Ultravox - Lament (1984)

Hier moet ik toch even in de bres springen voor mijn helden van weleer, Gerard, want dit album wordt nochtans door zowel fans als critici geroemd om zijn superieure productie. Na eerder met Conrad Plank (Kraftwerk) en George Martin (The Beatles) te hebben gewerkt, klaren de jongens van Ultravox hier de klus helemaal zelf. Wat bij Lament opvalt zijn de overdadige, atmosferische synthesizer arrangementen, waardoor dit album toch bij uitstek weer een voorbeeld is uit het gouden tijdperk van de New Romantics. De start met White China is al meteen zeer indrukwekkend: een intelligente politiek getinte tekst ondersteund door een vernieuwende combinatie van gesynthetizeerde pijporgel klanken en stuwende elektronische drums met veel zestiende bassdrum noten. Een onvergelijkbaar en weergaloos nummer. Daarna de eerste single, One Small Day. Een degelijke rocker, fijn om mee te zingen, maar verder niet opvallend. De tweede single, Dancing With Tears In My Eyes, kennen we natuurlijk allemaal. Een schoolvoorbeeld van een perfecte synth-popsong en terecht hun grootste succes sinds Vienna. Hoewel een minder voor de hand liggende keuze, werd het titelnummer als derde single uitgebracht. Met deze song demonstreert Ultravox voor het eerst in volle glorie zijn typerende handelsmerk: een wonderschone, gedragen sfeer met stemmige vocalen van Midge Ure, zware klassieke pianonoten van Billy Currie en heel opvallend het gebruik van de marimba als percussie-instrument. Tsja, en nu kom ik dan toch echt superlatieven te kort. Met de volgende 3 nummers Man of Two Worlds, Heart of the Country en When the Time Comes bereikt Ultravox ongekende hoogtepunten. De band excelleert hier in het neerzetten van tot epische proporties geproduceerde electronische geluidsmuren. Kenmerkend daarin zijn vooral de prachtige keltische accenten, die voor een mysterieuze sfeer zorgen. Luister vooral eens naar het vloeiende Man of Two Worlds met hele bijzondere Gaelic vocals van Mae McKenna. Of naar de meeslepende instrumentale slotakkoorden van Heart of The Country, waarin de mogelijkheden van ik meen de Fairlight synthesizer optimaal worden benut. Voor het contrast kent de energieke afsluiter A Friend I Call Desire een wat soberder inkleuring. Hoewel niet mijn favoriete track, geven de vrouwelijke backing vocals toch net weer dat beetje extra cachet. Het enige nadeel van dit album is dat er slechts 8 tracks op staan, maar na Vienna, Rage in Eden en Quartet levert Ultravox daarmee voor de vierde achtereenvolgende keer wel weer een staaltje van geperfectioneerd vakmanschap. Intelligent, kunstzinnig, elegant en stijlvol met een klassieke touch. Dat was Ultravox en ik mis ze nog steeds. 4,5*

(Op 2 februari 2008 was ik wat kort door de bocht gegaan bij dit album en had beloofd daar een beter bericht over te schrijven.)

Na het opzoeken van dit album binnen mijn collectie valt direct op dat hij anders is dan de afbeelding die hier gebruikt is. Op mijn hoes van de lp staat op de plek waar hier de standing stones staan de tracks die op dit album zijn te vinden. Gelukkig staan ze wel op de binnenhoes.

Het album opent met het up-tempo nummer White China. Hier is veel electronica op te horen en de tekst die Ure zingt is behoorlijk cryptisch te noemen. Het nummer is bepaald niet saai te noemen er is van alles op te horen, waardoor het gevoelsmatig te kort is. Een track als One Small Day roept voor mij iets op van hoop in bange dagen. Fraaie wijdse klanken en een bijzonder effect op de gitaar van Ure om de positieve rillingen van te krijgen. Het doet mij althans denken aan ruige landschappen. De bescheide hit Dancing With Tears in My Eyes brengt mij terug naar de jaren tachtig. Kwesties over kernbewapening en de Russen komen één voor één staan opnieuw op mijn netvlies. Ja, en dan de titeltrack Lament doet ondanks de kille electronica gevoelig aan. Het roept bij mij beelden op van desolate landschappen in Schotland.

Na het omdraaien van de lp begint heel in de verte Man of Two Worlds. Eenmaal op gang blijkt het al snel een mooie Keltische song met rock invloeden. Vooral de stem van Mea McKenna brengt mij in hogere sferen. Het is eigelijk veel te kort, want het had voor mij een lp-kant mogen duren. Een song als Heart of the Country roept subtiel een gevoel op van strijd. Wie goed voor zijn land is zal geluk oogsten. Vooral als de strijkers erbij komen heb ik het gevoel boven het land te vliegen en zie zo grote groene vlakten onder mijn ogen verdwijnen. When the Time Comes begint met ingehouden spanning en is qua tekst best filosofisch te noemen het doet mij denken aan kwesties die te maken hebben met gevoelens. Het einde van deze song had voor mij anders gemogen. Na een paar tonen op de gitaar is daar het spannende A Friend I Call Desire. De bass die hier op is te horen doet mij aan New Order denken. Verder doet het hartverscheurend aan wat toe te schrijven is aan de gitaar van Midge Ure en de achtergrond zang die hier de functie heeft van slagroom op een al heerlijk stuk gebak.

Conclusie Lament is een passie volle plaat van Ultravox, en oh ja de productie is lang niet zo beroerd als ik eerder had beweerd. Het is fris en pakkend te noemen.

Lament is in de eerste plaats het album van Dancing With Tears In My Eyes. De single die de kille eighties in ruim 4 minuten samenvat. In de ban van de bom. De angst voor een kernramp. Het scenario voor Tjernobyl.

Hoe onheilspellend de boodschap ook mag zijn, Dancing With Tears In My Eyes grenst aan de perfectie. De piano brengt een hemelse melodie, de gitaren en de snijdende zang van Midge Ure storten de wanhoop over je uit. Een song met een een ongelofelijke impact. Eén van de beste singles van de eighties. Misschien wel mijn persoonlijke nummer één.

Ten tijde van Lament schuurde de sound van Ultravox tussen de postpunk en de new romantics. Iets minder electronica, meer gitaren met effect. De band klinkt strak en vol vertrouwen, en de 6 van de 8 songs zijn beresterk.

White China drijft op een stalen constructie van electronische beats. Een prachtig refrein ook. Een prima synthpopsong.

De eerste vervormde gitaren hoor je bij One Small Day, een gespierd rockanthem zoals we dat van Ultravox nog niet gewend waren. Een sterk nummer dat als eerste single uitverkoren werd.

Dancing With Tears In My Eyes werd (vreemd genoeg) pas de tweede single. De albumversie duurt hier trouwens een halve minuut langer dan de originele 7" versie.

Lament, het introverte titelnummer, is ook de moeite waard. Ambachtelijke syntpop in slow motion. Bijzonder sfeervol.

Man Of Two Worlds, met een schitterende bijdrage door Mae McKenna, heeft een mooie Keltische touch. Een spiritueel hoogtepuntje en de connectie met de standing stones op de albumhoes.

Heart Of The Country borduurt door op dezelfde sfeer, maar blijft steken in goede bedoelingen. Iets te lang, te weinig variatie. Ook het langdradige When The Time Comes overtuigt minder.

Gelukkig zorgt A Friend I Call Desire om vijf voor twaalf nog voor het nodige vuurwerk. Een symfonisch sluitstukje, met gitaren vol galm in duel met denderende electronica.

Een vrij sterk album, met Dancing With Tears In My Eyes als absoluut hoogtepunt. De remaster uit '99 is onder meer uitgerust met fraaie b-kantjes: het experimentele Easterly en de zwarte pianoballade Building,

LAMENT 1984

Ik herinner me de release van Ultravox' Lament en OMDs Junk Culture.
Quasi gelijktijdig en ze werden ook samen in Oor besproken.
OMD won op frivoliteit, Ultravox verloor op steriliteit.

Maar deze Lament wedijvert voor mij samen met Rage in Eden
om Ultravox' mooiste plaat . Want ik hoor hier melodieuzere popsongs
en (niet onbelangrijk) meer gitaren die het vaak stuiterende geluid
van de sequencers doorweven en zo de typische sound wat verbreden.

White China opent nochtans als vanoudsher.
Sequencers voeren de boventoon, maar warmer aangekleed.
De "Special Mix" van het nummer en de live versie (b-kant van de single
Love's Great Adventure) doen vermoeden dat de song weerhouden werd
als potentiële vierde single van dit behoorlijke album.

One Small Day is één van mijn grote favorieten.
Plots blijkt Ultravox ook onvervalst te kunnen rocken.
Het refrein hapert aantrekkelijk in het metrum, maar verklaart
daardoor misschien waarom het nummer het als eerste single
niet goed deed. Iets te moeilijk voor het eendimensionale hitpubliek.

De romantiek van Dancing with Tears in My Eyes heb ik lang gekoesterd.
De clip (hoe overleeft liefde een nucleaire ramp?), de werkelijk sublieme tekst,
maar bovenal het dramatische arrangement is brok-in-de-keel.

De instrumentale break doet menig traantje opwellen.
Als de gitaren na het alarmsignaal time time time time losbeuken
weer je dat het werkelijk over is ... de fade out klinkt als een sirene ...

Dancing with Tears in My Eyes stond één weekje op 1 in Vlaanderen.
En ik had daar met mijn singletje toe bijgedragen in de zomer van 1984.

Als een groep haar vier potentiële singles op Kant 1 zet,
dan doet die ingreep misschien een soort tweedeling vermoeden.
Kant 2 is pastoraler van aard, minder op de hitparade gericht.

De derde UK single en titelsong Lament is daarom de brug.
Een sfeervol nummer dat iets van Moments in Love (The Art of Noise) uitademt.

Lament werd geen single in de Benelux of Duitsland.
Daar koppelde men Man of Two Worlds aan Heart of the Country
als een soort dubbele A-kant single release. Beide nummers hebben
daarom ook instrumentale versies (om de 12" mee te spekken).

Man of Two Worlds suckt jammer genoeg zo hard
dat het album meteen een volle * verliest in mijn rating.

Heart of the Country heeft wel enige hitpotentie, maar heeft
mij ook beduidend minder te bieden dan de vier eerste songs.
Een behoorlijke, maar te lange albumtrack lijkt me een juist etiket.

Het pluspunt op dit album is dat Ultravox wel tracht
om het eigen geluid verder te ontwikkelen na drie albums
die min of meer in dezelfde lijn lagen. Maar songgewijs
ontbreekt dit album me te veel aan overtuigingskracht.

When the Time Comes kabbelt ook spanningsloos verder.
Een mistige ballad op een iets traditionelere songwriters leest.
Allemaal niet onaardig, maar het hart wordt er niet warmer van vind ik.

De 8 tracks worden ook gerokken om het album vol te maken.
Spandau Ballet kon dat ook ... moet je geen 10 songs schrijven.

Gelukkig is er nog A Friend I Call Desire met Dead Can Dance gitaar.
Een nummer dat je iets milder wil stemmen om dan toch te gaan voor 4 sterren.
Maar laten we vooral Kant 1 van deze plaat onthouden.

Ik vind het heel jammer dat Love's Great Adventure,
de single die de verzamelaar Collection uit 1984 aankondigde,
op de deluxe editie ontbreekt. Die song hoort er toch echt wel bij.

De b-kantjes Easterly en Building zijn veel experimenteler
en bekoren mij daardoor eigenlijk meer dan Kant 2 van Lament.

Maar nu weet ik nog niet wie de winnaar is.
De onderkoelde wave van Rage in Eden of de synthpop
met likkebaardende gitaar van Lament ... ex aequo dan maar.

Toch een fractie minder dan hun vorige twee albums (Rage in Eden blijft mijn absolute favoriet) maar er staat genoeg moois op om af en toe nog eens op te zetten.Met name het titelnummer Lament,One small day (had in een iets andere versie ook van Big country kunnen zijn) en het slotakkoord A Friend i call desire blijven toch wel sterke nummers.

De jaren 80 waren toch wel het tijdperk van de milieu activisten.
Men maakte zich druk over de toekomst van de aarde; of het nou zure regen of de dreiging van de atoombom was.
Depeche Mode was een duidelijk voorbeeld; vooral bij albums als A Broken Frame en Construction Time Again.
OMD had dezelfde soort abstracte hoezen als Lament, en natuurlijk waren daar nummers als Red Skies over Paradise (Fischer-Z), The Unforgettable Fire (U2) en Red Skies (The Fixx).
Midge Ure had zichzelf door zijn bijdrage in het schrijven van Do They Know It's Christmas? Al in de positie van wereldverbeteraar gebracht, al was het vooral Bob Geldof die deze rol op zich nam.
Begrijp mij niet verkeerd, natuurlijk is het geweldig wat hij allemaal gedaan heeft, maar Bob Geldof was tot toen vooral de man van de eendagsvlieg I Don’t Like Mondays, en zijn carrière kon een steuntje in de rug harder gebruiken dan die van Midge Ure, die al wist te scoren met Fade To Grey en Vienna.
Dancing With Tears In My Eyes was vooral indrukwekkend vanwege de prachtige clip, welke het tijdsbeeld duidelijk aan geeft.
Ure gaat met zijn stem meer de hoogte in, waardoor deze veel weg had van die van Iva Davies, welke een jaar eerder wist te scoren met Hey Little Girl van Icehouse.
Ondanks het zware onderwerp, klinkt het allemaal best hoopvol, terwijl de rest van het album Lament duidelijk een meer donker geheel laat horen.
Het is ondanks dat een stuk meer uptempo dan een album als Vienna, waarbij duidelijk de invloeden van de eerder genoemde OMD en Depeche mode ook op dat moment scorende bands als Duran Duran en Tears For Fears hoorbaar zijn.

De plaat komt bij mij op 2, na het overbekende album. Rage staat daar weer nipt achter op 3.

Tja loodzwaar zou je hem wel kunnen noemen. Zonder pervers willen overkomen voel en hoor je de plaat puffen, kreunen en steunen. De bom valt nooit zong Herman van Veen nou daar waren Ure en co. niet zo zeker van.

Het album gaat trippelend, trappelend en redelijk lichtvoetig van start met White China om daarna met One Small Day het grote gebaar weer eens uit de kast te halen. Nog niet zo groot in vergelijk met eerdere werkjes als Hymn en The Voice maar toch... De gitaarhit komt er na en dat blijft na al die jaar toch nog steeds een fijn nummer. Kant A komt tot een eind met het epische titelnummer. Lament heeft dreiging, is krachtig en heeft wat klasieke invloeden in zich. Een prachtig meesterwerkje van de groep.

Draaien we de plaat om en komen we weer vier typische Ultravox liederen tegen waarvan de laatste A Friend I Call Desire niet alleen de langste maar ook nog de beste is van die vier. De b kant is iets anoniemer dan het eerste gedeelte maar nog steeds meer dan de moeite waard.

Ik heb een halfje over en ik heb besloten die hier in te zetten. Van een 4,0 naar een 4,5 dus.

Voor mij juist een beetje een nieuwe kleur op het emotionele palet van deze band, want naast stevige nummers als White China (met z'n Blue Monday-ritme) en One small day (heerlijke gitaarpartijen) proef ik ook melancholische ondertonen in het titelnummer (met een Tears-For-Fears-achtige synthesizer-die-klinkt-als-een-marimba-solo), Man of two worlds en When the time comes. En dat levert wederom fraaie muziek op – met name het laatstgenoemde nummer is prachtig, met z'n aftastende begin, fretloze bas en afsluitende knerpende gitaarsolo. De enige track die echt misstaat is het flauwe slotnummer, met z'n U2-arrangement (gitaar vol echo, bas met vier identieke noten per maat, en slagwerk met de bassdrum in de aanval) en een dameskoortje dat klinkt alsof de typistes even achter de microfoon zijn gezet ("Shir and Deb, they want you in the studio!" "What, us?"); door veel mensen hier wordt het geprezen, maar na de rijkdom van de eerste zeven nummers vind ik het een suffe doordenderaar. Voor de rest is dit echter opnieuw een geweldige plaat; nu ik hun vier elpees uit de eerste helft van de tachtiger jaren weer eens grondig heb beluisterd valt me op hoezeer deze mannen grossieren in ijzersterke melodieën, en wanneer die dan ook nog worden gekleed in verrassend gevarieerde en volle arrangementen (hetgeen meteen ook de reden is waarom ik Ultravox eigenlijk niet als synthipop-band beschouw) kom ik uit op een uitstekend kwartet.

Lament opent heel campy. Dat kitschgehalte had ik bij Ultravox nog niet gehoord. Toch zakken de keyboard daarna weer weg en komt er een 'normaler' geluid voor terug. Dat er weer aandacht is voor gitaarpartijen vind ik ook positief. Ik word heel erg gelukkig van Dancing With Tears In My Eyes. Supergoede track, waardoor ik me realiseer dat ik New Wave best goed kan hebben, mits we het hebben over de echte hits. Daarna zakt het album weer behoorlijk in, waarbij ik Man Of Two Worlds wel weer echt een saai, kitscherig dieptepunt vind. De tweede helft gaat dan ook echt aan me voorbij. Het doet me echt helemaal niets. Door Dancing een halfje erbij.

Tussenstand:
1. Ha!-Ha!-Ha!
2. Systems Of Romance
3. Ultravox!
4. Lament
5. Quartet
6. Vienna
7. Rage In Eden

De eerste Ultravox plaat die ik in mijn collectie had doet nog steeds niet veel onder voor de andere Midge Ure albums sinds Vienna. Ik hoor met met One Small Day inderdaad ook wel een iets gladder nummer en (terechte) hit Dancing With Tears In My Eyes vinkt ook de juiste vakjes aan bij 'glad' en 'gelikt', maar slecht is het nergens. Opener White China vind ik een heerlijke Ultravox-klassieker, Man Of Two Worlds heeft door de zangeres nog een mooie keltische vibe en titeltrack Lament en Heart Of The Country zijn weer van die fijne melancholische tracks. Afsluiter A Friend I Call Desire heeft daarnaast nog een lekkere rockende vibe.

Doet niet veel onder voor de rest, de ranking van de laatste vier albums kan wat dat betreft per dag verschillen. Op naar de albums waar ik echt niets van ken.

Tussenstand:
1. Rage In Eden
2. Vienna
3. Quartet
4. Lament
5. Systems Of Romance
6. Ha!-Ha!-Ha!
7. Ultravox!

Ultravox werd pas echt succesvol met de komst van zanger en gitarist Midge Ure, dat met "VIENNA" uit 1980 een vliegende start kende. Met John Foxx als frontman had de Engelse band drie albums uitgebracht, "ULTRAVOX!", "HA!-HA!-HA!" en "SYSTEMS OF ROMANCE". Na het vertrek van Foxx en de komst van Ure ontstond de meest succesvolle bezetting van de band. Deze bestond dus uit Midge Ure, Chris Cross op basgitaar, Warren Cann op drums en Billy Currie op toetsen en viool.

De band werd in 1974 opgericht in Londen, noemde zich toentertijd Tiger Lily, maar veranderde een paar jaar later de bandnaam in Ultravox! Met uitroepteken dus, die de heren na twee albums lieten vallen. De eerste drie albums werden geproduceerd door onder andere Steve Lillywhite, Brian Eno en Conny Plank. Het grote succes kwam dus met de komst van Midge Ure, de internationale hit "VIENNA" van het gelijknamige album, was ook een groot verkoopsucces. Opvolger was "RAGE IN EDEN" uit 1981 met het geweldige "THE VOICE" als persoonlijk favoriet. Een jaar later kwam "QUARTET" uit, mijn favoriete Ultravox album. De tracks "REAP THE WILD WIND", "HYMN" en "VISIONS IN BLUE" behoren, wat mij betreft, tot de besten die ze gemaakt hebben. Op 6 april 1984 verscheen het zevende album, "LAMENT". Acht nummers, 37 en een halve minuut én een prachtige afsluiting van een zeer succesvolle periode. De single "DANCING WITH TEARS IN MY EYES" werd de tweede Top 40 hit met een zesde plaats als hoogste notering. Kant 1 van het album is van grote klasse, zeer gevarieerd en boeiend. "WHITE CHINA" is de opener en gaat met industriële geluiden van start. Daarna groeit het tot een typisch uptempo Ultravox track uit. Met een refrein dat in je hoofd blijft zitten, het "White China" wordt voldoende herhaald om dat te bewerkstelligen. De gitaarriffs van Midge Ure zijn de basis van "ONE SMALL DAY", hij zingt het geweldig, op de toppen van zijn kunnen en de toetsen zijn een smaakvolle toevoeging. Ure laat tevens horen dat hij naast strakke riffs ook heerlijk kan soleren. "DANCING WITH TEARS IN MY EYES" was de Nederlandse hit van het album en is een commercieel pakkend nummer. De videoclip bij het nummer was somber en paste bij de tekst van de track. Deze beschrijft de terreur die een nucleaire oorlog aan kan richten, en beschrijft tevens de laatste dag op aarde na dé bom. Het titelnummer is wat mij betreft het hoogtepunt van het album. "LAMENT" is een sferisch nummer met prachtige synthesizer spel en beklijvende melodie.

In "MAN OF TWO WORLDS" horen we zangeres Mae McKenna die de Gaelic passages voor haar rekening neemt. Het is een typisch mid jaren tachtig synth-pop nummer, met een hoofdrol voor de synthesizer en de elektronische drums, of drumcomputer. "HEART OF THE COUNTRY" is weer een pure Ultravox track, vol met synthesizer, geluiden, prachtige zanglijnen en een viool solo. Synthesizer, drumcomputer, pakkend ritme en een spannende melodie, dat zijn de ingrediënten in het eerste deel van "WHEN THE TIME COMES (I'll Cry)". Na twee minuten vallen de drums in en groeit het nummer uit tot een erg fijne track met dito synthesizer solo. De afsluiter van "LAMENT" is het geweldige "A FRIEND I CALL DESIRE". Een New Order bass loopje van Chris Cross, prominent drumwerk van Warren Cann, een synthesizer solo die je tot het handelsmerk van Billy Currie kunt rekenen en Ure zingt weer geweldig, ondersteund door Shirley Roden en Debi Doss.

Een album dat het niveau van de vorige albums weet te benaderen, met een enkele uitschieter naar boven. Na dit album ging het langzaam bergafwaarts met Ultravox. Allereerst verliet drummer Cann de band en na het meer pop-album "U-VOX" uit 1986 vertrok ook Midge Ure. Pas in 2008 kwamen de vier heren weer samen en vier jaar later verscheen het geweldige comeback album "BRILLIANT". Na dit album en een tournee was het (voorlopig?) weer over. Gelukkig is er genoeg Ultravox muziek om van te genieten, waarvan "LAMENT" er één is.