U2 - War (1983)

En ook hier even een “bash-plasje” over het album doen - gelezen in de context van je andere berichten bij U2 albums vandaag? Enjoy your pee!

Nogmaals intensief beluisterd en er komt een halfje bij. Ook in 1983 was ik bij het uitkomen wat teleurgesteld over War. De single New Years Day had de verwachtingen ook wel erg hoog opgeschroefd, net als hun concert in december 1982 in Groningen.
De productie is droog en koud met weinig dynamiek in de lage regionen en dat zal ongetwijfeld gelegen hebben aan de thematiek van het album, maar vind het niet passen bij U2.
Goede songs naast NYD zijn: Seconds, Like a Song, Drowning Man en Surrender. De rest is nogal middelmatig en ik heb een hekel aan Sunday Bloody Sunday , dus ik kom uit op 3,5* (afgerond).

Dat vind ik nou juist zo goed aan dit album, dat ruwe ongepolijste (postpunk) geluid. Typisch vroege jaren 80 en daarom helemaal U2 voor mij. Nu vind ik hun eerste drie albums ook de beste, moet ik erbij zeggen.

Bono (Paul Hewson) groeit in een interkerkelijk christelijk gezin op. Zijn vader is rooms-katholiek en zijn moeder is lid van Church of Ireland, een protestante afsplitsing. De oudere broer van Bono, Norman volgt elke zondag de rooms-katholieke mis met zijn vader, terwijl Bono met zijn moeder naar de protestante kerk afreist. Op dit vlak ontstaat er een tweedeling in de familie. Uiteindelijk geloven ze allemaal in dezelfde God. Het geloof moet in principe mensen herenigen en ondanks dat Bono altijd sterk achter zijn geloofsovertuiging staat, veroorzaakt dit ook de nodige spanningen.

Dit plaatst Sunday Bloody Sunday in een ander daglicht. Bono geeft tijdens de live concerten overduidelijk aan dat Sunday Bloody Sunday geen rebels opstandig nummer of een politiek statement is, maar juist de oneerlijkheid en verdeeldheid van deze strijd aan de kaak stelt. Een politieke strijd die zoveel levens kost. Natuurlijk is de aanleiding de bloederige aanslag op een vreedzame protestmars voor burgerrechten in de Noord-Ierse stad Derry. Daar vallen op zondag 30 januari 1972 maar liefst 13 dodelijke slachtoffers. Er moet een einde aan deze bitterheid en haat komen. Bono denkt en handelt vanuit een soort van hippie ideologie. Liefde is sterk genoeg om dit te overwinnen. Door het marcheren met een neutrale witte vlag stelt hij zich als kwetsbaar onbewapend doelwit op. Maar misschien is de echte held in Sunday Bloody Sunday juist wel de plaatselijke van de straat geplukte violist Steve Wickham, die hier het folk element toevoegt.

October laat de nodige littekens achter, welke op het licht gehavende gezicht op de albumhoes van War zichtbaar zijn. De jongen op Boy is te snel volwassen geworden. Serieus, angstig en argwanend staart hij voor zich uit. De geboorte van War is een zware bevalling. Natuurlijk heeft War een politiek standpunt, de achterliggende gedachte kan je gerust in een breder context plaatsen. War is innerlijke onvrede. U2 is in conflict met zichzelf. Tijdens het opnameproces van October raakt de band in de ban van een soort van religieuze sekte; de Shalom Fellowship. Alleen bassist Adam Clayton verzet zich tegen deze sobere evangelische levensstijl en zoekt zijn heil in het nachtelijke uitgaansleven. De gelijkheid binnen een hechte vriendengroep komt hierdoor in een weegschaal terecht, en flikkert zowat de verkeerde kant op.

Het is bijzonder dat de psalm 40 de albumrelease haalt. Deze song wordt door Bono, The Edge en Larry Mullen Jr. opgenomen als Adam Clayton voortijdig de studio verlaat. Misschien is dit ook wel de reden dat U2 regelmatig met deze track hun concertreeks afsluit, en de bandleden een voor een het podium verlaten. Dit schets precies de verstandhouding binnen U2 in deze donkere fase. Maar 40 is meer dan dat. Net als in Sunday Bloody Sunday vraagt Bono zich af hoelang hij dit nummer moet blijven zingen, voordat er daadwerkelijk positieve veranderingen in werking gezet worden. Alleen laat hij bij 40 het publiek deze uitleidende woorden zingen, in Sunday Bloody Sunday neemt de zanger het voortouw. Langzaam werkt hij in het geniep aan een community die steeds sterker en veelzeggender wordt.

Tussendoor gebeurt er op War nog heel veel moois. Net als bij I Fall Down, Scarlet en het October titelstuk neemt The Edge bij het emotioneel beladen New Year’s Day achter de piano plaats. Live blijft het echter lastig schakelen tussen toetsen en gitaar. Op de latere platen richt hij zich vooral op de gitaarpartijen, al blijft het eeuwig zonde dat hij dit talent niet meer benut. Het gejaagde New Year’s Day is een openlijke steunbetuiging aan de leider van de Poolse Solidariteitsbeweging Lech Wałęsa, die op dat moment in gevangenschap leeft. New Year’s Day doorbreekt dit patroon als de voormalige vakbondsman alsnog op Nieuwjaarsdag wordt vrijgelaten. Na dit besef richt Bono niet veel later zijn pijlen op de tevens in ballingschap opgesloten Afrikaanse verzetsheld Nelson Mandela. New Year’s Day is een bewustwording, dat je als rockidool daadwerkelijk de wereld kan veranderen. Bono maakt hier met regelmatig gretig gebruik van.

Het Koude Oorlog conflict, en de angst voor de atoombom. Het houdt de wereld in de greep. De lucht kleurt niet voor niks donkerrood. Het apocalyptische Seconds ligt in het verlengde van Dancing With Tears In My Eyes van Ultravox en De Bom van Doe Maar. In Seconds zit een fragment van de harde Soldier Girls documentaire over vrouwen in het Amerikaanse leger verwerkt. We ontketenen een zinloze revolutie die enkel slachtoffers opeist. In Like A Song stelt Bono het conservatieve denken aan de kaak. Als boegbeeld van een jongere generatie staat hij bovenop de barricades, bewapend met slechts het woord, en zijn schreeuwerige punk attitude. Like A Song is de vooravond van de grote verandering, al is dit kentelpunt nu vooral voor de carrière van U2 van toepassing.

Dat het hoopgevende Drowning Man liefdesliedje tijdens de huwelijksreis van Bono en Ali tot stand komt is te begrijpen. Het ligt minder voor de hand dat de frontman daar tevens de beginselen van New Year’s Day op papier zet. Bono heeft er weinig van geleerd dat hij flarden aan songteksten van October kwijtraakt. Tijdens een honeymoon moet je niet de aandacht op het bandsgebeuren richten. Ik denk dat Ali andere verwachtingen van hun trip naar Jamaica voor ogen heeft. Maar goed, Bono schrijft daar dus wel die grote doorbraak hit van U2. Ook op Drowning Man is er een schitterende gastrol voor violist Steve Wickham weggelegd. Mooi hoe hij als buitenstaander juist die Ierse roots een prominente rol toedeelt.

Het is geweldig dat The Cocunuts; jawel van Kid Creole, de backings op twee tracks verzorgen. Door hun aanwezigheid klinkt het stadse Surrender net wat broeieriger en gejaagder. Een stukje exotica wat bij de heren een ophitsend effect oproept. Tja, het blijven Ieren en in dit geval siert dat opwindende potige haantjes gedrag ze wel. Voor mij is Surrender en ook Red Lights het voorwerk van Where The Streets Have No Name en City of Blinding Lights. Red Lights is een ode aan het nachtleven, en valt wat buiten de toom. Stem technisch ligt dit nummer in het verlengde van de jonge soulheld Paul Young. Het grappige hieraan is dat New Year’s Day in dezelfde week als Love of the Common People op single uitkomt. Ook nu zijn het The Cocunuts die Red Lights geheel prettig opsieren.

In de croonende ritmische The Refugee straatrock, bespreekt U2 hun overlevingskansen in het grote Amerika. Een droom die later waarheid wordt en een droom die achteraf gezien toch behoorlijk tegenvalt, al levert het wel hun meest memorabele plaat The Joshua Tree op. Het is onbegrijpelijk dat de stevige Two Hearts Beat as One single stukken beter dan Sunday Bloody Sunday ontvangen wordt. Sterker nog, de Under A Blood Red Sky live versie van Sunday Bloody Sunday komt enkel in Nederland hoog in de hitlijsten terecht. Ze krijgen hier dezelfde effect als met I Will Follow voor elkaar. Two Hearts Beat as One ligt enigszins in het verlengde van het net zo gejaagde bijna vergeten A Celebration, de single die ergens tussen October en War het licht ziet.

Dat War zo goed aanslaat komt dus mede door de daarop aansluitende release van Under A Blood Red Sky. Deze live registratie is de grote kracht van de band. Vergeet niet dat deze opnames bijna niet doorgaan omdat het veld door een hevige regenval in een grote modderpoel is veranderd. Het nuchtere Ierse thuisvolk negeert Under A Blood Red Sky echter volkomen. Die omarmen U2 pas na Live Aid als ze juist Ierland verlaten en zich op Amerika richten. Dan bereiken ze daar met The Joshua Tree eindelijk de eerste plek.

Je bent een jaar in de war, New Years Day verscheen in januari 1983 en Love of the Common People in januari 1984 als single.