duidelijk zijn dat de originele line-up van sabbath zulke versies nooit ten gehore heeft gebracht.
Maar ze hebben inderdaad wel de credits voor het schrijven van deze klassiekers.

Inmiddels is o.g. dertig jaar verder na aanschaf van,maar kant 2 gaat met regelmaat nog steeds op mijn draaischijf.

Op ongeveer hetzelfde moment als zijn voormalige bandmaten met Live Evil op de proppen komen, verschijnt er ook een live-album van Ozzy met alleen maar Black Sabbathnummers.

Waar Dio op Live Evil moeite heeft de nummers uit het Ozzytijdperk goed te brengen (met name op Black Sabbath en Iron Man), vind ik dat Ozzy hier de gitarist mist die de muziek net zo intens kan brengen als Iommi. Brad Gillis, zoals zo’n beetje alle gitaristen die in Ozzy’s band spelen, maakt de nummers klinken als een soort lightversie van het origineel. De nummers liggen nergens zwaar op de maag en luisteren makkelijker weg, maar dit is toch niet zoals ik de klassiekers van Black Sabbath het liefst wil horen.
Ozzy werkt zich heel aardig door deze live best-of heen, en zijn commentaren tussen de nummers door zijn nog lang niet zo tenenkrommend als ze later zouden worden.

Had ik geen bootlegs van Black Sabbath gehad, dan zou ik dit album nog wel eens draaien om te horen hoe hij Sabbathnummers live brengt. Ik heb echter liever iets waar Iommi meespeelt.

3.5*

In de loop van 1982 werd duidelijk dat zowel Black Sabbath als hun voormalige zanger een dubbellive-elpee zouden uitbrengen. Iets wat het moederschip in de jaren ’70 had verzuimd, met als gevolg het te laat verschenen en bovendien tegenvallende "Live at Last" (1980). Inmiddels twee jaar fan, had ik een deel van de backcatalogus gehoord, zodat ik erg nieuwsgierig was naar beide komende albums.
In 1982 wisten wij fans (uit de papieren tijdschriften) dat Osbourne zijn liveplaat uitbracht vanwege contractuele verplichtingen aan Jet Records, het label van zijn schoonvader. Ook lazen we dat Bernie Tormé (ex-Gillan) de omgekomen gitarist Randy Rhoads had vervangen tijdens de Amerikaanse tournee en op zijn beurt alweer was vervangen door ene Brad Gillis. Deze was van de nieuwe band Night Ranger, die binnenkort zou debuteren en nu dus Speak of the Devil had ingespeeld. Tenslotte leerden we dat deze dubbelaar tijdens twee speciaal voor het album gecreëerde shows was opgenomen.

Ik keek gespannen uit… Toen Speak uitkwam, was Oor positief en ik zowel blij als verontrust. Blij met de setlist, maar met zo’n hoes kon ik niet thuiskomen, dat zouden mijn ouders niet goed vinden… Heb wel diverse malen verlekkerd met de hoes in handen in een platenzaak gestaan. Resultaat: de laatste twijfel werd weggenomen, het werd definitief Live Evil dat ik zou aanschaffen.

Pas via YouTube hoorde ik Speak voor het eerst, decennia later dus. Opvallend is dat Gillis een veel vloeiender stijl heeft en niet poogt de oorspronkelijke partijen van Iommi te imiteren. In de solo van Sweet Leaf doet hij bijvoorbeeld volstrekt zijn eigen ding. Daar kun je over mopperen, maar ik vind het lekker.
Net als het feit dat ein-de-lijk nummers van ná 1973 worden gespeeld, zij het karig: Symptom of the Universe en Never Say Die, twee van mijn grote favorieten. Negen nummers zijn van de eerste drie albums en van Vol. 4 wordt niets gespeeld. Dat laatste is jammer, net als dat Never Say Die langzamer klinkt dan in de studioversie. Desondanks een smeuïge setlist.
Producer Max Norman heeft na de opnamen duidelijk aan de stem van Osbourne gesleuteld: hier en daar klinkt die dubbel, ofwel is er een chorusachtig effect overheen gehaald. De band (naast Gillis: bassist Rudy Sarzo en drummer Tommy Aldridge) klinkt als een geoliede en creatieve machine, zoals het nieuwe slot van Sabbath, Bloody Sabbath laat horen. Al met al een prima album, waarbij de muziek in deze jasjes enige grimmigheid is verloren. Ik kan slechts gissen of ik dat indertijd een probleem had gevonden.

Later las ik op Wikipedia de nodige ontnuchterende details over de totstandkoming, verhalen die in 1982 systematisch van de pers – en dus de fans - waren weggehouden. Onbekend was dat Osbourne het plan voor dit album al begin februari ’82 aan de band had medegedeeld en dat deze mannen weigerden mee te werken aan zo'n "coveralbum", waar ze immers slechts uitvoeringscredits voor zouden krijgen.
In de woorden van Sarzo leidde dit tot Osbournes “worst drinking binges I had ever witnessed”. Beschonken en woedend ontsloeg hij de band en urineerde even later tegen de Alamo, wat hem een boete en veel publiciteit opleverde, passend bij zijn imago van ‘madman’. Eenmaal nuchter kon Osbourne zich niet meer herinneren dat hij de drie had ontslagen... Het leidde ertoe dat zowel Rhoads (voor de tweede maal) als Sarzo besloten om de band na de tournee te verlaten. Toen de gitarist noodlottig om het leven kwam, volgde enige berusting: de bandleden verkeerden lange, lange tijd in rouwstemming.

Ik heb de autobiografie I Am Ozzy (2009) gelezen, maar over het ontslag wordt niet gerept… Ongetwijfeld omdat het beeld moest worden gecreëerd dat de relatie tussen zanger en gitarist altijd heel goed was.
Meer feitjes dus op Wiki, zoals dat Osbourne niet kwam opdagen bij de repetities voor Speak, hetgeen de onvrede bij de vaste bandleden nog eens extra verhoogde; dat een derde show voor dit album zonder publiek werd opgenomen om de producer meer keuze te geven, een sessie waaruit minimaal Sabbath, Bloody Sabbath afkomstig is; dat Osbourne tijdens deze optredens kaal was, iets was misgegaan met waterstofperoxide (las ik indertijd in Oor) of een scheerapparaat (Wikipedia); en dat Sarzo, klaar met Osbournes excessen, inmiddels met Quiet Riot aan een nieuw album werkte.

Ook in 1982 had ik geoordeeld dat dit niet het gehoopte livealbum met Sabbathmateriaal was. Desondanks een goede set die vreemd genoeg nog altijd niet op streaming is te vinden, afgezien van YouTube. Vast iets met rechten en geld; passend bij de financiële motieven voor dit album, ook nu we een dikke veertig jaar verder zijn. Het verkocht in de Verenigde Staten beter dan die van de Sabs. In Engeland was dat juist omgekeerd.
Verder was dit de perfecte reclame voor de nieuwe groep Night Ranger. Najaar 1982 hoorde ik bij (denk ik) BBC Radio 1 hun verslavende oorwurm Don’t Tell Me You Love Me van het debuut Dawn Patrol. Prachtig soleerwerk van Gillis, waardoor ik het extra jammer vond dat ik Speak of the Devil niet kon kopen.