jkbb
Nu ik toch op recensietour ben, ook maar eens een stukje bij een al lange tijd door mij hoog gewaardeerd album: Spiderland, van Slint. Een album waar je zo na de eerste keren luisteren maar weinig mee kan. Een 'ongetraind oor', of iemand die net om de hoek komt kijken bij wat alernatiever werk zou dit snel als eentonig kunnen beoordelen, zo eentje als dat laatste was ik bijvoorbeeld ook. En daar komt die 'zang' ook nog eens overheen. Nee, dit lijkt al gauw op niks.
Maar laten die 'eentonigheid' en die 'zang' de punten zijn die dit album nou net zo bijzonder en uniek maakt. De sfeer die ze ermee creeën is extreem duister, mysterieus en hypnotiserend, zorgend voor een album dat m'n hartslag tot ongekende hoogten kan laten stijgen als je ernaar luistert op het juiste moment: 's nachts.
Dit album heb ik altijd als loodzwaar ervaren. De gitaren bijvoorbeeld zijn tot het gekke aan toe distorted, zorgend voor een zwaar, log geluid. Het was dit ten eerste waardoor mijn waardering voor Spiderland van de een op andere dag steeg. Maar als je dieper graaft, onder het geluid van die gitaren, hoor je de ijzersterke teksten van Brian McMahan, die werkelijk onmisbaar zijn voor een totale luisterervaring. Versterkt door de instrumenten weten de poëtische, beeldende teksten de spanning naar ongekende hoogtes te brengen en de emoties op te kroppen om ze in overweldigende climaxen los te laten.
Het vreemde is dat in de opener helemaal nog niet van dit alles sprake is. Breadcrumb Trail lijkt haast een lieflijk liefdesverhaaltje. Van de kenmerken als prachtige poëtische teksten en snoeiharde gitaren is wel al sprake. Prachtige beeldende woorden van McMahan, gepaard gaande met een heerlijk, hard middenstuk. Mooie en aangename track om het Spiderland binnen te komen.
Want met Nosferatu Man treedt je dan de donkerte in. De gitaarriff wekt een bevreemdende, lugubere sfeer op. McMahan's uitspattingen worden cryptischer en gaan weer gepaard onder helse herrie. Vooral geweldig is de instrumentale sectie. De gitaren, bas en drums versterken elkaar op fenomenale wijze.
Met Don, Aman wordt het alsmaar donkerder en naargeestiger, en is een schoolvoorbeeld van intensiteit. Enkel het skelet van een nummer, de gitaren, is overgebleven, zorgend voor een kale sfeer. McMahan dringt zijn stem nog verder naar de achtergrond toe en fluistert inmiddels. Zijn teksten zijn weer beeldend, geheimzinnig. Haast in je onderbewuste volgt er een heel subtiele tempoversnelling. McMahan zinnen worden griezeliger en mysterieuzer, waardoor deze tesamen met de gitaren de spanning me haast tot gekte drijft, en zo snel als dat er een uitbarsting plaatsvindt is die ook alweer weg. Een groot mysterie laat je verdwaasd achter, en ik hoef niet te weten ook waar McMahan het over heeft. Een groots hoogtepunt.
En dan is Washer het grootste hoogtepunt. Dit nummer lijkt gebasseerd op de laatste ademen van een leven, de laatste minuten voor de dood van een persoon. De tekst van McMahan is indringend en emotioneel, wat doorklinkt via zijn stem, de enige keer dat hij zingt op Spiderland. De spanning is weer op momenten niet te houden, maar tegelijkertijd staan de tranen me ook in de ogen, alsof je de muziek laat voelen dat elk moment die persoon weg kan vallen. Uiteindelijk gebeurd dat ook, in een van de meest overweldigende climaxen allertijden.
For Dinner en Good Morning Captain sluiten af. De instrumenten bouwen weer een intimiderende en intense sfeer op. De spanning is het hele nummer hoog door rustige en ruige sectie's af te wisselen tesamen met de bijzondere sterke tekst van McMahan, waar slechts kleine segmenten per deel van worden uitgesproken, ervoor zorgend dat je constant op het puntje van je stoel zit. Het alom geroemde einde heeft bijna geen uitleg meer nodig. Dit is hoe een oerkreet en ware gevoelens klinken.
Op Spiderland valt weinig aan te merken. De makers ervan zijn musici eerste klasse, en dan met name Brian McMahan, een van de weinige in de muziekwereld die een tekst doet laten gelden op een plaat, zelfs als de instrumenten zijn werk compleet overstemmen.