Nightwish - Endless Forms Most Beautiful (2015)

Het beproefde concept werkt nog steeds. En wellicht ligt daar voor sommigen onder ons ook wel de zwakte. Dit klinkt weer vertrouwd goed (wellicht iets té vertrouwd)en gebruikte elementen uit het verleden worden weer uit de kast gehaald. Sommige ritmes en melodieën klinken net even iets té bekend in de oren maar toch is het allemaal weer zeer vermakelijk. Floor Jansen is echt een pluspunt, wat een ongelooflijk goede strot heeft dat mens. Ik durf te zeggen dat Tuomas Holopainen veel meer uit haar prestaties heeft gehaald dan ik bij voorbaat bij dit album had verwacht en wat ze tot nu toe in haar carrière heeft laten horen. In “Yours is an empty Hope” is de samenwerking met Marco Hietala indrukwekkend. De flirt van Holopainen naar de filmindustrie komt weer uitgebreid naar voren in “The Eyes of Sharbat Gula”, wat een prachtige soundtrack zou zijn. De Epic “The Greatest show on Earth” is in diezelfde context ook overweldigend en indrukwekkend en kan concurreren met bijvoorbeeld “Ghost Love Score”. Alleen dat nummer is eigenlijk al een aanschaf waard, hoewel er ook wel wat zwakkere nummers op het album te vinden zijn. Voorlopig 4 punten.

'Onze' Floor Jansen zorgt ervoor dat dit het beste Nightwish-album is sinds het vertrek van Tarja Turunen. De wisselvallige periode met mevrouw Anette Olzon als frontvrouw zullen we voor het gemak maar snel vergeten. Floor's stem past perfect bij de sprookjes-achtige metal van Nightwish. Gezegd moet worden dat het songmateriaal dit keer ook weer op niveau is, ook al wordt er grotendeels op safe gespeeld door alle betrokkenen. Met Floor in de gelederen kan de toekomst echter nog veel mooie dingen gaan brengen, zeker nu de lat reeds zo hoog ligt.

Na het album meerdere keren te hebben beluisterd, kan ik zeggen dat Nightwish wederom weer een fantastisch album heeft neergezet! De eerste luisterbeurt viel mij een heel beetje tegen, maar dat komt denk ik omdat ik (te) hoge verwachtingen had. Maar na meerdere keren alle nummers te hebben geluisterd, kom ik tot de conclusie dat ze het toch maar weer geflikt hebben!

Na meerdere keren het nummer 'The Greatest Show On Earth' te hebben beluisterd, krijgt dit nummer steeds meer kracht. Het nummer 'Alpenglow' is toch wel één van mijn favorieten, samen met 'My Walden' en 'Endless Forms Most Beautiful'.

De single 'Élan' vindt ik niet zo fantastisch, lekker tussendoortje. Ik begrijp wel waarom ze dat nummer als single hebben gekozen, net als bij 'Storytime' en 'Amaranth': Radiovriendelijke nummers waarbij ze mogelijk nieuw publiek kunnen trekken.

Hoop in de toekomst nog veel van Nightwish mét Floor te mogen horen!

Endless Forms Most Beautiful is de langverwachte opvolger van het ambitieuze Imaginaerum-album.
Deze voorganger is i.m.o. nog steeds één van de beste albums van Nightwish en heeft nog steeds niet aan kracht ingeboet. Het is dan ook een album die erg moeilijk te overtreffen valt. Imaginaerum heeft namelijk alles waar Nightwish zo kenmerkend in is: het is heavy, bombastisch, afwisselend, meeslepend en laat ook duidelijk Tuomas' voorliefde voor soundtracks horen. Sterker nog, betreffende dat laatste mag zeker niet onvermeld blijven dat er van Imaginaerum een zeer interessante, visueel verbluffende film is gemaakt, waar dan ook nog eens een prachtige soundtrack van te verkrijgen valt. Al met al mag in alles wel gezegd worden dat deze veelbesproken voorganger toch echt wel het troetelkindje is van Tuomas Holopainen.
Maar....misschien dat dat nu wel anders is, gezien de situatie in het Nightwish-kamp er nu heel anders voor staat. Immers is zangeres Anette Olzon sinds 1 oktober 2012 geen zangeres van Nightwish meer en wordt die taak sindsdien vervuld door Floor Jansen. Eerst als vervangend zangeres en een slordig jaartje later als vaste frontzangeres. Rond die periode wordt multi-instrumentalist Troy Donockley, die tot dan toe alleen bijdragen geleverd heeft, ook vast bandlid. Tot slot wordt op het laatst drummer Jukka Nevalainen vervangen door Kai Hahto, gezien de eerste zich moet terugtrekken vanwege insomnia. Kai zal hem niet definitief vervangen, maar zolang als nodig is. Kai is in dit geval dan ook verantwoordelijk voor de drumpartijen op het nieuwe album.
Maar eerlijk is eerlijk, alle ogen waren natuurlijk grotendeels gericht op Floor. Een zeer verdienstelijk voorproefje op het nieuwe album met haar kwam eerst uit in de vorm van het live-document Nightwish - Showtime, Storytime (2013). Dit live-album alleen al is de moeite waard vanwege de weergaloze live-uitvoering van "Ghost Love Score", met uiteraard een glansrol voor Floor.
E.e.a. zorgde er natuurlijk wel voor dat de verwachtingen voor het nieuwe album krankzinnig hoog lagen. Niet alleen moest er een degelijke en sterke opvolger gemaakt worden op het veelbesproken en alom bejubelde Imaginaerum, maar tevens werd automatisch van te voren de lat al hoger gelegd, vanwege de rol die Floor zou gaan vervullen op het nieuwe album. Want hoe goed en dapper Anette op Dark Passion Play, maar vooral Imaginaerum ook klinkt (plus het feit dat ze ook nog eens de praktisch onmogelijke taak kreeg om de onvolprezen Tarja Turunen te vervangen), moet gewoon simpelweg gezegd worden dat Floor, ondanks dat ik Anette ook goed vind, een betere en meer overtuigende zangeres is.

Ze zeggen wel eens: hoe hoger de verwachtingen, des te vaker het tegenvalt. Maar is dat in het geval van EFMB ook zo? Het antwoord daarop is absoluut nee!
Wat Nightwish heeft gedaan is eigenlijk precies wat ik er van verwacht heb. De band heeft een heel sterk, kwalitatief verbluffend album gemaakt waarmee alles wat de band muzikaal kenmerkt, uit de kast is getrokken. Daarmee trekken ze de lijn door die al te horen was op de vorige drie albums. Bij vlagen klinkt het materiaal wellicht wat harder, maar tegelijkertijd ook net zo episch als ze al klonken op het vorige, recentere werk. Concreet klinkt het nieuwe album dan ook niet verrassend, maar wel oerdegelijk en sterk. En met een frontvrouw als Floor is er eigenlijk alleen maar sprake van een win/win-situatie. Ze kwijt zich gewoon heel goed van haar taak, zonder overigens te nadrukkelijk te willen klinken. En wellicht is dat dat laatste wat er voor zorgt dat sommige fans haar bijdrage dan stiekem toch een beetje vinden tegenvallen. Alsof er hoorbaar niet alles uit is gehaald. Er is bijvoorbeeld, op een paar kleine stukjes na, geen sopraanzang te horen. Iets wat Floor erg goed kan. Echter is al vaker naar voren gehaald, dat hoewel de band het wel geprobeerd heeft, het materiaal er niet om vroeg, waardoor het niet werkte. Toch is Floor, vanwege haar capaciteiten, zeker een meerwaarde. Ze staat voorop en kwijt zich heel goed van haar taak. En doordat Marco Hietala dit keer wat minder te horen is, zorgt er alleen maar voor dat Floor meer aandacht krijgt.

Maar, zoals al eerder terecht is opgemerkt, Nightwish is veel meer dan alleen zang. Want muzikaal valt er verschrikkelijk veel te genieten. Vooral de tweede helft van de plaat is werkelijk ijzersterk en laat een enorm goede band horen.
Dat Nightwish zonder de aanwezigheid van Floor namelijk ook goed klinkt, bewijst ze met het indrukwekkende instrumentale "The Eyes of Sharbat Gula". Een nummer die bij iedere luisterbeurt blijft groeien en groeien. Geïnspireerd op de wereldberoemde foto van de toentertijd 13-jarige Afghaanse vluchtelinge Sharbat Gula, het meisje met de indringende, felgroene ogen, is dit nummer misschien wel het beste instrumentale nummer die ik tot nu toe van Nightwish heb gehoord. Daarnaast dient het zo'n beetje als een ouverture op één van de meest opvallende composities van Nightwish ooit gemaakt, namelijk het veelbesproken "The Greatest Show on Earth".
Dit laatste, 24 minuten durende epos, is met afstand één van de meest indrukwekkende wapenfeiten die de band gemaakt heeft. Zeer meeslepend en gigantisch, gaat dit nummer niet in de koude kleren zitten. Het wordt een tikkeltje ontsierd door de gastbijdrage van Richard Dawkins. Alhoewel goedbedoeld, had het niet per se van mij gehoeven. Tevens kabbelt het nummer met de laatste 4 minuten nét iets te lang door. Maar allesomvattend mag wel gezegd worden, dat Nightwish met deze afsluiter een mokerslag uitdeelt en een klassieker in wording geschreven heeft.

Maar het album biedt uiteraard meer. De knallende opener "Shudder Before the Beautiful" is er zo'n eentje. Het is wel zo dat ik me bij dit nummer betrap op het feit dat Nightwish een beetje leentjebuur bij zichzelf speelt. Het nummer bevat veel elementen die ik eerder heb gehoord van de band. Echter is het niet boeiend, gezien het wel een dijk van een nummer is.
"Weak Fantasy" is ook erg goed. Daverend nummer waarop Floor én Marco het tegen elkaar opnemen. Geweldig refrein overigens...
"Élan" is de voor de hand liggende single-keuze. Een snufje "Nemo", een toefje "Amaranth"....en je hebt "Élan". Heel aardig op zich, maar eerlijk is eerlijk, het nummer sneeuwt aardig onder t.o.v. de rest van het materiaal. Misschien maar goed ook, hoewel ik al verwacht had dat "Élan" geen voorbode zou zijn op de rest van het album.
"Yours Is an Empty Hope" is de meest stevige track vertegenwoordigd op EFMB. Het nummer wordt gedomineerd door een agressieve gitaar-rif en de zinderende zangpartijen van Floor en Marco. Er zijn zelfs wat onderhuidse grunts te horen, die waarschijnlijk toch van Floor afkomstig zijn. Anyway, vet nummer!
Daarna is het op adem komen met "Our Decades in the Sun". Een prachtige ballade met andermaal een glansrol voor Floor.
Het avontuurlijke "My Walden" laat het instrumentale vernuft van Troy goed naar voren komen. Hij mag zelfs even meezingen. Het is zo'n typische, meer luchtige track waarmee Nightwish hun voorliefde voor sprookjes-metal niet onder stoelen of banken steekt. Ook op dit nummer hoor ik weer die verwijzingen naar ander werk van Nightwish. Het deel met de Ierse doedelzak doet redelijk denken aan "I Want My Tears Back" van Imaginaerum.
Daarna is het knallen met het titelnummer. Heerlijk nummer met een grillige gitaar-rif die het nummer een scherp randje meegeeft. Maar voor de rest is dit qua stijl een perfect voorbeeld van een heel herkenbaar portie Nightwish.
"Edema Ruh" is na "Élan" zo'n beetje de meest softe track vertegenwoordigd hier. Ik vind 'm wel een flinke slag beter overigens. Komt misschien door het onweerstaanbare pakkende karakter wat het nummer uitademt. In ieder geval is dit nummer het bewijs dat Nightwish i.m.o. toch niet over de gehele linie een hardere plaat heeft afgeleverd dan zijn voorgangers. Wat ook geen issue moet zijn. De band is door de jaren heen gegroeid tot de band die het nu is. Die scherpe, nadrukkelijke metal-randjes vind ik zelfs sinds het album Once al niet meer echt in de muziek zitten. De nadruk ligt nu toch echt meer op symfonische metal met folk-invloeden.
"Alpenglow" heeft, ondanks het voor de hand liggende begin, net iets meer te bieden dan je op het eerste gehoor zou denken. Er zitten een paar toffe invalshoeken in die het nummer net even wat meer kracht geeft. Wat ook wel nodig is, gezien het voor de rest een iets te standaard nummer is. Het luistert wel lekker weg overigens....

EFMB is, alhoewel niet per se over de gehele linie zo verrassend en veelbelovend, wel gewoon weer een oerdegelijk en fantastisch Nightwish-album. Mede door toedoen natuurlijk van Floor, is er alles uit de kast gehaald om een uitstekende opvolger te maken van de voorganger die al heel erg goed is.
Floor is natuurlijk een aanwinst, maar alles staat of valt natuurlijk met het schrijven van goede songs. En dat Tuomas zich daarin niet meer hoeft te bewijzen, moge duidelijk zijn.
Een nieuw album hoeft ook niet per se beter te zijn dan de vorige. Het is nogal een behoorlijke, ja zelfs wellicht een pretentieuze opgave, om je keer op keer te willen overtreffen. Dat is ook niet nodig. Soms moet je dat ook niet willen.
Het feit blijft dat EFMB wel een heel belangrijk nieuw hoofdstuk is voor Nightwish. En laten we hopen dat, na een turbulente periode, dit het nieuwe startsein is voor de toekomst. Moge deze nog veel fraais bieden...

Na een paar maanden luisteren verdwijnt de magie, die er de eerste weken was, wel een beetje van dit album. De flink positieve punten zijn dat er eindelijk een keertje flink wat natuur, Science en evolutie zit in plaat van een metal band (of hoe je deze band ook wil kenschetsen). Ik kan me ook wel voorstellen dat Nightwish na al die jaren net even wat anders wilde proberen, natuurlijk onder de invloed van Tuomas' zijn filmmuziek adoraties. Toch mis ik albumbreed het oude geluid (= de frisheid, nummers waar de gretigheid van af spat, en de compositorische hoogstandjes) wel een beetje. Dat houden ze hier maar voor de helft van de nummers vol. Toevallig is dat oude geluid net weer afgestoft door bv. The Dark Element, met juist Anette achter de mic. Compositorisch is the Greatest Show on earth een pareltje, maar bij de overige nummers is het soms duwen en trekken (Edema Ruh, Elan, etc) , en dat zorgt ervoor dat je die nummers wat minder snel pakt, na een tijdje. Als ik bijvoorbeeld Amaranth er weer bij pak, dan valt me daar dan nu de pakkende melodie en gretigheid op.
Zeer benieuwd naar de volgende stap van Floor en Tuomas.
Voor nu: Een 4,5 voor het slotnummer, met de rest van het album een stukje eronder.
P.S. de live registratie op Wembley vind ik wel weer meer energie hebben, en eigenlijk dus beter....

Bij uitkomen heb ik dit album een keer op Youtube beluisterd, vervolgens besloten dat ik het niet hoefde, om het daarna toch maar voor €5 aan te schaffen bij een Duitse Mediamarkt. "Wat er toen gebeurde verwacht je niet!" Nou ja, ik begon het album toch wel goed te vinden. Nog steeds staat er een hoop veilige, middle of the road muziek op, maar er is iets aan de totaalsound die me hier erg goed bevalt. Het is veilig, maar wel atmosferisch. Elan is me na al die tijd als 'ode aan het leven' ook best gaan bevallen, al vind ik het als single een verschrikkelijke keuze. Gelukkig dat tracks als Weak Fantasy en Yours Is An Empty Hope wel weer een stuk steviger zijn. Edemah Rush en The Eyes Of Sharbat Gula doen me daarentegen dan weer helemaal niets in al hun inwisselbaarheid.

Wat ik Tuomas wil verwijten, is dat hij nog niet voldoende gebruik heeft gemaakt van Floor Jansen's vocalen. Alles klinkt prima, maar pas op The Greatest Show On Earth kan ze echt alles opentrekken. Dat is tevens ook meteen het beste nummer van het album en een top 10 nummer voor mij uit de hele Nightwish catalogus. Metal, poëzie en wetenschap samen: topcombinatie. Toen ik Richard Dawkins eind 2017 bij een meet and greet mocht spreken heb ik hem nog een compliment gegeven over zijn bijdrage, want zijn vertelstem brengt het al prachtige nummer naar grote hoogtes. Sterker nog, vanaf het "we are going to die... and we are the lucky ones" heb ik bij vlagen tranen in mijn ogen. Het refrein van The Toolmaker doet dat overigens ook met me, helemaal aangevuld met "we were here". Een ode aan de vindingrijkheid van de mens, maar ook de acceptatie van hoe we als ras uiteindelijk zullen verdwijnen als kleine voetnoot in de geschiedenis van de planeet. Treurig, maar toch mooi. Veel er tegenin brengen kan ik niet.

Endless Forms Most Beautiful is verre van mijn favoriet, maar ik ben het album alsnog flink gaan waarderen. Uiteindelijk is Floor Jansen voor mij wel de meest gevarieerde zangeres die ze in de gelederen hebben gehaald. De oude Tarja nummers (vooral Ghost Love Score) heeft ze zichzelf compleet eigen gemaakt en er staat een frontvrouw die de aandacht goed naar zich toetrekt. Ik hoop voor het volgende album iets meer echt spetterende songs, maar als totaalplaatje kan ik hier toch echt niet tegen zijn. Nightwish blijft in dat opzicht terecht toch wel een van de populairdere bands uit het genre.

Eindstand:
1. Oceanborn 5*
2. Century Child 5*
3. Over The Hills And Far Away 4.5*
4. Wishmaster 4*
5. Imaginaerum 4*
6. Endless Forms Most Beautiful 4*
7. Angels Fall First 4*
8. Dark Passion Play 3.5*
9. Once 3*
Gemiddelde: 4,06*

Even laten bezinken en een paar nummers nogmaals gehoord en ik kan weinig anders concluderen dat dit niet mijn album is. Sowieso ben ik teleurgesteld van de richting die de band insloeg ten tijde van Once. De dromerige en soms epische sfeer van de eerste albums is juist datgene wat NIghtwish voor mij zo uniek maakt. Dat element uit je muziek halen, is altijd wel een beetje als je eigen hart uitsnijden.

Geen kritiek richting Floor Jansen. Zij is en blijft een geweldige zangeres, maar ik vind ook dat haar capaciteiten te weinig benut worden. Bij wie dat ook niet het geval is, is Tuomas Holopainen zelf. Een fantastische liedjesschrijver met een subliem gevoel voor melodie. Het komt er hier wat mij betreft niet uit. De songs zijn vlak, simpel en veel te poppy. Zeker een Elán is echt vervelend. Wat mij betreft heeft Troy Donockley hier niets te zoeken met zijn fluitjes. Bah, wat een vreselijk getetter! Nee, ik beleef maar weinig plezier aan dit album. Het is me allemaal te mak, te simpel en niet memorabel. Slechts het afsluitende stuk tilt dit album uit de onvoldoendesfeer. Hopelijk herpakt Nightwish zich weer met het volgende album.

Eindstand:
1. Century Child
2. Oceanborn
3. Over The Hills And Far Away
4. Wishmaster
5. Imaginaerum
6. Angels Fall First
7. Once
8. Endless Forms Most Beautiful
9. Dark Passion Play

IK heb Nightwish pas in 2013 leren kennen met Imaginaerum en vond dat een fantastische plaat. Maar toen ik eenmaal Endless Forms Most Beautiful tot mij genomen had was ik diep onder de indruk.
Als ik hier de reacties lees is het voor de meeste Nightwish fans een maar zo zo album en ga ik zeker het oudere werk nog onder de loep nemen. Maar ik ben wel zo vooringenomen dat, wat de band in het verleden gepresteerd heeft, allemaal heeft geleid tot dit fenomenale album.
Normaal gesproken beoordeel ik de nummers van een album afzonderlijk om tot een afgewogen oordeel te komen maar met EFMB kan ik dat maar moeilijk. Wellicht omdat het een conceptalbum is maar nog meer omdat alle tracks min of meer qua opbouw, structuur, sound en stijl hetzelfde is terwijl het qua compositie duidelijk verschild. En dit alles op hoog niveau. Meer dan ooit is alles zo verweven met elkaar. Bijvoorbeeld bij Imaginaerum is het symfonische geluid een omlijsting van het nummer, bij EFMB is het meer een onderdeel van de compositie. Zo ook de koren die veel meer te horen zijn en de sound nog voller maken. Ander opvallend verschil met de voorganger is dat het nu meer een ingetogen bombast is. Het vorige werk was veel theatraler soms bij het musicalleske af. Naast dit alles is het thema natuurlijk ook heel indrukwekkend. Zelden heb ik bij een (concept)album dat je serieus erover gaat nadenken en tot een nieuwe kijk van het bestaan komt. In het dagelijkse leven en praktijk van de dag heb je er niet zoveel aan , maar toch!..........
Is er dan geen kritiek? Jawel, Floor is een fantastische zangeres maar zingt hier wel wat vlak, heb het idee dat er meer in gezeten had voor haar. Daarnaast is een uur gepaste bombast wel wat veel en voor het sluitstuk moet je wel de tijd nemen. Tip! luister met headphones!