Crosby, Stills, Nash & Young - 4 Way Street (1971)

Het kraakte aan alle kanten. Uit de boxen kwamen piepende tonen. Het gekras van de naald was dikwijls hoorbaar. Maar tussen alle geluiden door bracht de platenspeler prachtige geluiden naar voren. Genietend zat ik in een donkere kamer te luisteren naar de klanken van de heren Cosby, Stills, Nash en Young. Voorafgaand aan dit tafereel zat ik weer eens te neuzen in de dozen met LP's op zolder. Op zoek naar dat ene pareltje. Vele LP's van mijn vader boeien mij niet, denk hierbij zoal aan Janis Joplin, The Dubliners of Normaal. Maar zo af en toe zit er een alleraardigste plaatje tussen. 4 Way Street was er zo een van.

Vanaf het begin dat de hoes in je handen ligt krijg je al een warm gevoel en brengen je meteen in de juiste stemming voor deze live plaat uit '71. Elk nummer heeft zo zijn eigen charme. Voorlopig heb ik een lichte voorkeur voor het akoestische gedeelte, met onder andere het prachtige 'Cowgirl in the Sand' en 'Teach Your Children'. Maar ook het tweede gedeelte van set kan me vanaf het begin tot eind boeien. Zelfs de lange uitgesponnen versie van 'Southern Man'. Ik hou er wel van. De duidelijke scheiding tussen de akoestische en elektrische gedeeltes zorgen voor de juiste afwisseling.

Laat ik voorop stellen dat ik bij lange na niet het hele oeuvre deze muzikanten ken. De klassiekers daargelaten natuurlijk. Voor mij blijft het lastig om dergelijke platen in de goede context te plaatsen, zonder dat je de achtergrond van de bewuste periode en wie nou écht de heren (CSNY) zijn. Dit neemt niet weg dat ik deze plaat als geweldig heb ervaren en het telkens weer een genot is om tussen alle piepende en krakende geluiden door de songs te beluisteren.

Bij de akoestische helft bekruipt mij allereerst het gevoel dat dit niet echt een groep is maar eerder vier individuen die elkaar als achtergrondkoortje of tweede gitarist gebruiken om eigen materiaal te brengen, een gevoel dat nog wordt versterkt doordat er zo weinig van de twee groepsplaten wordt gespeeld en zoveel van de soloplaten (of zelfs van nog ouder werk van Buffalo Springfield en de Hollies). Maar ja, dat dit eerder vier losse persoonlijkheden zijn dan een echte band wisten we natuurlijk al sinds Déjà vu, en het materiaal varieert van goed tot uitzonderlijk, er is goed contact met het publiek, iedereen geeft alles, en zelfs als enigszins vrijblijvend kwartet is dit toch een unieke combinatie van unieke muzikanten. Op de elektrische helft mogen Stills en Young uit hun dak gaan, en van dat gitaargeweld moet je houden – ik weet niet wat de mensen die vooral op Suite: Judy blue eyes en Helpless afkwamen hier van vonden, maar persoonlijk kan ik het wel smaken, en de drums erachter klinken heerlijk.
        Hoogtepunten zijn voor mij in de akoestische helft Crosby's sterke The Lee shore, Nash's ontroerende Right between the eyes, en Cowgirl in the sand dat in deze akoestische versie moeiteloos overeind blijkt (met dank aan Youngs karakteristieke gitaarspel), en in de elektrische helft Southern man en Ohio. Helaas zitten er ook twee missers bij, Stills' weinig subtiele 49 bye-byes / America's children, en King Midas in reverse dat in deze kale versie niet duidelijk maakt waarom Nash er zo enthousiast over was.
        Beluisterd via de remaster van 1992; een vriend van mij had dit halverwege de jaren 70 op dubbelelpee, en op de dag na aankoop is hij ermee terug naar de winkel gegaan omdat zijn persing zo beroerd klonk, maar deze "nieuwe" versie klinkt uitstekend.

Duikend in het live album "4 Way Street" van Crosby, Stills, Nash & Young ontsluit zich een auditieve schatkist, samengesteld door het legendarische kwartet. Dit live album, een manifestatie van zowel harmonie als dissonantie, biedt luisteraars een ongefilterd venster op de ziel van de folkrockbeweging uit de vroege jaren '70.

Vanaf het eerste nummer wordt de luisteraar meegevoerd op een reis door een landschap van emotionele dieptes en hoogten, waar elke noot en elk akkoord resoneren met de onstuimige tijden waarin het werd opgenomen. De setlist is een mix van solo- en groepsuitvoeringen, waarbij elk lid van het kwartet zijn unieke stem en visie deelt.

De opener, een verstilde uitvoering, zet direct de toon met zijn intieme bekentenissen en akoestische finesse. De daaropvolgende nummers variëren van opstandige rockanthems tot introspectieve ballades, elk met hun eigen verhaal en emotionele lading. Deze muzikale reis wordt verrijkt met verhalen tussen de nummers door, waardoor de luisteraar een glimp opvangt van de persoonlijkheden achter de muziek.

De kracht van "4 Way Street" ligt niet alleen in de muzikale virtuositeit, maar ook in de rauwe, ongepolijste opnames die elk zuchtje en elke snik van de uitvoerenden vastleggen. Het is deze authenticiteit die het album onderscheidt van zijn tijdgenoten en het een tijdloze resonantie geeft. Ook is goed te horen dat de mannen niet altijd stemvast zijn, maar dat is precies wat het album zoveel charme geeft.

Terwijl de luisteraar verder trekt, onthult elk nummer een nieuwe laag van het complexe wandkleed dat Crosby, Stills, Nash & Young weven. Van de solo-akoestische nummers, die voelen als intieme gesprekken, tot de volledige bandexplosies die de lucht met energie verzadigen, elke track draagt bij aan het algehele verhaal.

In het bijzonder springen de langere jams eruit, waarin de bandleden hun muzikale samenhang en improvisatievermogen tentoonstellen. Deze momenten, vrij van de beperkingen van de studio, laten een groep zien die niet bang is om risico's te nemen, hun ziel bloot te leggen voor het publiek.

Afsluitend, "4 Way Street" is niet slechts een album; het is een chronologische ervaring die de luisteraar meeneemt op een reis door de pieken en dalen van menselijke emotie, gezien door de lens van vier muzikanten op het kruispunt van hun creatieve wegen. Dit werk blijft een essentiële luisterervaring voor diegenen die de essentie van de jaren '70 folkrockbeweging willen begrijpen, en een getuigenis van de tijdloze kracht van muziek om te verbinden, te troosten en te inspireren.

Eerder verschenen op www.jorros-muziekkeuze.nl