Spandau Ballet - Journeys to Glory (1981)

Dat laatste is een rake opmerking. Al wil ik het ook wel wat relativeren. Ja, de Engelse (en wat mij betreft ook de Ierse en Amerikaanse) hitlijsten waren actueler en kwalitatief ook vaak beter. Maar dat is natuurlijk voor een groot deel logisch omdat het leeuwendeel van de interessante bands - zeker in die dagen - uit die landen kwam en nieuwe releases dus vrijwel altijd eerder werden losgelaten op het publiek.
Van de niet-Engelstalige landen waren wij vrij progressief in onze single- en albumkeuzes, vind ik. Ik kijk ter vergelijking ook wel eens naar Duitse, Franse, Scandinavische of Oostenrijkse hitlijsten en dan valt het me op dat die landen er vaak andere keuzes op na houden. Dan blijkt dat elk land zijn eigen pulp heeft, dat geldt ook voor de VS en UK, en nationale helden die in de eigen taal zingen heb je daar natuurlijk ook.

Niettemin blijft vergelijken altijd leuk. Ik merk steeds vaker dat Nederland vaak toch wel eigen, unieke keuzes maakte op het gebied van single-releases (die liepen lang niet altijd parallel met Engelstalige landen). Bovendien hadden dj's als Frits Spits, Rob Stenders en Curry & Van Inkel vaak toch wel een eigen smaak, die ook doorklonk in de hitparades. Ik heb op deze site ooit eens een topic opgestart over nummers van internationale artiesten die met sommige nummers (vrijwel) alleen in Nederland scoorden. En die lijst, ook aan gevuld door andere MuMe'ers, is verrassend lang en divers.

Eén ding valt me vaak wel op: hardrock en punk scoren/scoorden in de Engelstalige landen vaak veel beter dan in Nederland. Bij ons waren 'harde' hits meestal de uitzondering op de regel. En ja, ook nieuwe stromingen vallen daar eerder op. De halve wereld was al gevallen voor Duran Duran toen ze bij ons pas in 1983 hun eerste hit scoorden met de losse single Is there something I should know. En de echte doorbraak van Spandau Ballet (je ziet, ik keer via een omweg toch 'back op topic') kwam bij ons pas natuurlijk met True en Gold.

To Cut A Long Story Short kwam in de winter van 1981 even piepen in de Humo Toppers lijst, een top 20 die tweewekelijks werd samengesteld door scholen, universiteiten en jeugdhuizen. Opmerkelijk is dat de latere albums True en Parade ook op heel wat bijval mochten blijven rekenen in de lijst van de "alternatieve" Humo jeugd. Want ik dacht dat Spandau Ballet toch meer in de Duran Duran en Culture Club hoek zat dan bijvoorbeeld in de Cure en Simple Minds hoek. Dat blijkt dus toch niet helemaal te kloppen.

Ik ken een paar losse flodders van dit album en Muscle Bound herinner ik mij ook nog van de radio, misschien wel in Frits Spits zijn Avondspits die ik dagelijks luisterde
Spits had er wel een handje van om bepaalde singles die wellicht het net niet gingen redden, een zetje te geven en veel airplay te gunnen.
In ieder geval werd Spandau Ballet een heel braaf bandje met soms toch ook wel fraaie singles, maar ik knapte te vaak af op het 'te gelikte' wat ze nu eenmaal hadden.
Het was wel een move die werkte in hun voordeel.

Dit debuutalbum is voor mij het enige product van Spandau Ballet dat nog enigszins goed te verteren is. En het is heel jammer dat ze niet op deze avontuurlijke en originele manier zijn doorgegaan. Dan had het nog misschien wel wat kunnen worden met deze vaandeldragers van The Blitz beweging uit '80 - '81.

De muziek hier op dit debuut kan deels wedijveren met Visage, Ultravox (met Midge Ure in de gelederen) en The Human League. Maar daar waar laatstgenoemde acts op een creatieve en goede manier vorm gaven aan hun discografie en zo werkten aan een oorspronkelijke signature, zo verwerd Spandau Ballet in rap tempo tot Veronica's Discohoek (...komt naar je toe deze zomer….)

De platen True en Parade en wat er meer volgden veroorzaakten zo een verstoring van mijn metabolisme dat ik direct een zwieper naar links gaf aan de volumeknop wanneer de eerste tonen de lucht in kwamen via de radio, wat ik toen nog luisterde.

De bandleden ontpopten zich tot aalgladde figuren met dito imagebuilding,
Hierboven wordt de vergelijking gemaakt met bijvoorbeeld Duran Duran, maar die vlieger gaat voor mij niet op. Die groep categoriseer ik eerder in het hier vlak boven genoemde rijtje. Ze waren ook wel exponenten van The Blitz, maar verwierven al snel een eigen following.

Spandau ballet, jammer maar helaas dacht ik toen al….

Ik vind True wel een goed album. Vijf van de acht nummers verschenen (volkomen terecht) op single. Ik werd vooral verrast door de DVD die bij een deluxe uitgave van een vijftiental jaren geleden zat. Daar staat een stuk van een live concert op waarop te zien is dat die kerels niet alleen in een kilt of een smoking pasten maar ook heel fraai konden musiceren. Er ontbreken een paar nummers op die DVD die als bonustracks op een aantal 12" singles waren verschenen. Jammer want het volledige concert zou nog mooier geweest zijn.

Muzikaal vakmanschap zonder meer dazzler, Tony Hadley was een prima zanger (misschien nog steeds wel)en Gary Kemp kan heus wel een liedje schrijven.
Nummers als I Fly For You en Through The Baricades vind ik nog steeds prachtig, maar vaker knapte ik af op veel te klef en te braaf.
Zegt verder niets over de kwaliteit trouwens, maar deze 'new romantics' liet ik over het algemeen ook liever aan mij voorbij gaan.

Ik denk dat opvolger Diamond (de titel alleen al leidt tot vooroordelen) enige rehabilitatie verdient, zeker met die verrassende kant 2. Spandau Ballet was ook voor mij een gladde exponent van new wave, zeker met hun uiterlijk. En toch hielp de stem van Tony Hadley me vaak over mijn reserves heen.

Telkens als ik de naald in de groef zet en die eerste synths hoor, ben ik meteen weer terug in die tijd. De plaat start met het springerige "To Cut a Long Story Short". Die nerveuze synth-riff en die strakke baslijn zetten meteen de toon. Wat ik ook enorm sterk vind is het rauwe, kille sfeertje op "Reformation". De galmende zang doet me hier echt denken aan de vroege david bowie. Dat de band ook zonder zang moeiteloos overeind blijft, bewijst "Age of Blows". Als enige instrumentale nummer op de plaat zet het die typische, ritmische Spandau-sound perfect in de verf.

Het blijft natuurlijk wel een debuut, waardoor ze hier en daar nog wat zoeken naar hun definitieve gezicht. Nummers als "Confused" en "The Freeze" leunen naar mijn gevoel net iets te veel op herhaling en missen de verfijning van de rest van het album.

Ik heb me altijd geërgerd aan dat kleinerende gedoe over Spandau Ballet. De muziekpers verweet hen destijds te glad en te glamoureus te zijn, maar dan snap je de hele New Romantic-scene gewoon niet. Die glamour en theatrale looks waren toen juist een krachtig statement tegen de grauwe realiteit. Op deze debuutplaat ging dat imago hand in hand met vernieuwende muziek.

Musclebound is daar het perfecte voorbeeld van, ook muzikaal was dat echt een vernieuwende track. Ik weet nog goed dat ik destijds voor het eerst de bijhorende videoclip op MTV zag; ik was diep onder de indruk. Die expliciete, homo-erotische sfeer was voor die tijd ongelooflijk gewaagd. Zowel met de sound als met de clip liet de band heel moedig zien dat de New Romantics de lhbtqia+-community volledig omarmden.

Het album sluit af met het dramatische "Toys". Dat melancholische, intense nummer is met die indringende zang voor mij het absolute hoogtepunt.

Naar mijn mening verdient deze plaat veel meer respect dan hij krijgt. Het is en blijft een onderschate elpee.