David Bowie - David Live (1974)

In theorie zou dit één van mijn favoriete live-albums kunnen zijn. Ik ben namelijk grote fan van de Ziggy Stardust & Diamond Dogs periode van David Bowie. Sinds ik David Live echter in 2016 kocht (handig als je je kassaticket in de hoes laat steken), staat de CD nagenoeg ongespeeld tussen zijn andere werk. Bij een reorganisatie van mijn collectie besloot ik dit nog eens te draaien en wat blijkt? Ik snap niet wat ik hier vroeger zo tegenvallend vond. Is het misschien doordat ik toen nog volledig idolaat was van Ziggy Stardust en die nummers hier een beetje tegenvallen? Het zou zomaar kunnen, want die muzikale uppercut die Moonage Daydream normaal gezien is, is hier een slag in de ijle lucht. Er is echter veel meer te beleven in deze registratie die uit de concerten van 10 tot en met 13 juli 1974 put. De Diamond Dogs nummers zijn heerlijk (Sweet Thing/Candidate/Sweet Thing! Big Brother/Chant of the Ever-Circling Skeletal Family!) en er zijn voldoende nummers die ervoor zorgen dat David Live het aanschaffen waard is. Zo'n cover van Knock on Wood is leuk en wat ben ik blij dat Bowie deze keer niet besloten heeft om zelf de ruimtegeluidjes in Space Oddity te doen. Dat werkte toch redelijk hard op mijn lachspieren bij de Santa Monica '72 release. Dat blijft nog altijd één van mijn favoriete live-platen van Bowie (en in het algemeen tout court), maar deze David Live is echt wel een stuk beter dan ik in mijn herinnering heb zitten. Al is het maar om de vele Diamond Dogs nummers die hier op uitstekende wijze gebracht worden.

Beste metalfist ik denk dat je nog een leuke reis voor de boeg hebt: Stage is imo beduidend beter en van de latere periode wil ik graag deze David Bowie live Loreley (1995) en Live at the BBC (2000) in de Brilliant Adventure box noemen. En ook Live at The Beeb (ouder werk) is vermeldenswaard.

Enjoy the trip

Daar ging je dan op je fietsie naar het Waterlooplein, struinen naar posters, boeken. Daarna bij de platenboer op dezelfde markt achter het gordijn tussen de bootlegs snuffelen. Als jochie was ik werkelijk idolaat van Bowie, dit keer was ik op zoek naar een lyrics-boek van hem. Iedere keer als er een nieuwe LP uitkwam was het vorige lyrics-boek te oud. Zie mij nog op de rand van m'n bed zitten met David Live op mijn Lenco'tje, kon eindelijk meelezen wat hij nou zong.

Inmiddels ben ik opa, vanmiddag tijdens het werk viel er een boekenkast in mijn hoofd om en zong ik Sweet Thing/Candidate/Sweet Thing (Reprise) heel, heel even maar was ik weer dat jochie op de rand van m'n bed. Vanavond weer gelijk David Live opgezet . . . . . Goh wat mis ik die man.

Soms hou je beter geen zier rekening met allerlei meningen. "Zwak gezongen" en "slecht geproduced" zijn veelgehoorde kritieken die me lange tijd weerhielden om dit live-album aan te schaffen. Wat de dubbel-cd uit 2005 betreft, herken ik niet elke kritische noot even sterk. En dat is in grote mate te danken aan Tony Visconti. Die had decennia eerder al zijn verdiensten bewezen in de wondere wereld van Bowie. Denk aan het beukend baswerk à la Noel Redding op The Man Who Sold the World. Of hoe zijn innig gekus met een studioscharrel aan de Berlijnse Muur z'n baasje inspireerde tot één van diens meest epische songs. Het werk achter de knoppen dat Visconti voor deze heruitgave van Bowies eerste live-album heeft verricht, past in dat heroïsch rijtje.

Het is schier onmogelijk om één jaar te kiezen als Bowies meest creatieve, omdat hij ruim een decennium lang aan de lopende band kwaliteitswerk afleverde. Maar laat mij er dan toch maar 1974 uitpikken. Pas in dat jaar neemt Bowie definitief afscheid van zijn buitenaardse alter ego. Op het onvolprezen album Diamond Dogs geschiedt die gedaanteverandering te fragmentarisch. Zijn permanente staat van hyperactiviteit, meerdere misgelopen projecten en commerciële druk en ongeduld van bovenaf lijken me de grootste boosdoeners. Het gebrek aan consistentie wijt ik minder aan zijn (over)consumptie van chemische substanties. Dat levensbedreigend dieet lijkt me doorheen zijn carrière vaker te fungeren als creatieve brandstof dan als artistieke remvloeistof.

De deziggyficatie is een uiterlijke en innerlijke strijd die volgens mij pas voltooid is als Bowie later in datzelfde jaar neerstrijkt in Philadelphia. Dat is dus net voor de intensieve reeks optredens waaruit deze live-plaat put. Extra boeiend is dat de hernieuwde Bowie hier aan de slag gaat met materiaal dat grotendeels dateert van voor en tijdens die metamorfose. Die ambiguïteit levert heel wat ups maar ook enkele downs op.

Laat me positief starten. 'Sweet Thing / Candidate / Sweet Thing [Reprise]' komt hier meer tot z'n recht dan in de studio. Volgens sommigen – mogelijk beïnvloed door de docu Cracked Actor – is dit dé ultieme versie. De medley gaat verrassend direct over in 'Changes' maar helaas ... hier zakt Bowies stem wel een beetje weg. Geen man overboord: op de bühne is 'Cracked Actor' geen rauwe Stooges-knipoog meer maar neigt de song naar theatraal cabaret. En dan moet ik het nog zonder de videobeelden stellen waarin Bowie in dialoog gaat met een doodshoofd. De gluiperd draait er terloops nog een tong mee "as if nothing could fall".

Even terug naar af. 'Diamond Dogs' op de gelijknamige studioplaat begint met gesampled applaus. Het geeft de song de nodige rebelse vitaliteit. Op deze David Live gebeurt net het omgekeerde. Bowie en co brengen het dan wel voor een echt levend publiek, maar nondedoeme zonder de nodige energie. Hier staat iemand zwaar tegen zijn zin te zingen ... en zit er eentje tegen zijn goesting te luisteren. Niet alle rock-'n-roll kan je versoulen. En dan duurt deze song ook hier nog eens tergend lang. Dit verklaart waarom Bowie anno 1974 om nieuw materiaal verlegen zat dat meer op de soul-leest is geschoeid. Of hoe Young Americans in dit licht een zeer logisch gevolg lijkt.

Bij 'Panic in Detroit' blazen de blazers de scherpste kantjes er ook wat af. Maar gelukkig blijft er nog genoeg punch over. ’Big Brother' mist dan weer de pathos die zo vol van overgave klinkt in de studioversie. Al maakt de blazende 'Chant of the Ever Circling Skeletal Family'-outro veel goed. En gelukkig is de tweede cd dan nog niet volledig afgespeeld. 'Time' is cabaret met een hele grote 'C'. Ondanks al z'n muizenissen is de zanger-acteur hier toch wel in z'n nopjes.

Fijn van Bowie om ook naar werk van voor Hunky Dory terug te grijpen. De evergreen 'Space Oddity' kwam al eerder op de tweede schijf aan bod. Maar om een guitar-driven epos als 'The Width of a Circle' te brengen zonder te kunnen steunen op een Ronson-kloon, dat is op z'n zachtst gezegd een gewaagde operatie. Ook met recenter werk schuwde Bowie het risico niet: feestnummer 'The Jean Genie' wordt voozien van tempo- en volumewissels. Het klinkt eventjes wat onwennig, maar de ingreep werkt intrigerend.

Bowie vond bij regelmaat niet enkel zichzelf uit. Ten tijde van deze (Amerikaanse) tour vond hij ook veel van zijn songs opnieuw uit. Op David Live ... [and Ziggy Dead] hoor je dat vanuit spreidstand niet elk schot in de roos belandt. Maar vier sterren lijken me wel op hun plaats. Niemand beveelt u om met deze beoordeling rekening te houden.