The Soft Machine - The Soft Machine (1968)

Soft Machine – We did it again

Nadat ik “We did it again” van de Soft Machine tientallen keren had gehoord, kwam ik opeens tot de ontdekking dat er niet het hele nummer hetzelfde werd gespeeld. Met name het drumwerk op het eind is fascinerend. Dat bracht mij ertoe het nummer beter te beluisteren. Er ging een wereld voor me open.
Luister even mee.
Hoewel de titel anders suggereert, wordt er “Did it again” of “I did it again” gezongen.
0.00-0.40: herhaling van dezelfde frase, keer op keer.
0.40-1.10: orgel komt erbij en speelt iedere frase een andere oplopende toon.
1.10-1.24: herhaling stopt, drummer speelt een overgang en luidt nieuwe periode in.
1.24-1.26: roffel op de drum.
1.26-2.16: herhaling maar nu met orgel afwisselend hoge toon en lage toon na iedere frase.
2.16-2.34: drumwerk verandert, tegelijkertijd komt het orgel weer, op dezelfde manier als in het eerste gedeelte, met een andere oplopende toon na iedere frase.
2.34-2.54: drumwerk neemt toe in snelheid.
2.54-3.10: drummer versnelt.
3.10-3.18: drummer versnelt nog meer.
3.18-3.32: drummer versnelt nog verder en eindigt in een roffel, briljant uitgevoerd.
2.32-2.34: overgang drumwerk, herhalende frase stopt.
2.34-2.36: drummer stopt, orgel houdt toon aan, zangstem komt op.
2.36-2.44: drum komt op, orgel houdt aan, zangstem murmelt wat.
2.44-2.45: drum sluit af.
Wie had dat gedacht van zo’n ogenschijnlijk simpel nummer? Soft Machine forever!

Tja, deze plaat kwam in mijn ouderlijk huis al tot mij toen ik nog een klein mannetje was, op een leeftijd waarop je gewoon alle muziek accepteert "omdat die nou eenmaal zo in elkaar zit en dus kennelijk zo hoort", en nu ik deze plaat vijfenveertig jaar en talloze luisterbeurten later weer opzet is het voor mij een kristalheldere plaat waarin alles op z'n plaats valt "want alles hoort zo". Een uiterst naïeve manier van muziek ondergaan misschien, maar het heeft deze plaat wel tot een onvervreemdbaar bestanddeel van mijn muzikale leven gemaakt. Als ik er bewust naar luister hoor ik wel dat er hele rare fratsen worden uitgehaald, maar op de een of andere manier past het toch allemaal bij elkaar, van het precieze drumwerk via de prachtige atmosferische orgelpartijen, de soms woeste en soms zo breekbare composities en het heerlijke geluidsbeeld (perfect geluid op mijn 2009-remaster), tot die kwetsbare stem. En wat is er nou eigenlijk ontoegankelijk aan deze plaat wanneer vrijwel elk nummer of fragment een eigen identiteit en dikwijls ook een ijzersterke melodie heeft? Nog altijd een unieke plaat.

Ok,(The) Soft Machine is een marathon geworden op basis van het feit dat mijn vader me een nummer doorstuurde en vroeg of ik het kende. 'nee', maar het klonk zeker intrigerend, dus waarom niet weer eens een keer proberen waar ik echt helemaal niets van weet? Sowieso is de hele Canterbury Scene me nog vrij onbekend, wat toch raar is voor iemand die claimt erg van prog te houden.

Als Volume One een voorbode is van wat er gaat komen, dan wordt het een vermoeiende marathon. Niet dat het slecht is, in tegendeel, maar het koste me zeven luisterbeurten om echt goed door het album te komen. Het jazzy karakter van de songs in combinatie met de best wel matige vocalen, zorgen er immers niet voor dat het makkelijk in het gehoor ligt. Maar podverdrie, wat een strakke ritemsectie. Ik moet echter wel weer wennen, net zoals bij The Nice, dat er geen gitaar te horen is.

De jamsessie A Boot If At All laat in ieder geval flink wat kwaliteit horen. Lullabye Letter heeft daarnaast echt hele toffe harmoniezang en ook Why Are We Sleeping? heeft een fijne sfeer. Of dit echt mijn band gaat worden, moet echter nog blijken, daarvoor weet ik nog niet zeker of het wat freaky karakter van de band echt helemaal mijn ding zal zijn.

Ik kende dit enkel van naam. Doorgaans ben ik degene die kiest voor vage progrock. Zeker als het erg psychedelisch is als deze band. Toch ben ik hier nog niet echt onder de indruk geraakt. Dit album intrigeert wel, maar fascineert niet. Bij vlagen is het wel echt heel goed, zoals bij Joy Of A Toy en So Boot If At All (wat een titel ook...). Hope For Happiness vind ik dan wel weer lichtelijk vervelend. De zang is echt niet goed en het nummer springt van de hak op de tak. De reprise had dan ook echt niet gehoeven. Ik mis ook een beetje de rode draad, want ik krijg toch wel echt het gevoel dat de drugs een te grote stempel gedrukt hebben. Toch wel een geinige kennismaking en hopelijk komt The Soft Machine later beter uit de verf.

Standaard werk. 5 sterren . R Wyatt hier al abnormaal goed qua drums.