A Silver Mt. Zion - He Has Left Us Alone, but Shafts of Light Sometimes Grace the Corner of Our Rooms... (2000)

The Scientist vroeg me eens wat uitgebreider mijn licht over dit album te laten schijnen. Bij deze.

In het voorjaar van 2000 ontdekte ik Godspeed You Black Emperor!, waar ik destijds compleet van ondersteboven was. Ik kende al wel wat postrock (met name Mogwai, Dirty Three, etc.), maar dit was nog meer mijn ding. Boos, donker, politiek getint, melancholisch. Fantastisch. Toen ik op een gegeven moment niet langer kon wachten op een nieuw album, besloot ik me maar eens op de zijprojecten te gaan storten. Ik was al eens getipt over dit bandje en daar ging ik: aan de A Silver Mt. Zion.

Op dit album was ASMZ nog een klein bandje. Efrim, GYBE-voorman is ook hier de baas en onderscheidt zich vooral door mooi te zingen, veel piano te spelen en af en toe wat gitaar te spelen. Sophie en Thierry staan hem bij door respectievelijk viool en contrabas te spelen.

Waar GYBE zich wentelt in bombastische uitspattingen en andere grootsheid, klinkt ASMZ hier opvallend klein en ingetogen. Muren van lawaai blijven over het algemeen uit.

De eerste drie nummers lopen eigenlijk aan een stuk door en zie ik als de eerste reacties op het verlies van een dierbare.

1. De klap, ontzetting.
2. Woede. Waarom moest dit nou?
3. De ontreddering, uitmondend in een voorzichtige berusting.

De toon voor een van de meest depressieve platen uit mijn muziekcollectie is gezet.

Broken Chord begint vrij leeg, enkel een traag pianostuk en wat achtergrondruis is wat de stilte weghoudt. Op een gegeven moment horen we twee mannen over politieke zaken. Doordat ze door elkaar heen praten en er nog wat noise doorheen klinkt is het moeilijk te verstaan, maar de tekstflarden die wel doorkomen geven wel een mooi apocalyptisch sfeertje. Dit betekent ook de overgang naar het tweede nummer, dat vrij stevig is. Bijna Godspeediaanse bombast. Je voelt de woede, de verwarring. Het derde nummer klinkt minder bombastisch, maar maakt dat gevoel wel een beetje bij me los. Al met al een ontzettend indrukwekkend en overweldigend begin van dit album.

Na dit instrumentale begin is Movie (Never Made) een kaal liedje. Efrim zingt met zijn schokkerige stem en wordt begeleid op piano en bas.

De titel 13 Angels Standing Guard 'Round the Side of Your Bed spreekt boekdelen. Dit nummer klinkt inderdaad engelachtig. Zo ontzettend troostend. Alsof je met geliefden herinneringen ophaalt over de dode. En lacht om mooie anekdotes.

Rest ons de begrafenis (processiemars) en het uiteindelijke afreizen naar de hemel, het hiernamaals of het grote niets (afhankelijk van waar je in gelooft).

Werkelijk een schitterende plaat dit. Misschien wel het meest persoonlijke dat ik van Efrim ken. Ik doe er een halfje bij en voeg hem meteen toe aan mijn mapje begrafenisplaten .

In the dark...

Nog meer mensen die creeped out geraken door “13 Angels Standing Guard ‘Round the Side of Your Bed”? Met waanideeën van vreemd gefluister en zware ademhalen rondom is het geen goed idee om dit daadwerkelijk in your bed te gaan luisteren. Alhoewel, naar het einde toe lijkt het dreigende karakter van de song juist heel soothing te zijn geworden. Hoe deze transformatie heeft plaatsgevonden, en of er wel een transformatie was (en niet nog een waanidee), is moeilijk te zeggen. Alsof het dreigend en verzachtend tegelijkertijd is. Het is deze dubbelzinnigheid die deze gehele plaat kenmerkt en boeiend maakt.

Want wat is de bedoeling van de 6 seconden “Long March Rocket or Doomed Airliner”, die in wezen gewoon de verdere fade-out is van “13 Angels”? Had het enig verschil gemaakt als die track bij de vorige was geplakt? Wat is het nut? Is het misschien een grap? Is het een Long March Rocket of toch een Doomed Airliner? Het intrigeert me mateloos, wat knap is voor iets als deze 6 seconden. Ze weten het vast zelf niet.
Weinig vragen worden beantwoord, ondanks de informatie die zulke ellenlange titels ons zouden kunnen meegeven. In de plaats daarvan benadrukken ze alleen nog meer de dubbelzinnigheid binnen de muziek. Neem nu alleen al de albumtitel: He Has Left Us Alone, uitzichtloos, But Shafts of Light Sometimes Grace the Corner of Our Rooms... maar met een paradoxaal sprankeltje hoop.
“Broken Chord Can Sing a Little” is nog zo’n sprankeltje hoop. De titel is pakkend positief, maar staat in schril contrast met de apocalyptische setting waarmee dit album opent. Woorden als war, bombs en defeat schilderen geen prettig plaatje. Toch overheerst er op het einde een gevoel van geruststelling. Dat het wel goed komt. Broken chord can sing a little, you know.
Zingen gebeurt ook plots op “Movie (Never Made)”. Vrij direct, maar toch voelt het niet vreemd aan. Wat er gezongen wordt des te meer. Alsof het een film is en niet echt gebeurt. “Don't tell me that I am free, Cause I have not been well, Lately” gaat het vocaal verder in “Blown-out Joy from Heaven’s Mercied Hole”. De zwevende strings achter deze tekst, opgeblazen, doet niet vermoeden dat Heaven’s Mercied Hole de happy place is die het in mijn hoofd is. Toch is er iets aan die plek dat fascineert. Wat juist...

Ik heb geen idee wie Wanda is, maar ze blijkt toch geen vreemde. Het begint erg feestelijk en familiaal met echoënd gelach en knallende vuurwerkschoten. De verte van de opnames zijn vaag als herinneringen. Verser in het geheugen liggen grimmigere gebeurtenissen. Wie Wanda is wordt niet duidelijk, wel was ik getuige van haar dood en aanwezig op haar begrafenis. R.I.P. Wanda.


In the know...

Een teef. Wanda is een hond, de hond van bandlid Efrim Menuck. En inderdaad een dode teef. Niet enkel de song, maar het hele album is ontstaan vanuit de liefde voor een aan kanker gestorven hond. Dood was overduidelijk de rode draad. Dat het om een huisdier gaat is, terugkijkend, erg aanneembaar. Want hoewel de donkere, trieste sfeer overheerst, heb je nooit het gevoel dat het niet beter kan worden. Dit is maar tijdelijk. Terwijl dat bij de dood van een naast familielid of een dierbare vriend toch heel anders ligt. Een meerduidig beeld kunnen geven over de verwerking van een overlijden wordt met Wanda toch mogelijk. Vanuit dit standpunt vallen ook de opvallende titels te verklaren. De oorspronkelijke albumtitel was gewoon He Has Left Us Alone, maar die dekte de volledige lading niet. Menuck stapte af van het idee dat titels met slechts enkele woorden een duidelijk beeld moesten creëren. Zulk inhoudelijk beladen muziek valt niet zomaar te vatten en de lange titels geven dan ook meer een soort gevoel weer, dat gereflecteerd wordt op het nummer. Deze titels vallen ook met een korrel zout te nemen. Zo is de vinylversie van dit album opgevat als 2 tracks met compleet andere titels: tracks 1 tot 4 vormen "Lonely as the Sound of Lying on the Ground of an Airplane Going Down" en de overige 4 worden "The World Is SickSICK (So Kiss Me Quick)!". Het toont nog maar eens de veelzijdigheid van de muziek van A Silver Mt. Zion. Binnen het kader voor interpretatie vatbaar.

In het begin vond ik het niets, maar na een aantal luisterbeurten snapte ik het. Door het minimale gebruik van gitaren en veel gebruik van de piano is dit een zeer persoonlijk album geworden. Neem nou For Wanda, een track die een ode is aan het overleiden van Efrims hond. Echt prachtig. Kan niet wachten op het volgende album.

Providence. Dat is het woord wat in mij opkomt als ik dit album opzet. Niet de Providence van Godspeed maar van Sonic Youth. Dat trieste interlude met slome piano en nog wat gepraat. Als je een compleet album vol dat wilt zit je hier goed.

Het is net alsof de wereld vergaat als je dit album luistert. Het is zo donker en triest, je ziet een desolaat landschap voor je waar net de mensheid zijn laatste zucht heeft gedaan en er staat nog een platenspeler waar A Silver Mt. Zion op draait......

De ultieme soundtrack voor de apocalyps. Maar ik vind 47 minuten iets te lang voor dit album. Het eerste nummer is prachtig met zijn slepende piano die steeds meer zwelt naar een kleine climax met strijkers.

Daarna is mijn aandacht steeds verder weg en uiteindelijk begin ik zelfs een beetje te gapen. Heiligschennis!: zullen veel zeggen. Het album heeft wel een hele duidelijke richting en misschien wel iets te duidelijk. Het is gewoon erg eentonig.

Soms prachtig om even jezelf in de duisternis te dompelen maar niet te lang.