Fates Warning - Parallels (1991)

Gisteren viel het kwartje ineens. Dit album is veel beter dan ik in eerste instantie dacht! Vooral muzikaal is dit album bij vlagen echt om te smullen. Parallels is geen album dat het van zijn aanstekelijke rockers moet hebben, maar heeft veel meer in zijn mars.

De eerste nummers van dit album die bij me bleven hangen waren Life in Still Water, Eye to Eye en Point of View. Drie lekkere rockers die erg prettig wegluisteren, maar eigenlijk nauwelijks boven de middelmaat uitsteken. De meeste andere nummers waren me te loom en vooral de zeurderig gezongen. Dat werd 3 of hooguit 3,5 sterren.

Na gisteren ben ik zoals gezegd van gedachten veranderd. In mijn concentratie hoorde ik ineens veel meer dan wat me in eerste instantie was opgevallen. Met name de muziek (met het gitaarspel in de hoofdrol) bleek veel complexer, sterker en lekkerder dan ik dacht. Bijna ieder intro op dit album is al raak. Zodra de zang dan invalt is het even slikken voor me, omdat ik de zanger soms wel erg zeurderig en klagerig vind zingen, maar daar kan ik best aan wennen.
In tegenstelling tot wat ik eerst dacht moet Parallels het niet zozeer van de aanstekelijke riffs hebben (al zijn die hier ruimschoots aanwezig), maar zijn het vooral de complexiteit, opbouw en sfeer van de nummers die de show stelen. Het diepe en donkere geluid dat hier gecreëerd wordt spreekt me erg aan. Het stoere en zware gitaargeluid, de afstandelijke bas en de soms bijna machinale drums zetten een meeslepende sfeer neer die me erg aan The Sisters of Mercy doet denken. Heerlijk!

Life in Still Water, Eye to Eye en Point of View blijven favoriete nummers van me. Ze klinken gewoon te lekker om er niet van te houden. Daarnaast is ook The Eleventh Hour tot een van mijn favorieten uitgegroeid. Het nummer komt maar langzaam op gang en daar heb ik wel wat moeite mee, maar als het nummer na 3 minuten eenmaal losbarst is dat al snel vergeven.
Leave the Past Behind en We Only Say Goodbye kunnen niet tippen aan het vorige viertal, maar hebben ook zeker hun sterke momenten. Het refrein van het openingsnummer klinkt vlot en aanstekelijk en de tegendraadse gitaar en bas geven het toch een leuke en complexe twist mee. We Only Say Goodbye vind ik toch wat zwakker, maar heeft dan weer een heerlijk intro wat het een en ander compenseert.
Voor Don't Follow Me heb ik al vanaf het begin een zwak. De galmende gitaar tijdens de coupletten is heerlijk, het refrein nestelt zich makkelijk in je hoofd en de daarop volgende gitaarsolo weet me ook te pakken. Normaliter heb ik het niet zo op gitaarsolo's, maar deze vind ik toch wel erg fijn.
Het enige nummer dat me niet kan boeien is The Road Goes On Forever. Dit is niet toevallig het langzaamste nummer van dit album. Als Fates Warning wat pit in hun nummers stopt kan ik daar echt van genieten, maar zodra ze dat weglaten en ze het op de rustige toer proberen hoeft het voor mij niet meer. De zang wordt er ook alleen maar druileriger op. Jammer van deze misser.

Waar dit album eerst met hangen er wurgen 3,5 sterren in de wacht kon slepen, zijn het er nu 4. En die haalt Parallels met gemak. Dit is geen album wat ik gemakkelijk als achtergrondmuziek zal opzetten, want dan komt deze muziek absoluut niet tot zijn recht. Dit album heeft aandacht nodig, want alleen dan kun je meegezogen worden in het donkere gat waarin Fates Warning zich bevindt. De teksten, de melodieën, de riffs, de zang: Werkelijk alles aan dit album heeft een zwart randje. Parallels is een somber en stemmig album, maar wordt nergens echt melancholisch. Sterker nog: het klinkt bij vlagen zelfs behoorlijk toegankelijk. En juist dát maakt dit album voor mij zo goed.

Voor wie deze naam en deze titel al vaker bij mij is tegengekomen val ik misschien in herhaling, maar deze band ontdekte ik via Jeff Wagners Mean deviation : four decades of progressive heavy metal. In de index daarvan krijgen vier bands de meeste vermeldingen: Rush (als voorloper van de prog-metal), Queensrÿche (als drager van het stokje tijdens de magere jaren 80), Dream Theater (als initiator van de nieuwe golf) en dus Fates Warning. Ik heb echter ook al begrepen dat dit voor een progmetal-liefhebber misschien niet hun beste plaat is om mee te beginnen omdat hun aanpak hier wat minder complex en wat meer mainstream zou zijn geworden. Met die mainstreambenadering heb ik niet zo'n moeite: meer stoor ik me aan het feit dat het zo ontzettend lijkt op Queensrÿche, van het totaalgeluid tot en met de koortjes (bijvoorbeeld in Point of view) en de hoge uithalen van de zang (waar ik steeds weer Geoff Tate in hoor), zonder dat ik overigens de ene (of de andere) band van epigonisme wil betichten.
        Nu ik na een flink aantal malen draaien die overeenkomst niet meer zo hoor (of beter gezegd nu ik hem zie als gewoon een eigenschap van de muziek en hij me dus niet meer zo stoort) kan ik me meer op de composities richten, en dan valt me op dat die stuk voor stuk uitstekend in elkaar zitten, vol slimme riffs en pakkende refreinen, en de combinatie met het heerlijke kristalheldere gitaargeluid maakt hier toch een aangename zit van, met als favoriete nummers Life in still water (met mooie tegendraadse en onverwachte gitaarlijnen) en The eleventh hour (heerlijk wanneer na 2:45 de "herrie" begint). Omdat ik meer geïnteresseerd ben in de prog-elementen staat nu Awaken the guardian op het menu, maar Parallels blijf ik toch ook nog wel even draaien.

Voor Fates Warning is dit het zesde album, voor zanger Ray Alder is dit zijn derde als hun zanger, in een decennium dat bij mij geen grote indruk nalaat in tegenstelling tot de jaren tachtig. Dat is deels te wijten aan Grunge, dat is ook deels te wijten aan Nu Metal maar grotendeels aan mijn tanende interesse. Gelukkig vond ik later weer het rechte pad...

In de berichten hierboven lees ik zaken als de balans tussen songschrijven en techniek, tussen melodie en tegendraadsheid, tussen vakmanschap en emotie, tussen eenvoud en diepgang. Het zijn allemaal zaken die samenkomen en parallel lopen (pun well intented) op een album dat niets dan mooie muziek kent en een zanger die het vaker in de lagere regionen van zijn enorme capaciteiten zoekt, misschien ook om een eventueel nieuw publiek niet af te schrikken. Ik blijf erbij, je mag nog zo goed zijn, als je de nummers niet hebt, ga je mij nooit kunnen overtuigen. Hier heeft Fates Warning dat allemaal wel en ze laten het horen.

Geen punt van kritiek maar een observatie is dat Eye to Eye nog melodieuzer is dan de andere nummers, het is dan ook één van de twee singles met bijhorende videoclips, Point of View is de tweede single maar steviger van opzet. Daartegenover staat dan een geweldenaar met The Eleventh Hour én die machtige gitaarriff, op Live Over Europe uit 2018 is dit nummer ook één van de absolute hoogtepunten, een klassieker in zijn (sub)genre, dat lelijk woord alweer.

Een tijd geleden heb ik dit album kunnen kopen, een Duitse digipack uit 2018, met vijf bonustracks, vijf nummers van dit album in een demo-versie, verdere uitleg staat ook hierop: Fates Warning - Parallels (2018, Digipak, CD) | Discogs. Interessant om eens te horen, net zoals zoveel bonusgedoe.

Samen met Awaken the Guardian uit 1986 behoort deze Parallels tot het mooiste werk van Fates Warning. Gitarist Jim Matheos mag zich fier op de borst kloppen als componist van al dit moois, zo mag ik toch nog een uitermate hoge score toekennen aan een album uit 1991! Nooit van mezelf gedacht of verwacht.

Parallels is volgens de beoordelingen alhier een van de meest gewaardeerde albums van de band. Ook op andere fora scoort het album hoog. Voor mij is dit een van de minst gedraaide en gewaardeerde albums uit de discografie en nu ik het album weer luister kom ik weer niet voorbij de 3,5 sterren. Dat is nog steeds een dikke voldoende natuurlijk, maar ik mis iets in de uitvoering van de nummers op dit album.

Bij de voorganger schreef ik al dat de onstuimigheid van het eerdere werk naar de achtergrond verdween. Op Parallels is die helemaal weg. Jim Matheos is voor het eerst alleen verantwoordelijk voor alle nummers en kiest voor afgemeten nummers die zakelijk en enigszins koeltjes uitgevoerd worden.

1. Awaken The Guardian
2. Perfect Symmetry
3. No Exit
4. The Spectre Within
5. Parallels
6. Night On Bröcken