Bill Callahan - Dream River (2013)

Soms vraag je je af hoe je zo lang zo blind kon zijn voor een bepaalde artiest. Dat deed ik in 2011 ook, want toen stuitte ik op deze meneer Callahan. Zijn album Apocalypse was voor mij een van de beste albums uit dat jaar. Beetje verder zoeken, en het blijkt dat deze meneer dus al meer dan 20 jaar albums uitbrengt. Hoe kan het dat ik dat toen pas ontdekte! Maar nu is er een nieuwe, en daar ben ik wel mooi op tijd bij.

En daar ben ik dolgelukkig mee. Het is namelijk een ontzettend geniaal album. Muzikaal is het redelijk rustig, met een elektrische gitaar, goeie ritmes en verder weinig naar voren tredende instrumenten. Dit geeft ruimte voor de stem van Bill. Warm, ontspannen en lekker loom. En daar zingt hij geniale teksten mee (the only words I said today are beer and thank you). Ritmisch blijft het hele album van hoog niveau en vol afwisseling, waardoor nergens verveling op treedt. Het blijft echter ook allemaal erg herkenbaar, waardoor een hele fijne sfeer ontstaat in het album.

Voor mij geeft dit album aanleiding tot een unieke gebeurtenis. Het album staat al 2 dagen bijna non-stop op repeat. Dat geeft al wel aan hoe briljant dit is. Voor mij absoluut het album van dit moment en misschien wel van het jaar.

Overgenomen van mijn blog: pat-sounds.blogspot.nl

Godverdomme, wat houd ik toch van deze dromerige brombeer! Soms luister ik tijden niet naar hem, maar een nieuwe plaat is voor mij altijd weer reden om mij in dat heerlijk rijke oeuvre van hem onder te dompelen. Zelfs zijn mindere platen weten ontroering en een brede glimlach bij mij op te roepen, maar Dream River behoort wat mij betreft tot zijn allergrootste meesterwerken. Hij durft hier iets neer te zetten wat maar weinig artiesten gegeven is: oprecht romantische muziek maken, zonder dat het klef of uitgekauwd wordt. Integendeel, het is volstrekt oorspronkelijk hoe hij de liefde bezingt. Gebruikmakend van een zeer traditionele sound, dat wel, maar omgevormd tot iets wat alleen door hem gemaakt had kunnen zijn. Veel van zijn oude platen zou ik als 'bitterzoet' omschrijven, maar het bitter is hier opvallend dun gezaaid, terwijl zijn vertelkracht weidser is dan ooit. De muziek volgt altijd zijn woorden, maar op een volstrekt andere manier dan bij traditionele singer-songwriters het geval is. Waar de focus op tekst er immers doorgaans voor zorgt dat de muziek repititief wordt, daar kronkelen de klanken, melodieeen en arrangementen als een rivier onder deze hartverwarmende stem heen en raak je er daardoor nooit op uitgeluisterd. Alleen in Summer Painter steekt er een fikse storm op, waardoor de kabbelende aard van dit album alleen maar nog meer aan diepte wint. Wát een verliefmakende plaat, wát een muzikale dichter!

Hij heeft zichzelf inmiddels al lang bewezen als vaste waarde. Eerst zo'n vijftien jaar onder zijn pseudoniem Smog, inmiddels alweer ruim zes jaar onder zijn eigen naam, Bill Callahan. De 47-jarige Amerikaan schrijft altijd net wat eigenzinniger en onvoorspelbaarder dan het gros van zijn collegas. Zonder in herhaling te vallen. Zijn vijftiende plaat, Dream River, is volgens Callahan himself "the perfect end to a person's day record" geworden. En verdomd.

Callahan zit momenteel goed in zijn vel. Dream River klinkt, zeker in vergelijking met voorgaand werk, redelijk opgewekt. De toon van deze acht liedjes is ditmaal dan ook warm, relaxt, soms donker en vaker intens. Callahan's teksten zijn poëtisch, soms bijna tegen het romantische aan, maar bevatten wel altijd zijn karakteristieke droge humor en cynische passages. Er komen veel metaforen voorbij die dikwijls aan landschappen en aan dieren als adelaars en bevers worden gekoppeld. Zijn woorden komen uitstekend binnen, mede dankzij zijn donkerbruine baritonstem. Het lijkt wel hoe ouder Callahan wordt, hoe beter hij gaat zingen. Op sommige momenten, als in 'Ride My Arrow' en 'Summer Painter', kun je zelfs een soulvol randje aan zijn stem ontdekken.

Op Dream River lijkt Callahan definitief voor de folk gekozen te hebben. Het experiment en de bescheiden elektronica ten tijden van bijvoorbeeld Knock Knock (1999) en Dongs Of Sevotion (2001) zijn nauwelijks meer te bekennen. Vooruit, in het bezwerende 'Javelin Unlanding' hoor je nog wat sporen uit deze periode. Nieuw is de prominente rol voor de mierzoete dwarsfluit-partijen gespeeld door de sessie-muzikant Beth Galiger. De instrumentatie mag gerust subliem genoemd worden. Luister maar eens hoe briljant het eerder genoemde 'Ride My Arrow' openbreekt. Kippenvel. Maar ook een kleiner liedje als het prachtige 'Small Plane' kan zorgen voor een brok in je keel. Op deze momenten valt op hoe goed Dream River is opgenomen. Het lijkt alsof Callahan vlak voor je neus staat te zingen. Een warme, redelijk opgewekte en onderkoelde plaat dus. Maar wel altijd bedachtzaam. Een prachtige herfstplaat in al zijn bedrieglijke eenvoud.

Van: Daan's Muziek Blog

De manier waarop ‘Dream River’, de vierde studioworp van Bill Callahan onder zijn echte naam (en dus niet pseudoniem Smog) op gang wordt geblazen, is uiterst rustig. “Op gang geblazen” is zelfs volkomen misplaatst; beter zou zijn om met termen als subtiel voorwaarts gefluisterd en kalm gereanimeerd te goochelen. ‘The Sing’ is in alle opzichten een gedroomde opener voor een plaat; er zit dynamiek in, en voldoende progressie om je eigenlijk voor het dikke halfuur dat dan nog moet volgen, bezig te houden.

Voorganger ‘Apocalypse’ was in bepaalde opzichten al een mildere en vooral van een zachter gemoed voorziene Callahan; ik herinner me nog het heerlijke twee-keer-niets getiteld ‘Free’s. Maar zo geweldig treffend, met jazzy percussie en dromerigheid. De songs op ‘Dream River’ zijn dan iets minder direct, ze blijven vaak hangen in een soort twijfelachtig vagevuur tussen zwart en wit. Het heerlijke grijs, zullen we het dan maar noemen, want daar bestaat ook nu weer geen twijfel over bij mij; de nieuwe van Bill Callahan is weer een voltreffer.

Tekstueel is het weer een zeer uitgekiende plaat geworden; de soms bijtende humor van eerder werk heeft nog niet volledig plaats moeten ruimen. ‘The Sing’ staat vol geinige verwijzingen en halve grapjes. De volgende passage is hier al meerdere malen aangehaald, maar ik wil ze toch ook nog eens in de spotlights zetten:

“The only words I’ve said today are beer and thank you.
Beer… Thank you. Beer… Thank you.
Beer…”

Een mix van zelfspot en zelfkennis; dat is de aard van Callahan’s humor. En ik mag ’t wel. Ook zijn treffende en soms verrassende woordkeuze weet mijn brein steeds weer op scherp te zetten. Zijn de beginregels van ‘Javelin Unlanding’ (“You looked like worldwide Armageddon; While you slept, you looked so peaceful it scared me”) niet een uiting van een bizarre liefdesverklaring? En ‘Ride My Arrow’ klinkt, als je er met de juiste (of foute) oren naar luistert, wel erg dubbelzinnig.

Het zijn die kleine dingetjes die je wakker houden. Een plaat van Callahan is steeds weer voedsel voor de geest, zeg ik altijd. De toon van het album is ook wat lichter, hoewel dit, na meerdere beluisteringen, toch vooral schijn is. Er mag dan wel een song opstaan met de titel ‘Spring’, maar die titel geldt vooral als excuus voor het uitbraken van zwartgalligheid. “We call it spring though things are dying…”

Toch lijkt Callahan ergens rust te hebben gevonden, en het besef dat hij niet alleen is. Je moet de dingen enkel vanuit een aangepast perspectief bekijken. Afsluiter ‘Winter Road’ (puur instrumentaal gezien trouwens een bijzonder warm, gezellig, knisperend nummer) onthult de actuele staat van Callahan; “I have learned when things are beautiful; to just keep on”. Ook de schijnbare achteloosheid waarmee hij weer met fantastische zinnetjes als “The blinded lights of the kingdom can make you weep” rondstrooit, werkt inspirerend; waarom denk je anders dat ik al een tijdlang doorleuter over de teksten?

De muziek dan maar, want die is ook alweer prima in orde. De accenten worden weer wat verlegd, vooral het fluitspel van Beth Galiger valt op. Het geeft de toch al behoorlijk zuiderse sound van dit album een exotisch tintje. Exotisch niet zozeer in de betekenis van “zonnig”, wel “afwijkend”. Ik vind het zeer geslaagd. Ook de pianotoevoegingen van Brian Beattie (luister zeker eens goed naar de subtiliteiten in ‘Ride My Arrow’) zijn zeer geslaagd.

Verder verlenen o.a. het gebruik van conga’s en fiddle het geheel wat meer broeierigheid. Wat wel zeer kenmerkend op de voorgrond blijft staan; de bariton van Callahan, die ik op een kilometer nog zou herkennen. Hij heeft een uniek stemgeluid, die tevens (volgens mij) één van de belangrijkste redenen is dat hij niet meer populariteit geniet. Hij klinkt eigenlijk een beetje zoals hij is; een sombere dwarsligger.

Toch nog één keer terug naar de teksten; ‘Summer Painter’ is mijn favoriete tekst van het album. Het is zo clever, van die eerste strofe over een jongeman die als vakantiejob namen op boten – vaak jachten, stel ik me voor – schildert, tot de (instrumentaal) stormachtige finale, met een half op hol geslagen gitaar en het dominerende fluitspel. De job leidt uiteindelijk tot krankzinnige beschuldigingen (“When the hurricane hit, some found it suspicious that I’d just since left the frame”) en Callahan’s cynische commentaar: “Like all that time spent down by the water, had somehow given me control over the rain”.

‘Dream River’ is geen meesterwerk. Het is wel andermaal een bewijs dat Callahan het in zich heeft, om ooit zo’n meesterwerk op ons los te laten. Hoewel ik nu eerlijk moet zijn, en toegeven dat hij dit in het verleden al meerdere malen heeft geklaard. Het laatst in 2009, met ‘Sometimes I Wish We Were an Eagle’. Met het werk onder de noemer Smog ben ik ook nog lang niet klaar, daar valt vast en zeker nog heel wat te ontdekken. Maar dit plaatje zal in ieder geval een hoger doel dienen dan enkel stof vergaren in mijn collectie. Wederom eentje om te koesteren.

4 sterren