Neil Young - Time Fades Away (1973)

Ik heb deze plaat vandaag nog eens twee keer beluisterd en dat heeft hem goed gedaan, want ik heb hem verhoogd naar 4,5*. De geluidskwaliteit van de opnames is niet al te best, maar als je daar even doorheen luistert kom je tot de conclusie dat Time Fades Away, Journey Through The Past, Love in Mind, Don't Be Denied en Last Dance tot het beste materiaal horen dat Neil Young ooit gemaakt heeft.

Het blijft helaas wachten tot hier een re-issue op cd van komt...

En om even iets in de groep te gooien, hoort deze plaat niet tussen de reguliere albums te staan? Het is in mijn ogen gewoon een regulier album, het gaat hier enkel om nieuwe songs die toevallig tijdens een live-optredens zijn opgenomen. Datzelfde geldt voor Rust Never Sleeps, dat wel bij de reguliere albums staat.

a pauper in a naked disguise

Ah, de meest ditcherige van de Ditch-trilogy van Neil Young. En wel omdat de liefhebber die dit legaal te horen wil krijgen, tot op de dag van vandaag de hoofdprijs moet neertellen voor een tweedehands exemplaar bij de betere speciaalzaak.

'Mijn slechtste plaat' zei Neil Young zelf, wat misschien in 1980 nog wel een verdedigbare stelling was. Bovendien schijnt het geheel zo te zijn opgenomen dat een fatsoenlijke remaster moeilijk te realiseren is. Maar dan nog: breng het gewoon legaal uit en laat ons zelf oordelen. Maar goed, laten we ons er verder niet te veel over opwinden en ons concentreren op het muzikaal gebodene.

Is deze plaat de mythische status waard, die hij heeft gekregen, zeker na het op cd uitbrengen van vier anderen uit de zgn. 'missing six' van Neil Young? Verboden fruit smaakt altijd zoeter, en het is moeilijk ontkomen aan het idee dat deze in kritisch opzicht een streepje voor heeft juist door zijn status als verborgen parel.

Dit mag namelijk dan wel niet Youngs slechtste plaat zijn, er zijn wel degelijk een aantal redenen om dit niet zonder reserve als meesterwerk te bejubelen.

Het idee op zich is fascinerend. Tijdens de tournee naar aanleiding van zijn meest succesvolle plaat Harvest (1972) loopt het mis tussen Young en zijn band, Young en zijn publiek, Young en zijn stem. Wat een triomftocht moest worden voor een rocker op het hoogtepunt van zijn populariteit en creatieve kunne, verzandde in iets wat, op zijn zachtst gezegd, ongemakkelijk aanvoelde.

Het typeert Neil Young, en het siert hem ook wel, dat hij er in die tijd voor koos niets op te poetsen, maar juist die ongemakkelijkheid te documenteren en te delen, als het meest logische volgende hoofdstuk in zijn catalogus. Maar heel fijn om naar te luisteren is het niet altijd. Waar op de overige Ditch-platen (Tonight's The Night, On The Beach) af en toe bewust de grenzen van de lelijkheid, de rauwheid en de gedrogeerdheid worden opgezocht, klinkt TFA bij vlagen alsof Young gewoon niet beter kan, of beter wil.

Wie deze versie van Journey Through The Past vergelijkt met die op het later verschenen At Massey Hall, zal volgens mij toch moeten toegeven dat het enigszins zuiver zingen op laatstgenoemde versie het nummer toch wel beter uit de verf doet komen. Of misschien ligt het aan mij?

Misschien is het vloeken in de kerk, maar de gedachte dringt zich vaker op tijdens het beluisteren van deze plaat: 'Ja, die rauwe sound heeft wel iets, maar als dit ietsje beter was uitgewerkt, hoe goed was het dan niet geweest?' Rare gedachte bij een Neil Young-plaat, ik weet het. Die ongepolijste rauwheid is juist een van de meest aantrekkelijke kenmerken van zijn muziek. Toch kan ik die gedachte hier niet helemaal uit mijn hoofd bannen, en ik durf toch te stellen dat het niet helemaal ligt aan mij, of het feit dat ik de plaat noodgedwongen moet beluisteren als digitale rip van een lp. Volgens mij ligt het ook een beetje aan de muziek zelf, die soms gewoon een beetje doodslaat door de indruk dat je naar iemand aan het luisteren bent die to-taal geen zin heeft om op dit podium te zijn.

Desondanks blijft het meeste op Time Fades Away nog altijd meer dan boeiend, immers: Neil Young in de jaren zeventig, een man met een ware 'midas touch'. Met de titeltrack, Love In Mind en Don't Be Denied bevat de plaat ook nog een paar liedjes die van mij meer aandacht zouden mogen krijgen in zijn canon. Maar ja, dan moet die klier van een Neil de plaat ook maar gewoon eens beschikbaar maken.

Zeer veel dank is verschuldigd aan Stijn_Slayer.

Time Fades Away blijft voor mij een fascinerend album. Ik heb het al minstens acht jaar (op mp3, wacht nog steeds op de cd-heruitgave), draai het weinig, maar elke keer dat ik het luister, realiseer ik me dat ik dit een heel erg sterk album vind, zonder eigenlijk te weten waarom. Het album klinkt niet goed, de muzikanten klinken alsof ze maar wat doen, Neil Young zingt zelfs voor zijn doen slecht. In tegenstelling tot de foto op de voorkant van de hoes, klinkt het album alsof het ergens in een donkere bar die tot laat in de nacht is geopend, is opgenomen. Op een moment vlak voor sluitingstijd, wel te verstaan.
Neil Young & co klinken op Time Fades Away alsof ze compleet ontspoord zijn. Toch, midden in alle chaos blijft het songmateriaal probleemloos overeind. Voor mij springen L.A., Don’t Be Denied en Last Dance eruit als de beste nummers, maar de overige nummers mogen er zeker ook zijn. Enkel Love in Mind klinkt is zo kort, dat het klinkt alsof het nummer maar half gespeeld wordt of zo.

Ik denk dat dat Time Fades Away zo fascinerend maakt: op het eerste gezicht lijkt het allemaal nergens op, maar al snel blijkt dat dit album veel meer kwaliteit brengt dan aanvankelijk vermoed. Wellicht omschrijft Neil Young dit album zelf als zijn slechtste (voor mij is bijna elk album uit de jaren ’80 minder), voor mij is het een van z’n beste.

4.0*

Voor Sandokan-veld in zijn weloverwogen bericht van ook al weer ruim 11 jaar geleden (18-4-2012) is de "ongepolijste rauwheid juist een van de meest aantrekkelijke kenmerken" van Neil Youngs muziek, maar tegelijkertijd is dat ook de achilleshiel van deze plaat, want "Misschien is het vloeken in de kerk, maar [...] als dit ietsje beter was uitgewerkt, hoe goed was het dan niet geweest?" Het siert Young dat hij dit album uiteindelijk zo onopgepimpt mogelijk heeft uitgebracht, warts and all, maar tegelijkertijd maakt dat het voor mijzelf moeilijk om dit album nog onbevooroordeeld te beluisteren vanwege het romantische aura van "eerlijk, recht uit het hart, onopgesmukt, zo was het echt, een rauw portret" – voor mij een ándere achilleshiel dus, de roze bril van de getroubleerde artiest. Van wat ik weet had Young ook alle aanleiding om zo getroubleerd te zijn, en het mag eigenlijk een wonder heten (en ook gelden als een blijk van bekwaamheid van alle betrokkenen) dat het allemaal nog zo goed klinkt en dat de sound van Youngs gitaar, Ben Keiths pedal-steel en slidegitaar, Jack Nitzsche's piano en de harmony-vocals van Keith, Crosby en Nash op (veel) momenten zo prachtig samengaan, bijvoorbeeld op L.A. en het vrij overdonderende slotnummer. Gelukkig kan ik dit album dus ook zonder enige valse romantiek sterk en soms zelfs indrukwekkend vinden, zonder dat ik het echter tussen Youngs eerdere en latere meesterwerken plaats, want daarvoor vind ik de drie pianoballades toch te lichtgewicht en klinkt Yonder stands the sinner voor mij te onaf. Zo moet ik uiteindelijk toch ook een beetje in de kerk vloeken.