Kraftwerk - Trans Europa Express (1977)

Heb nooit helemaal gesnapt waarom de nummers op de b-kant hier anders zijn opgedeeld dan op de Engelstalige versie.

Wat is Duits toch een sexy taaltje... "Schaufensterpuppen"

Weinig sexy aan anders. De verbeten manier waarop dat woord gezongen wordt... zeker in vergelijking met "Showroom Dummies".

Zeitlos album van Kraftwerk. Klinkt natuurlijk verre van sexy, maar wel veel beter in het Duits: krachtig en bijtend. Mooi gecomponeerd, verrassend, humoristisch af en toe. De afstandelijke sfeer die gecreëerd wordt door het elektronische geluid is fascinerend... en aanlokkelijk.

Ik heb bij dit album een beetje hetzelfde gevoel als bij Autobahn, niet helemaal gelukt.
De triologie Trans Europe Express / Metal On Metal / Abzug is zeer zeker gelukt net als Showroom Dummies. Europe Endless (hoewel ik er een beetje raar gevoel bij krijg) is nog redelijk maar de rest vind ik ondermaats.

Vond ik zijn voorganger stukken beter, als geheel zijnde.

Klopt de tijd van Endlos Endlos wel?

Ja. Enfin, op mijn iTunes staat er 47 seconden, maar het is wel degelijk zo'n kort nummer. 't Is een soort epiloog zoals Her Majesty op "Abbey Road", en een echo van de eerste track.

Maar waarom is ie op de Engelse versie zoveel langer dan?

Edit: hmm, dat geldt blijkbaar voor wel meer nummers.

Even de Duitstalige remaster opgezet, totaal geeft de CD speler 42:48 aan, laatste track duurt inderdaad 0:47. De Engelse versie ligt boven op zolder, wil ook wel even checken als daaraan behoefte is.

Tijdens dit wintertweedehandsvinyljachtseizoen de afgelopen dagen o.a. ook dit album buit gemaakt.
Een mooie prooi.
Vinyl. In mintstaat. First pressing Germany. 1977. De eerste exemplaren kwamen met een grote poster: die zit hier dus bij. En voor nog geen twee tientjes, als nieuw.

Moet 'm nog in z'n geheel luisteren. Een paar maal. Zit toch ook een beetje in een Bowie-Berlin periode momenteel dus helemaal geen straf.

Recensie volgt.

Mooie aanwinst buizen. Fraaie plaat.

Heb alles van Krafwerk in het Duits, maar mijn recensies staan bij de Engelse versies, omdat de Duitse versies toentertijd nog niet op MuMe stonden.

Samen met Die Mensch-Maschine en Computer Welt wat mij betreft het zwaartepunt van hun oeuvre.

Oude vinyl heb ik ook gehad; poster hangt nog boven mijn kachel!

, aldus bikkel2. Sluit ik me helemaal bij aan!

Bowies Berlijn periode en TEE gaan prima samen; destijds een belangrijke kruisbestuiving. Bowie en Iggy worden zelfs nog letterlijk bezongen in de titelsong.

Durf het bijna niet te zeggen uit angst voor 'bepaalde beschuldigingen' maar wat heb ik de afgelopen dagen een vinylmazzel gehad zeg. Nou mazzel, uit al die honderden elpees heb ik natuurlijk wel zelf met een bepaalde 'neus' de betreffende exemplaren er uit gevist. En afgerekend. Want er is iemand die ook dat nog moet doen.
Want: tevens in absolute mintconditie nog Autobahn gescoord. De Duitse persing uit 1974 uiteraard (in het geval van Kraftwerk is uiteraard de first pressing Germany interessanter dan die van UK), met het vertrouwde Philipslogo. Matrixnrx gecheckd. En... on blue vinyl.. Zeer zeldzaam.

Om nog maar te zwijgen over een vinylexemplaar van een Rolling Stones album. "A special radio promotion album. Not for sale". Als dat op tweedehands vinyl uit de jaren '60 staat weet je wel hoe laat het is.
Op Discogs gechecked en ik werd helemaal blij. Weg met dat ding. De verkoop in. Kan er tenminste heel wat fatsoenlijke muziek voor worden aangeschaft, zoals Hanoi Rocks.

En een bijzonder exemplaar van David Bowie's Heroes mag ook niet onvermeld blijven. Zal er verder maar over op houden.

Er bestaat geen origineel blauw vinyl uit 1974. Zal ongetwijfeld een herpersing zijn.

In algemene zin bestond gekleurd vinyl al wel in 1974. Maar niet dit specifieke album. Discogs meldt bij de eerste persing van Autobahn:
There is also a bootleg version pressed in Blue Vinyl (sound quality is inferior to the official release) with cover design printed in a slightly darker blue ink on thinner cardboard and without the embossing.

Voor wat het waard is. Maar het blijft een leuk hebbedingetje natuurlijk. Alleen als je het ding puur voor de verkoopopbrengst hebt gekocht, is het een tegenvaller...

Om nog maar te zwijgen over een vinylexemplaar van een Rolling Stones album. "A special radio promotion album. Not for sale". Als dat op tweedehands vinyl uit de jaren '60 staat weet je wel hoe laat het is.
Op Discogs gechecked en ik werd helemaal blij. Weg met dat ding. De verkoop in. Kan er tenminste heel wat fatsoenlijke muziek voor worden aangeschaft, zoals Hanoi Rocks.

Stones verkopen en dan hanoi rocks kopen? Koop dan New York Dolls of zo en geen ripoff

on topic: 1 van de mooiste Kraftwerk platen, al vind ik de live versie v an het Express op Minimum Maximum nog mooier (en live een paar jaar geleden in paradiso)

Tijdloze plaat..briljant!

Dit album is bijzonder fraai gecomponeerd. De melodieën zijn onbeschrijflijk mooi.

Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #225

Muziekdocumentaires zitten regelmatig vol met verhalen waarin alles wat er gebeurde voor de totstandkoming van albums een soort legendarische status toebedeeld krijgt. Geïnterviewde collega-artiesten, managers en voormalig groupies buitelen over elkaar heen om kleine onbeduidende gebeurtenissen als "iconisch" of "briljant' af te doen. Waar was jij toen je voor het eerst dit nummer hoorde? Wat ging er toen door je heen? Voor mij als kijker voelt dat erg ongemakkelijk, omdat de meeste mensen misschien een handvol van zulke momenten in hun leven hebben, waardoor zo'n stortvloed in een muziekdocumentaire algauw pathetisch op mij overkomt. Voor Kraftwerk maak ik echter graag een uitzondering: toen ik daar zo rond mijn 14de voor het eerst een paar mp3'tjes via Kazaa, Limewire of wat het ook was van binnenhengelde, en op mijn brakke computerspeakertjes aanslingerde viel ik haast van mijn stoel. Nog nooit had ik zo'n welgevormde klankkleuren gehoord. De melodie, opbouw en aankleding deden er eigenlijk niet eens toe: dit was puur en schoon geluid, meer was er niet nodig. Toen ik jaren later documentaires als Universal Techno of dit stukje Nederlandse TV tegenkwam, waarin welbeschouwd net zulke meanderende leuterverhalen werden opgehangen, keek ik die met groot plezier allemaal. Want de grootste techno-iconen keken blijkbaar met net zo'n mix van verwondering en bewondering tegen het eenvoudige en makkelijk belachelijk te maken geluid van Kraftwerk aan als ik.

Nu is het naar de maatstaven van latere elektronica heel makkelijk om Kraftwerk af te doen als stoffig, gedateerd en simplistisch. Terwijl elektronische muziek zich in de jaren '90 en '00 in waanzinnig tempo ontwikkelde, ik denk ingegeven door techonlogische ontwikkelingen sneller en uitwaaierender dan welk genre dan ook, maakte Kraftwerk louter een mixalbum van eerder werk ('The Mix') en poetsten ze oude albums opnieuw en opnieuw op met 'Minimum Maximum' en de zoveelste remasters. En o ja, tussendoor brachten ze ook nog het redelijk lauw ontvangen Tour de France album uit. Maar buiten de Detroit techno pioniers uit eerdergenoemd filmpje merk ik dat Kraftwerk in electronicakringen toch regelmatig wordt geportretteerd als gedateerde muziek voor popfans die niet van echte elektronica houden. Maar veel onjuister worden de dingen mijns inziens niet.

Kraftwerk is voor mij van een andere planeet. Kijk nou naar de hoes: welke andere artiesten durven zo ultiem uncool te zijn zonder verlegen in een hoekje te kruipen? Pure Duitse degelijkheid uit het voorname Düsseldorf in artiestieke popvorm. Op kantooruren die ze als artiesten toch al aanhielden in hun Düsseldorfse KlingKlang studio zijn ze blijven slijpen en slijpen aan hun oude tracks. Ik ken geen enkele andere artiest die remasters heeft uitgebracht die zoveel bijdroegen aan een 'update' van de originele sound zonder die te verkwanselen. Sterker nog: remasters vind ik normaalgesproken de grootste flauwekul, maar bij Kraftwerk zou ik iedereen aanbevelen de remasters te beluisteren, die kortgezegd verdere optimalisaties van de Kraftwerksound zijn. Want op een gegeven moment hadden Ralf Hütter en Florian Schneider bedacht dat de reeks platen van Autobahn tot Tour de France samen hun 'Gesamtkunstwerk' vormen. Liefst in combinatie met de bijbehorende beelden die een superconsistente audiovisuele ervaring geven. In 2009 speelde Kraftwerk op Pukkelpop. En omdat alle andere artiesten op de main stage, zoals zo vaak op festivals, last hadden van het wegwaaiende geluid, hield ik mijn hart vast voor de show van mijn geliefde Duitse robotjes aldaar. En wat schetste mijn verbazing: ik kreeg een show te zien met geluid dat - festival of geen festival, binnen of buiten - beter was dan wat ik ooit hoorde. De sensatie die ik eerder had met mijn computerboxjes op textuur en klankkleur, had ik nu nog een keer op vol volume. Nog steeds staat die show in mijn top-5 van optredens.

Later zag ik Kraftwerk ook nog in Paradiso, in het kader van hun 1 2 3 4 5 6 7 8 tour, waarbij ze 8 avonden lang iedere avond een ander album centraal zetten. Paradiso was nog een redelijk non-elitaire keuze, gezien het feit dat de Londense en New Yorkse reeksen in respectievelijk Tate Modern en het MoMA plaatsvonden. Ik koos hierbij voor Trans Europa Express, eigenlijk sinds het begin al mijn favoriete Kraftwerkplaat. Op dit album hebben ze een elitaire, afstandelijke grootsheid die ik eigenlijk nergens anders ben tegengekomen. Klankkleur en melodie worden zo centraal gezet dat ze briljant moeten zijn om niet te gaan vervelen. En dat zijn ze dus ook.

Trans Europa Express schakelt hoogtepunten aaneen, maar het titelnummer springt er niettemin bovenuit, uiteraard in combinatie met ‘Metall Auf Metall’, de zwaar mechanische uitgeleide van de plaat. En hoewel ik het jammer dat "Wir laufen ein in Düsseldorf City. Und treffen Iggy Pop und David Bowie" in een van de vele remasters gesneuveld is, vind ik het ontwikkelen van zo'n track door de tijd heen toch iets moois. “In Wien sitzen wir im Nacht-Café. Direktverbindung, TEE”. Het is tekstueel achterlijk simplistisch en juist daarom briljant. Je hoeft overigens niet heel aandachtig te luisteren om de soms behoorlijk grote verschillen in versies te bemerken. Zo kun je per album per gelegenheid lekker ‘cherry picken’ welke timestamp het album het meest als gegoten zit. Bovendien kun je switchen van taal, maar daar winnen de Duitse versies het makkelijk, waarbij je zeker in ‘Spiegelsaal’ en ‘Schaufensterpuppen’ direct hoort hoe het origineel bedoeld was. Het afstandelijke, melodieuze en vervreemdende is ongeëvenaard. Het is altijd lekker als je in muziek kunt gaan wonen, muziek je een veilig gevoel geeft, en in Kraftwerks muziek op Trans-Europa Express is dat allemaal mogelijk.

Dat Kraftwerk aan de basis staat van niet alleen Techno en Electro maar ook Hiphop (te beginnen met Afrika Bambaataas 'Planet Rock') is een prachtig feitje. Maar nog prachtiger is dat de muziek daar helemaal niet zijn kwaliteit aan ontleent. Terwijl de invloed op zoveel stijlen gigantisch is, klinkt Kraftwerk helemaal niet als een vroege variant daarop, maar staat het op zichzelf. De enorme invloed is bonus, maar juist dat de muziek geen gelijke kent in zijn sterk uitwaaierende opvolgers maakt dit zo speciaal. Kraftwerk springt er uit omdat ze de melodie zoveel ruimte durven te geven, in de zelfverzekerde wetenschap dat het de beste melodieën met de mooiste klankkleuren uit de popgeschiedenis zijn. Als je vraagt welke popgroep melodieus de beste was komt Kraftwerk in mijn beleving mijlenver voor de Beach Boys, Beatles, of wie ook. Des te grappiger is het dan dat de stijlen die het beïnvloedde vaak juist zo sterk op hun ritme en beats leunen, waar dit voor Kraftwerk en Trans Europa Express in het bijzonder juist totaal niet geldt. Er zijn niet eens beats, maar puur centrale melodielijnen verpakt in perfecte eenvoud.

Ik zie dat ik de Duitstalige versie nog helemaal niet bestemd had – maar als ik de taal, de remaster-waaier en het audiovisuele totaalbeeld meeneem (en dat doe ik), is dit voor mij een 5*