‘All Rights Removed’ is zonder twijfel één van de beste platen van 2011, durf ik midden 2012 te beweren. Waarom ik dat niet eerder doorhad? Het is niet echt een zaak van het doorhebben, maar eerder het doorgronden. En dat heeft bij mij wel even geduurd, omdat dit mij in eerste instantie een goedkope rip-off van Pink Floyd leek.
Maar dat is het dus absoluut niet. Progressive rock is een stroming binnen de rockmuziek die, en nu ben ik aan het woord, de heersende classic rock maar saai en binnen de lijntjes kleurend vond, en dientengevolge boeiende, opwindende, nieuwe muziek wilde maken. Muziek met een concept, één groot idee achter. Bands als Yes, Rush, King Crimson, Camel. Jethro Tull. Die bands gingen van classic rock naar progressive rock, om de muziek spannender te maken. En, het is enkel fair om dat toe te geven, zij zijn daar ook in geslaagd.
Uiteraard behoort ook Pink Floyd tot die stroming, al zou ik die in een geheel eigen klasse indelen, een vaarwater waarin geen enkele andere band mag varen. Maar er werd wel duchtig in dat vaarwater gevist door vele bands, en ook deze Noorse band, Airbag, is daar eentje van. Zij steken hun bewondering voor Pink Floyd niet onder stoelen of banken, en hebben dus ook wat aan leentjeburen gedaan. Maar wel op zo’n manier dat het aanvaardbaar is, en de muziek staat gewoon op zichzelf, en wel om één belangrijke reden.
Zoals hierboven al gezegd, gingen progrockbands muziek spannender maken. Airbag is een soort contraprogrockband, als je het zo al mag noemen. Althans, dat laten ze op ‘All Rights Removed’ horen. Wat ik daarmee bedoel, is dat zij wel degelijk muziek maken die men kan catalogiseren als progrock, maar met invloeden uit classic rock, Led Zeppelin en co. De reden is volgens mij dat ze progrock intussen zelf saai vinden, omdat het conceptueel moet zijn, en virtuoos, en weldoordacht. Daarom pompen ze er wat bijzonder lekkere gitaarsolo’s in, die doen denken aan jongens als Jimmy Page en Ritchie Blackmore. Een zet die wat mij betreft een groot succes kan worden genoemd.
Let wel: dit is mijn persoonlijke mening, die uiteraard af zal wijken van veel andere mensen. Ik kan de plank helemaal misslaan, en de echte progrockliefhebbers zullen er ongetwijfeld een veel correctere kijk op hebben, maar daar gaat het me niet zozeer om. Wat dit album teweegbrengt bij mij, is een opborreling van emoties, en veel ontzag voor de ingenieuze maar toch simpel ogende opbouw en structuur van de nummers.
De titelsong is een klassieker in wording, ‘White Walls’ kent op het einde een memorabele gitaarsolo die an sich alleen al dit plaatje het beluisteren waard maakt, en die afsluiter, tja.. What is there to say? Ik zal het er hieronder nog wel even over hebben. ‘Light Them All Up’ is een erg mooi instrumentaal tussenstuk (met viool) tussen ‘Never Coming Home’ en het epische ‘Homesick I-III’. ‘The Bridge’ is een titel die voor mij symbool staat voor de brug die Airbag slaat tussen Pink Floyd en Porcupine Tree.
De magistrale afsluiter is een dikke, dikke kers op de taart. Het begint als het nummer dat Steven Wilson altijd al heeft willen schrijven, maar nooit uit zijn pen en gitaar kreeg, en meandert zo door en door tot er weer zo’n fantastische gitaarsolo weerklinkt waarop David Gilmour zelf, gitaargenie van Pink Floyd, trots zou zijn.
Tekstueel zie ik er trouwens geen bepaald vastgeroest concept in, wat ook een pluspunt is. Ik kan een conceptalbum wel waarderen, maar met mate. Hier komen verschillende thema’s aan bod, zoals het verafschuwen van iets wat je eigenlijk zelf bent in het titelnummer tot pijn, verdriet en gemis in ‘Never Coming Home’. Sterke teksten, geen letter teveel.
Airbag heeft de hoofdvogel afgeschoten met dit kleine meesterwerkje. Dat vraagt er natuurlijk om hun eerder werk een kans te geven. Dat ga ik dan ook wel doen. Intussen geniet ik gewoon nog eens van ‘All Rights Removed’. Heerlijk.
4,5 sterren