Blur - The Great Escape (1995)

In de serie "Maarten graaft zich autobiografisch om de albums in zijn top 10 te bespreken", Blurs beste album: "The Great Escape", een conceptalbum over eenzaamheid. Een parade aan belachelijke figuren, die niet functioneren in de maatschappij, passeert de revu en daar zit hem de clou: Damon had wel een liedje aan de 14-jarige Maarten op kunnen dragen.

Nee, de figuren die de bijtende popliedjes bevolken zijn geen contactgestoorde pubers, maar zakenmannen die zichzelf de man vinden, een getrouwd stel dat langs elkaar opleeft in het schrijnende "Fade Away" ("they stumbled into their lives/in a vague way became man and wife", de man die maar blijft consumeren om er bij te horen en natuurlijk Ernold Same die vrede lijkt te hebben met zijn vastgeroeste dagroutine. Het fijne is wel dat de aangesneden onderwerpen wel behandeld worden met cynische humor en de muziek nog geregeld perfecte popliedjes biedt, zodat het tranendal nog dragelijk wordt.

Veertien jaar, dan draag ik dit nummer al zo'n vijf jaar met me mee. Ik herinner me van de laatste luisterbeurt eigenlijk vooral dat "Yuko and Hiro" zo hard aankwam (ook sinds ik zelf alcohol drink), terwijl ik eigenlijk nooit zo na had gedacht over dat de karakters op dit album vaak niet eens doorhadden dat ze modderfiguren waren, dat ze belachelijke imitaties van mensen waren. De man zonder charisma, die blijft maar tegen je doorzeiken in de kroeg en hij krijgt maar niet door dat je ogen dichtvallen. De mensen in "Stereotypes", ongeveer hetzelfde verhaal. Over "Globe Alone" hoef ik niet meer verder uit te wijden, maar consumeert u maar vooral door.

De man op het platteland, Prozac slikkend, Balzac lezend, heeft het wel door. "He doesn't drink, smoke, laugh". "The Universal" pakt de Zeitgeist ook nog eens hard aan; de de-personalisering heeft al vóór het internet vele slachtoffers opgeleverd. Het allermooiste en het meest brandende, stekende nummer is "He Thought of Cars", waar Maarten van 14 toch nog even de hoek om komt kijken: De hoofdpersoon denkt aan auto's, aan vliegtuigen, aan boten, maar hij heeft niemand om met hem mee te reizen en hij weet het.

Mooi stukje. Ook omdat het precies ook raakt aan waarom ik dit juist een mindere Blur-plaat ben gaan vinden. Het is een poging om de Brise/Westerse maatschappij waar te nemen. Heel veel omschrijvingen van personen, heel veel typetjes, maar ergens bekruipt me het gevoel dat alles vanuit een ivoren toren wordt beschreven, dat de leden van Blur zelf op dat moment ook typetjes waren geworden maar dat alleen in anderen zagen. Blur stat hier op de absolute top van haar Britse populariteit, maar deze plaat mist iets waar ze op de twee albums erna ook heel rap naar terugkeerden. Introspectie, gevoel. Dit album is het feest, een enorm zelfvertrouwen, de wijsheid in pacht hebben. Blur en vooral 13 zijn the morning after, de kater, de confrontatie met jezelf en je eigen tekortkomingen. Gebroken idealen en de landing uit de ivoren toren.

Perfecte popplaat, geen enkel zwak nummer (en dat heb ik maar zelden met albums) en met een bijzonder ontroerende afsluiter. (Wat lees ik nu op Wikipedia: Albarn himself stated in 2007, "I've made two bad records. The first record, which is awful, and The Great Escape, which was messy". Begrijp ik niets van: niks messy, juist allemaal zeer gefocuste nummers en kleurrijke arrangementen.)

Damon Albarn heeft ooit eens gezegd dat hij slechts twee slechte Blur-albums heeft gemaakt. Het debuut, dat volgens hem gewoon slecht is, en deze The Great Escape, die hij rommelig vind.

Nu moet ik hem wel half gelijk geven. Muzikaal gaat het hier soms alle kanten uit, en dat komt de plaat niet altijd ten goede. Ook staan er hier een aantal duidelijke vullers op. Maar tekstueel is dit een pareltje op hetzelfde niveau als Parklife. Alle figuren die de revue passeren in de nummers willen of zouden moeten ontsnappen uit hun saaie kleinburgerlijke leven. Zoals de hoofdfiguur in He Thought Of Cars, die wel wil ontsnappen maar niet weet hoe. En de figuren in Stereotypes, die uit hun kleinburgerlijk leventje willen ontsnappen door zo af en toe iets geks te doen. De figuur in Charmless Man, waarvan iedereen dolgraag zou willen ontsnappen. En Ernald Sane, is dat niet gewoon Damon Albarn, verward na het plotselinge succes van Parklife, zich afvragend hoe zijn leven zou zijn zonder Blur? Ernald Sane is een anagram van Damon Albarn...

Hoewel het de voorganger nergens overtreft, is dit een fijne plaat geworden die het einde betekende van Blur's Britpopdagen. Het volgende album was eerder Low-Fi. Samen met het uitbrengen van Oasis's klinisch klinkende Be Here Now en de (r)evolutie die Radiohead met OK Computer ontketende, was dit het einde van Britpop.

The Great Escape gaat verder waar Parklife ophield.
De verhaaltjes doen mij denken aan artiesten als The Kinks, Ian Dury en Madness, ook zij kunnen ironie met ernst vermengen, waardoor het aandoenlijk aan doet.
Alleen had Blur een groot bakstenen flatgebouw in hun straatje welke hun bewust belemmerde.
Oasis.
Damon Albarn gaf in Country House nog een vette knipoog naar deze band, zo van, relax jongens, het is de moeite niet om ruzie te maken.
De humorloze Gallagher broertjes werden hier alleen maar kwader van.
Coke maakt blijkbaar een flinke dosis prethersencellen kapot.
De strijd tussen deze bands heb ik dan ook nooit begrepen.
Muzikaal liggen ze een heel groot stuk uit elkaar, Blur heeft meer de aansluiting bij eerder genoemde bands.
The Great Escape is voor mij een afsluiting van een drieluik samen met Modern Life Is Rubbish en Parklife.
De opvolger heet misschien daarom wel gewoon Blur, als nieuwe start, zo zie ik Song 2 ook wel een beetje, beschouw de vorige albums als Song 1.

Enorme meevaller. Nooit in zijn geheel gedraaid tot een paar maanden terug, misschien omdat ik de britpop-Blur wat minder op handen draag dan anderen. Deze plaat lijkt ook gezien te worden als een beetje overdadig, zelfs Damon Albarn vindt het een mislukte plaat.

Geen idee waar hij het over heeft. Weelderig is het zeker, overdadig niet echt. De liedjes zitten geweldig in elkaar, van verslavende gitaarorkanen tot prachtig melancholische keyboards en sommige van de beste hoornarrangementen die ik op een rockplaat heb gehoord ('Country House'; 'The Universal'; 'Mr. Robinsons' Quango')

Iets aan de plaat maakt een klik met me zoals de eerdere platen van Blur dat niet echt konden. Bij openingsnummer 'Stereotypes' al, een typisch 'maatschappijkritisch' Blur-nummer maar nu klinkt het niet of Albarn zijn superioriteit wil uitschreeuwen (zie mijn bericht van eerder vandaag bij Modern Life is Rubbish). De humor werkt, de observaties zijn raak, het gevoel klopt, en de manier waarop dat gitaarrifje er weer inkomt na de break is puur goud. Het eenzame karakter uit 'He Thought of Cars' wordt niet belachelijk gemaakt, maar staat voor ons allemaal. 'Top Man' slaat nergens op maar is zo lekker gearrangeerd dat het me geen moment irriteert.

Albarn kletst uit zijn nek, dit is gewoon één van de beste Blur-platen en de beste uit hun britpop-periode naar mijn mening (een stuk beter dan het toch wat overroepen Parklife, al weet ik dat ik daarmee in de minderheid ben). Het is dat het niveau op de tweede helft toch iets lager ligt, anders had ik er nog een halfje bijgedaan.