Tom Waits - Mule Variations (1999)

Een beetje een net niet album van Tom Waits. Het is zeer zeker niet slecht, maar na het geniale Bone Machine en het vreemde the Black Rider kwam deze een beetje als mosterd na de maaltijd. Het is een beetje Tom by the numbers maar dan met wat langere nummers dan gewoonlijk. Een nummer als Get Behind the Mule gaat maar door en door en door.......

Slecht wordt het nooit bij Tom Waits en hier dus ook niet. En door de jaren heen is deze wel steeds beter geworden, maar meer dan 3,5 ster kan ik hem niet geven.

Het prijsnummer van het album is What's He Building, een prachtig relaas over de nieuwsgierigheid van de mensheid als iemand niet geheel beantwoordt aan de verwachting van de buurt. Ook erg mooie nummers zijn Georgia Lee en Hold On. Die laatste had zo door Bruce Springsteen geschreven kunnen zijn.

Wellicht dat een deel van de lichte teleurstelling komt doordat het jaren duurde voordat dit album uit kwam en het niet de superplaat was die ik verwachte. Hierna werd het Blood Money nog een graadje erger. Dat is toch wel zo'n beetje het minste album van Tom. (Alice is eigenlijk al van midden jaren 90).

Gelukkig heeft hij met Real Gone en Orphans de weg omhoog weer te pakken.

Tom Waits – Mule Variations

Groot zijn in Japan, dat is voor zielige classic rockbands die maar niet weten te stoppen. Daar hoeft men niet te spelen op braderieën en zijn ze nog onverminderd populair. Opener “Big in Japan”, een onvervalste punkblues waarin net zoveel de geest van Captain Beefheart als die van de Ramones in doorklinkt, zet op dat gebied vraagtekens. Deed Tom Waits in 1999 er niet meer toe? Nee, onze brombeer is anno 2009, tien jaar later, nog steeds relevant. Zijn jarenlange ervaring zorgt er ook voor dat hij nu nóg doorleefder klinkt. Bluesmannen horen nu eenmaal oud te zijn.

Waits is zo’n artiest die op zichzelf staat, in de ogen van de criticus. Niet voor niets worden nieuwe artiesten met hem vergeleken en soms door hun rauwe stem voor imitator versleten worden. Dat is niet terecht. De oplettende luisteraar met enig historisch besef, ziet in dat Waits zelf ook de mosterd bij derden vandaan haalt. Het is namelijk zo dat het beroemde geluid van zijn platen op het Island-label, is ontstaan onder de invloed van de eerder al aangehaalde Captain Beefheart. Ook blueslegende Howlin’ Wolf en jazzgrootheid Louis Armstrong behoren tot de directe invloeden. Bebop, crooner-jazz, “backwoods blues”, gospel, hoempa, industriële noise en wat allemaal nog meer, het gaat er allemaal bij Tom in en komt er net zo buitenissig weer uit. Op dit album laat hij zich toch het meeste van zijn bluesy kant zien, terwijl hij soms ook behoorlijk rechttoe rechtaan rockt en af en toe nog best funky uitpakt ook.

Het is een kwestie van smaak, maar er zullen velen zijn die deze man het liefst op z’n excentriekste horen. Die komen maar deels aan hun trekken eigenlijk. “Cold Water” is echt een typisch drinklied, met prominente plek voor koebel. In het lang uitgesponnen “Get Behind the Mule” valt vooral op door de prominente rol van bluesharpist Charlie Musselwhite. De beatpoëet in Tom staat ook nog even op in “What’s He Building In There?”. Het is een subliem stuk gesproken woord, waarin de spanning bijna om te snijden is. De tekst intrigeert en de geluidseffecten ondersteunen het verhaal. Ook het zwaar percussieve “Eyeball Kid” behoort tot de meest aparte nummers op de plaat. Met dank aan meestergitarist Marc Ribot.

De gevoelige Waits is ook nadrukkelijk aanwezig. Hij is ouder en wijzer. Hij heeft nu de nodige extra levenservaring. De drank en drugs heeft hij inmiddels afgezworen, nu heeft hij de liefde ontdekt, zo lijkt het. “House Where Nobody Lives”, “Picture in a Frame” en “Take It With Me” durven zelfs schaamteloos sentimenteel te zijn, terwijl dat niet eens stoort. Je herkent het gelijk als Tom Waits en dat geeft wel aan hoeveel muzikale gebieden deze man in zijn carrière heeft verkend. In de twee laatst genoemde, jazzy nummers ontbreken de bebop-invloeden zelfs en laat Waits zien dat hij ooit als crooner is begonnen.

Ik stelde de vraag al: doet Waits er nog toe? Die vraag zou ik zelf willen beantwoorden met een retorische vraag: doet Bob Dylan er nog toe? Neil Young? Misschien slaat Waits geen nieuwe wegen in, maar wat hij doet, is van hoge kwaliteit. Held.

What's He Building?
Alsof een door geflipte straatmuzikant een draaiorgel vakkundig uit elkaar haalt en deze vervolgens met de bezieling van de duivel weer in elkaar zet.
Tom Waits in de rol van gestoorde gefrustreerde genius.
Mule Variations ooit cadeau gegeven aan mijn schoonmoeder.
Ze heeft er een week slecht van kunnen slapen.

Door deze lp ben ik Tom Waits echt gaan waarderen.
Een goede lp om kennis te maken met zijn muziek.
Het enige nummer dat volgens mij een beetje uit de toon valt is Big In Japan.
Daaroor net geen 5 sterren, maar 4,75 en afgerond dus toch weer 5 sterren.
Het meest intrigerende nummer vind What's He Building?